Andrzej Franciszek Dowkontt


Andrzej Franciszek Dowkontt w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Andrzej Franciszek Dowkontt (ur. 17 sierpnia 1866 w Petersburgu, zm. 31 stycznia 1948 w pobliżu Rogowa) – polski inżynier technolog.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

W roku 1886 ukończył klasyczne gimnazjum w Petersburgu[2][3]. W roku 1892 Fakultet Matematyczno-Fizyczny Uniwersytetu w Petersburgu[2][3]. W roku 1896 uzyskał tytuł inżyniera technologa Instytutu Technologicznego w Petersburgu[2][3][4].

Karierę zawodową rozpoczął w 1896 r. w Fabryce Braci Morozowych w Twerze. Uczestniczył przy projektowaniu i budowie oddziału tkackiego oraz kierował warsztatem remontowo-produkcyjnym oraz odlewnią żeliwa i metali kolorowych[2][3]. Następne od 1897 r. pracował w Fabryce Parowozów w Charkowie, kolejno jako inżynier w biurze konstrukcyjnym, oddziale produkcji kotłów i żelaznych konstrukcji mostowych, w oddziale obróbki części parowozowych, przy montażu parowozów i przy budowie obrabiarek. Mianowany głównym inżynierem tej fabryki[2][3]. W latach 1902-1906 przebywa w Warszawie gdzie pełni funkcję dyrektora w Fabryce obrabiarek „Gerlach i Pulst”[2][3]. W 1906 r. wraca do Rosji gdzie zostaje dyrektorem w stoczni w Nikołajewie (okręty i szeroko pojęte wyroby przemysłu stalowego i ciężkiego)[2][3]. Jednak myślami pozostaje w kraju, gdzie w 1910 r. organizuje Towarzystwo Akcyjne dla produkcji sztucznego jedwabiu w Warszawie. M.in. nadzorował projektowanie i budowę fabryki w Boryszewie pod Sochaczewem. Firma ostatecznie otrzymała nazwę „Towarzystwo Akcyjne Sochaczewskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu”[2][3].

Po wybuchu pierwszej Wojny Światowej (1914r.) ponownie wyjeżdża do Rosji gdzie obejmuje stanowisko dyrektora Fabryki „B-cia Ajwaz” w Petersburgu[2][3]. W 1916 r. nadzorował projektowanie, budowę i uruchomienie fabryki wyrobów metalowych w Suchonie koło Wołogdy dla koncernu B-ci Stachiejew[2][3].

W trakcie rewolucji październikowej wyjeżdża na południe Rosji, a później, w trakcie trwania wojny domowej w Rosji, do Gruzji i Turcji, gdzie zajmuje się prowadzeniem własnych interesów. Przebywał kolejno w Jałcie, Soczi, Batumi i Konstantynopolu. Do Polski wrócił wraz z rodziną w 1920r[2][3].

Po powrocie odbudowuje zniszczoną podczas działań wojennych Fabrykę Sztucznego Jedwabiu, ale pod nową nazwą Sochaczewska Fabryka Prochu[2]. Następnie rozpoczyna pracę dla przedsiębiorstw państwowych. W 1922 r. w Państwowej Wytwórnia Broni w Radomiu[2][5][6] i Fabryce Sprawdzianów w Warszawie[2][3]. Brał również udział przy projektowaniu, budowie i uruchomieniu Wytwórni Broni w Radomiu oraz fabryk przemysłu metalowego w Skarżysku i Kraśniku. W 1927 r. zostaje vice-dyrektorem do spraw technicznych w Państwowej Wytwórni Uzbrojenia (P.W.U.) w Warszawie[2][7][8]. Był również udziałowcem i członkiem zarządu Chodakowskiej Fabryki Włókien Chemicznych[3].

Po wybuchu wojny w 1939 r. zostaje doradcą technicznym w Warszawskiej Fabryce Karabinów znajdującej się pod przymusowym nadzorem firmy Steyer[3]. Aresztowany przez Niemców za stawianie biernego oporu i za występowanie w obronie pracowników. Więziony na Pawiaku w Warszawie gdzie był torturowany. Dzięki staraniom, znajomościom i wsparciu finansowemu całej rodziny został wykupiony i zwolniony z aresztu w 1942r[3].

W 1945 r. rozpoczyna pracę w Centralnym Zarząd Przemysłu Zbrojeniowego (Uzbrojeniowego) jako radca, a od 1946 r. w Zjednoczeniu Przemysłu Budowy Maszyn Włókienniczych w Łodzi[3] i w jego delegaturze w Warszawie. Pozostaje związany z przemysłem włókienniczym aż do śmierci[3]. Zmarł w pociągu relacji Łódź-Warszawa w pobliżu stacji kolejowej Rogów. Pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera 131-5-30)[9].

Życie prywatne | edytuj kod

Był synem Jerzego Piotra Dowkontta (Jurgis Petras Daukantas) (lekarz medycyny) i Marii z domu Kaczanowskiej. W 1904 ożenił się z Heleną Anną Rekosz, córką przemysłowca Mikołaja Franciszka Rekosza (Mikalojus Pranciškus Rekošas). W 1906 urodził się ich syn Jerzy Bohdan (profesor Politechniki Warszawskiej), w 1909. córka Helena Bogumiła Grześkiewicz (artysta plastyk), a w 1914 syn Szymon Bogusław.

Upamiętnienie | edytuj kod

Imię Andrzeja Franciszka Dowkontta nadano ulicy[10][11] w Radomiu, zlokalizowanej pomiędzy pierwotną lokalizacją Fabryki Broni Łucznik i jej osiedlem robotniczym.

Przypisy | edytuj kod

  1. Akt zgonu wystawiono w Warszawie.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o Centralne Archiwum Wojskowe (CAW), Kwestionariusz, 1928-03-03, Dowkontt Andrzej, ap. 7+221+572.
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q Izabella Mosańska, Zasłużeni dla Radomia i okolic patroni radomskich ulic, czyli co wypada wiedzieć o swoim mieście, Radom 2009, str. 30-32.
  4. Księga pamiątkowa inżynierów technologów Polaków wychowańców Instytutu Technologicznego w Petersburgu. Warszawa, 1933. s. 72, 87. [dostęp 2015-08-27].
  5. Zbigniew Cebula: Opracowanie historyczne dotyczące Fabryki Broni. [dostęp 2015-08-25].
  6. Wojciech Nalberski: FABRYKA BRONI W RADOMIU 1922-1939; 2000-2005. Biuletyn Kwartalny Radomskiego Towarzystwa Naukowego, tom XXXVIII 2003 zeszyt 1-2. [dostęp 2015-08-25].
  7. Józef Piłatowicz, Studia i materiały do historii wojskowości, tom XXXIV: Fabryka Karabinów w Warszawie. s. 232, 233, 260.
  8. Józef Piłatowicz, Kwartalnik historii nauki i techniki: Stowarzyszenie Inżynierów Mechaników w dwudziestoleciu międzywojennym. Rok XXXIII, Nr 3 1988, s. 730, 731, 733.
  9. Cmentarz Stare Powązki: ANDRZEJ DAWKONTT, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-02-03] .
  10. Ulica Andrzeja Dowkontta w OpenStreetMap. [dostęp 2015-08-25].
  11. Małgorzata Rusek: Wraca Andrzej Dowkontt – Archiwum Gazety Wyborczej. strony lokalne GW – Radom nr 207 – Wydarzenia, 04/09/2009. s. 4. [dostęp 2015-08-25].
Na podstawie artykułu: "Andrzej Franciszek Dowkontt" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy