Amadou Toumani Touré


Amadou Toumani Touré w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Amadou Toumani Touré (wym. amaˈdu tumaˈni tuˈʀe; ur. 4 listopada 1948 w Mopti, zm. 10 listopada 2020 w Stambule[4]) – malijski wojskowy i polityk, w latach 1991–1992 przewodniczący Tymczasowego Komitetu Ocalenia Narodowego – rządzącej krajem junty wojskowej, następnie w latach 2002–2012 prezydent Mali.

Życiorys | edytuj kod

W 1991 roku dokonał wraz z grupą oficerów puczu, który obalił wieloletniego dyktatora Moussę Traoré. Touré ogłosił się głową państwa i przeprowadził szereg reform demokratycznych, wprowadził on system wielopartyjny i rozwiązał dotychczasową wojskową monopartię. W 1992 roku przeprowadził wybory prezydenckie które wygrał Alpha Oumar Konaré. W 1993 Touré założył Fundację Dziecięcą.

W maju 2002 roku wygrał wybory prezydenckie, uzyskując 64,35% głosów, a jego przeciwnikiem był były minister Soumaïla Cissé. Okres rządów Touré był związany z destabilizacją kraju. Już w 2003 roku na zachodzie Mali doszło do walk między zwaśnionymi grupami islamskimi. W 2007 roku z kolei doszło do wybuchu walk z Tuaregami na skutek ich ataków na wojska rządowe. Walki trwały do 2009 roku[5][6]. Do zaognienia relacji państwa z Tuaregami doszło w 2011 roku, kiedy po obaleniu i zabójstwie przywódcy Libii, pułkownika Mu’ammara al-Kaddafiego, do Mali powrócili tuarescy najemnicy, walczący w czasie wojny domowej po jego stronie. Napływ nowych, dobrze uzbrojonych i wyćwiczonych bojowników zmienił sytuację w regionie. W rezultacie w styczniu 2012 roku doszło do wybuchu zbrojnego powstania Tuaregów które przerodziło się w wojnę domową pod przewodnictwem Narodowego Ruchu Wyzwolenia Azawadu. Do rebelii włączył się też Arabski Ruch Azawadu.

W związku z niepowodzeniami rządu w walce z tuareskimi rebeliantami, w marcu 2012 roku doszło w kraju do zamachu stanu. Władzę w państwie w następstwie przewrotu objął Narodowy Komitet na rzecz Przywrócenia Demokracji i Państwa[7][8] a Touré pozostawał od tego czasu w ukryciu. 8 kwietnia 2012 oficjalnie podał się do dymisji[9], a 19 kwietnia udał się na wygnanie do sąsiedniego Senegalu[10].

 Osobne artykuły: wojna domowa w Mali (2012–2014)zamach stanu w Mali (2012).

W 2013 roku Touré został oskarżony przez rząd prezydenta Ibrahima Boubacara Keïty o zdradę, z powodu niepowodzeń w walce z Tuaregami. W 2016 roku Zgromadzenie Narodowe umorzyło wszczęcie przeciwko niemu dochodzenia. W grudniu 2017 roku Touré powrócił do Mali i został ugoszczony przez prezydenta Keïtę[11]. Były malijski przywódca zmarł w Stambule 10 listopada 2020[12].

Odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Jako przewodniczący Narodowego Komitetu na rzecz Przywrócenia Demokracji i Państwa.
  2. Jako prezydent Mali.
  3. Jako prezydent Mali.
  4. Mali: Ex-President Amadou Toumani Toure dies
  5. Mali. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2015-06-30] .
  6. Malijczyk opowiada o historii Mali.
  7. Clashes between Malian army, Tuareg rebels leave scores dead (ang.). france24.com, 20 stycznia 2012. [dostęp 2012-03-22].
  8. Mali: buntownicy ogłaszają rozwiązanie instytucji państwowych (pol.). konflikty.wp.pl, 22 marca 2012. [dostęp 2012-03-22].
  9. Obalony prezydent podał się do dymisji (pol.). tvn24.pl, 8 kwietnia 2012. [dostęp 2012-04-09].
  10. Mali's ex-leader Amadou Toumani Toure flees to Senegal, „BBC News”, 20 kwietnia 2012 [dostęp 2020-11-12]  (ang.).
  11. AfricaNews, Former Malian president Toure returns from exile, Africanews, 24 grudnia 2017 [dostęp 2020-11-12]  (ang.).
  12. ElianE. Peltier ElianE., Amadou Toumani Touré, Former Malian President, Dies at 72, „The New York Times”, 10 listopada 2020, ISSN 0362-4331 [dostęp 2020-11-12]  (ang.).
  13. parlament.gv.at – Lista odznaczonych odznakami honorowymi Republiki Austrii od 1952 (niem.) [dostęp 2012-10-04].
  14. Fotoarchiv von Tom Wagner (niem.) [dostęp 2012-10-04].
  15. Journal de Monaco – Billetin Officiell de la Principauté (fr.) [dostęp 2012-10-04].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Amadou Toumani Touré" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy