Andezyt pieniński


Na mapach: 49°27′22,2″N 20°19′11,7″E/49,456167 20,319917

Andezyt pieniński w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Miejsce występowania Położenie na mapie Polski Andezyt pieniński w miejscu występowania (kamieniołom Snozka)

Andezyt pieniński – subwulkaniczny andezyt występujący w Pieninach i Beskidzie Sądeckim. Wydobywany był w kilku kamieniołomach w powiecie nowotarskim, w województwie małopolskim, w Polsce. Skała pochodzi z miocenu (generacja starsza z burdygału[a] i generacja młodsza z tortonu[b]). Istnieje kilka odmian tej skały, wśród których głównymi są andezyt amfibolowy oraz andezyt augitowo-amfibolowy.

Występuje w obrębie płaszczowiny magurskiej, w Karpatach Zewnętrznych w postaci intruzji magmowych (dajek oraz silli).

Spis treści

Właściwości | edytuj kod

Andezyt pieniński jest barwy popielatej, w wyniku wietrzenia zmienia kolor na beżowy, następnie na brunatno-żółty lub rdzawy. Posiada teksturę porfirową.

Wszystkie odmiany wykazują gęsty i nieregularny cios termiczny.

Skład mineralogiczny | edytuj kod

W skład andezyt pienińskiego wchodzą:

Występują również porwaki piaskowców i wapieni.

Eksploatacja | edytuj kod

Andezyt pieniński na większą skale rozpoczęto wydobywać w II Rzeczypospolitej i zakończono w latach 60. XX w. Wydobywano je w kamieniołomach Snozka, Tylka i Lisi Łom na górze Wdżar, Malinowa na górze Jarmuta, na górze Bryjarka oraz w Krościenku nad Dunajcem.

Obecnie nie prowadzi się eksploatacji andezytu pienińskiego.

Cechy fizyczne | edytuj kod

Właściwości andezytu pienińskiego są zróżnicowane w zależności od odmiany i kamieniołomu, z którego został wydobyty.

bd. – brak danych

Zastosowanie | edytuj kod

Elewacja i płaskorzeźby na gmachu Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie wykonane z andezytu pienińskiego

Andezyt pieniński stosowało się w budownictwie, w drogownictwie (jako kruszywo, kostkę brukową czy krawężniki) oraz w sztuce sepulkralnej.

Przykłady zastosowania | edytuj kod

Wybrane zastosowania andezytu pienińskiego:

Uwagi | edytuj kod

  1. w stratygrafii lokalnej karpat
  2. w stratygrafii lokalnej sarmat

Bibliografia | edytuj kod

  • Jacek Rajchel. Andezyt pieniński. „Nowy Kamieniarz”. 4 (103)/2018, s. 86-92, lipiec 2018. ISSN 1899-3419
  • Wulkany z pienińskiego pasa skałkowego (pol.). Muzeum Geologiczne Państwowego Instytutu Geologicznego. [dostęp 2018-07-29].
  • Geologia (pol.). Pieniński Park Narodowy. [dostęp 2018-07-29].
Na podstawie artykułu: "Andezyt pieniński" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy