Ali Abd Allah Salih


Ali Abd Allah Salih w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Ali Abd Allah Salih i Mu’ammar al-Kaddafi, 30 maja 1990

Ali Abd Allah Salih, علي عبد الله صالح (ur. 21 marca 1942 w Al-Ahmarze, zm. 4 grudnia 2017 w Sanie) – jemeński polityk i wojskowy, prezydent Jemenu Północnego od 18 lipca 1978 do 22 maja 1990, a następnie prezydent Jemenu od 22 maja 1990 do 25 lutego 2012.

Życiorys | edytuj kod

W latach 1978–1990 sprawował urząd prezydenta Jemeńskiej Republiki Arabskiej (Jemen Północny). 22 maja 1990 objął stanowisko prezydenta zjednoczonego Jemenu. Został pierwszym prezydentem Jemenu wybranym bezpośrednio w wyborach prezydenckich w 1999, otrzymując 96% głosów; wszyscy pozostali kandydaci byli członkami Generalnego Kongresu Ludowego (GKL), któremu przewodniczył Salih, chociaż wystartowali jako kandydaci niezależni. Referendum z 2001 przedłużyło kadencję prezydenta do siedmiu lat. W wyborach prezydenckich 20 września 2006, Salih został wybrany z poparciem 77,2% głosów na kolejną siedmioletnią kadencję.

 Osobny artykuł: Rewolucja w Jemenie.

W styczniu 2011 przeciwko władzy prezydenta Saliha wybuchła rewolucja. Próbę zakończenia konfliktu podjęła Rada Współpracy Zatoki Perskiej, która prowadziła negocjacje między stroną rządową i opozycją. Pomimo wynegocjowania porozumienia o transferze władzy, Salih dwukrotnie odmawiał jego podpisania. 3 czerwca 2011 prezydent został ranny w czasie ataku bombowego na pałac prezydencki. Następnego dnia udał się na leczenie do Arabii Saudyjskiej, a jego obowiązki w kraju przejął wiceprezydent Abd Rabbuh Mansur Hadi. W ciągu miesiąca przeszedł ponad osiem operacji. Salih do kraju powrócił 23 września 2011, przejmując ponownie pełną władzę[1]. Oświadczył 8 października, iż zamierza dobrowolnie zrzec się władzy. Salih powiedział Odrzucam władzę (...) i zrzeknę się jej w nadchodzących dniach[2]. W wywiadzie z 14 listopada 2011 prezydent Salih ogłosił, iż jest gotowy ustąpić w ciągu 90 dni na warunkach dyktowanych przez GCC. Poinformował, iż armia nadal będzie zwalczać ekstremistów islamskich i wyraził zaniepokojenie, opozycja działa z Al-Ka’idą na co są niezbite dowody[3]. 21 listopada opozycja parafowała plan GCC i potwierdziła, że prezydent Salih jest gotów podpisać porozumienie[4].

23 listopada 2011 Salih przybył do stolicy Arabii Saudyjskiej, Rijadu, aby podpisać porozumienie o przekazaniu władzy na mocy warunków przedstawionych przez Radę Współpracy Zatoki Perskiej (GCC)[5]. Dokument, który został podpisany przez Saliha, gwarantował mu immunitet w kraju przed sądzeniem za czyny popełnione podczas powstania w Jemenie. Dokument podpisali w obecności króla Arabii Saudyjskiej Abdullaha al Sauda także przedstawiciele jemeńskiej opozycji. Na mocy porozumienia władza wykonawcza przeszła w ręce wiceprezydenta Abd Rabbuha Mansura Hadiego na okres 90 dni. Salih zachował w tym czasie honorowy tytuł prezydenta. W ciągu 90 dni w kraju przeprowadzone miały zostać wybory prezydenckie z Hadim jako jedynym kandydatem, potwierdzające jego mandat społeczny, a także miał zostać utworzony nowy rząd na czele z premierem wywodzącym się z szeregów opozycji. Data wyborów została później wyznaczona na 21 lutego 2012. W ciągu kolejnych 2 lat przejściowe władze miały opracować projekt nowej konstytucji i zorganizować wybory parlamentarne i prezydenckie[6][7][8][9].

4 grudnia 2011 powołano w Jemenie 14-osobową Radę Wojskową. 10 grudnia 2011 zaprzysiężono nowy rząd pod kierownictwem Mohammeda Basindawy do którego weszli opozycjoniści, jak i stronnicy Saliha. 21 stycznia 2012 parlament uchwalił ustawę, dającą prezydentowi Salihowi immunitet, dzięki któremu nie odpowie za śmierć setek ludzi podczas powstania[10]. Salih poprosił naród o przebaczenie za błędy podczas jego rządów. Stało się to podczas jego wylotu z kraju. Poleciał do Omanu, skąd przygotowana została jego podróż na rekonwalescencje do Stanów Zjednoczonych[11]. Do kraju powrócił 25 lutego 2012. Tego dnia na prezydenta zaprzysiężony został jedyny kandydat z wyborów, które odbyły się cztery dni wcześniej, dotychczasowy wiceprezydent Abd Rabbuh Mansur Hadi[12]. 27 lutego 2012 uroczyście przekazał władzę Hadiemu podczas uroczystej ceremonii w Sanie. Zapowiedział, iż zamierza udać się z rodziną na emigrację do Etiopii[13].

 Osobny artykuł: Wojna domowa w Jemenie (od 2015).

4 grudnia 2017 Ali Abd Allah Salih zginął w wymianie ognia pomiędzy bojówkami Huti a wiernymi mu oddziałami podczas walk ulicznych w Sanie[14].

Przypisy | edytuj kod

  1. Wielkie zaskoczenie w Jemenie – prezydent wrócił do kraju (pol.). wp.pl, 2011-09-23. [dostęp 2011-09-24].
  2. Na to wszyscy czekali – prezydent chce odejść (pol.). wp.pl, 2011-10-08. [dostęp 2011-10-08].
  3. EXCLUSIVE: Yemen’s Saleh 'to step down within 90 days’ (ang.). France 24, 2011-11-15. [dostęp 2011-11-15].
  4. Yemen’s Saleh ‘agrees’ to transfer power (ang.). France 24, 2011-11-22. [dostęp 2011-11-22].
  5. Yemen leader set to sign power-transfer deal (ang.). France 24, 2011-11-23. [dostęp 2011-11-23].
  6. Yemen’s leader signs power-transfer deal (ang.). Al Jazeera, 2011-11-23. [dostęp 2011-11-23].
  7. Yemen to hold presidential vote on Feb 21 (ang.). emirates247.com, 27 listopada 2011. [dostęp 2011-11-27].
  8. Yemeni vice president sets early presidential elections for Feb. 21, 2012 (ang.). english.cntv.cn, 27 listopada 2011. [dostęp 2011-11-27].
  9. Prezydent przekaże władzę. Wybory w lutym (pol.). rp.pl, 26 lutego 2011. [dostęp 2011-11-27].
  10. „Prezydent musi zostać stracony” – wielka demonstracja (pol.). wp.pl, 22 stycznia 2012. [dostęp 2012-01-22].
  11. Yemen’s Saleh leaves for Oman (ang.). Al Jazeera, 22 stycznia 2012. [dostęp 2012-01-22].
  12. Dostał prawie 100% głosów. Był... jedynym kandydatem (pol.). wp.pl, 25 lutego 2012. [dostęp 2012-02-25].
  13. Po 33 latach oddał władzę – „Osądzić mordercę” (pol.). wp.pl, 27 lutego 2012. [dostęp 2012-02-27].
  14. Yemen’s former President Ali Abdullah Saleh has been killed in Sanaa, CNN, 2017-12-04.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Ali Abd Allah Salih" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy