Amiet-Chan Sułtan


Amiet-Chan Sułtan w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Amiet-Chan Sułtan (ur. 25 października 1920 roku w Ałupce, zm. 1 lutego 1971 roku w obwodzie moskiewskim) – radziecki pilot wojskowy, as myśliwski II wojny światowej, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1943 i 1945).

Spis treści

Życie | edytuj kod

Urodził się na Krymie w rodzinie mieszanej: ojciec był z pochodzenia Lakiem, a matka krymską Tatarką. Uczył się w szkole w Ałupce, a w 1937 ukończył szkołę kolejową w Symferopolu. W drugiej połowie lat 30. wstąpił do aeroklubu w tymże mieście. Od 1939 roku służył w Armii Czerwonej, rok później ukończył wojskową szkołę lotniczą i w dniu ataku Niemiec hitlerowskich na Związek Radziecki wykonał pierwszy lot bojowy. Walczył do końca wojny, latając początkowo na samolocie I-153, a później także na Jak-7 i brytyjskim Hawker Hurricane. Wykonywał często po kilka lotów dziennie, w 1942 roku według radzieckich źródeł strącił niemiecki Ju 88 poprzez staranowanie, samemu szczęśliwie lądując na spadochronie.

Za zasługi bojowe przeniesiono go do 9 Gwardyjskiego pułku asów myśliwskich. 24 sierpnia 1943 roku przyznano mu po raz pierwszy tytuł Bohatera Związku Radzieckiego. Walczył m.in. w bitwie o Briańsk, Stalingrad, Prusy Wschodnie i Berlin. Ostatni nieprzyjacielski samolot zestrzelił pod koniec wojny nad berlińskim lotniskiem Tempelhof. Ogółem w czasie wojny uzyskał 30 zwycięstw powietrznych. Za ten wyczyn otrzymał po raz drugi tytuł Bohatera Związku Radzieckiego, a jego rodzinę na osobisty rozkaz Stalina wyłączono z deportacji Tatarów z Krymu do Kazachstanu w 1944 roku.

Po zakończeniu wojny Amiet-Chan Sułtan służył w 9 Gwardyjskim lotniczym pułku myśliwców w Kobryniu w Białoruskim Okręgu Wojskowym, a od lutego 1947 był pilotem doświadczalnym w mieście Żukowskij. Zginął 1 lutego 1971 roku w czasie próby doświadczalnej samolotu. Został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie[1].

Awanse | edytuj kod

  • młodszy porucznik (5 marca 1940)
  • porucznik (25 marca 1942)
  • starszy porucznik (28 września 1942)
  • kapitan (19 lutego 1943)
  • major (25 marca 1944)
  • podpułkownik rezerwy (22 lipca 1957)

Odznaczenia i nagrody | edytuj kod

I medale.

Upamiętnienie | edytuj kod

Jego imieniem nazwano plac i ulicę w Symferopolu, prospekt w Machaczkale, ulice w Kazaniu, Ałupce, Eupatorii, Krasnoperekopsku, Sudaku, Teodozji, Żukowskim, Izberbaszu, Kaspijsku, Chasawjurcie i wielu innych miejscowościach.

Postać Amiet-Chan Sułtana w kulturze | edytuj kod

Na podstawie wydarzeń historycznych wysiedlenia Tatarów krymskich i wątków biograficznych z życia Amiet-Chan Sułtana powstał pierwszy krymsko-tatarski film na temat wysiedlenia: „Chajtarma”.

Przypisy | edytuj kod

  1. Дважды Герой Советского Союза Амет-Хан Султан :: Герои страны, www.warheroes.ru [dostęp 2017-12-29] .
  2. Дважды Герой Советского Союза Амет-Хан Султан :: Герои страны, www.warheroes.ru [dostęp 2020-01-05] .

Bibliografia | edytuj kod

  • Tadeusz Malinowski: Lotnicy świata, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1985, ​ISBN 83-206-0495-8​.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Amiet-Chan Sułtan" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy