Andrzej Legocki


Andrzej Legocki w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Andrzej Bogusław Legocki (ur. 21 października 1939 w Rychwale[1]) – polski naukowiec, biochemik, profesor nauk przyrodniczych[2], członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk; w latach 2003–2006 prezes PAN.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Wykształcenie i działalność zawodowa | edytuj kod

Edukację i działalność naukową związał z Poznaniem. Jest absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego im. Karola Marcinkowskiego[3]. W 1961 ukończył studia chemiczne na Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym Uniwersytetu Adama Mickiewicza[1]. Był uczniem profesora Jerzego Pawełkiewicza[4]. Po rocznym stażu w Herbapolu związał się zawodowo z Wyższą Szkołą Rolniczą w Poznaniu[3]. W 1965 obronił doktorat, stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1968. W 1977 otrzymał tytuł profesora nauk przyrodniczych[2], obejmując stanowisko profesora nadzwyczajnego. W 1985 został profesorem zwyczajnym[1].

W latach 1975–1988 kierował Zakładem Biosyntezy Białka w Katedrze Biochemii Akademii Rolniczej (przekształconej następnie w Uniwersytet Przyrodniczy) w Poznaniu[5]. Związany również z Zakładem, a później Instytutem Chemii Bioorganicznej PAN. Kierował w nim Pracownią Inżynierii Genetycznej[6] (od 1983)[7] oraz następnie Pracownią Biologii Molekularnej Roślin (1988–2004)[5]. W latach 1988–2003 pełnił funkcję dyrektora IChB PAN[5]. Za jego kadencji, w latach 1989-1993, wybudowana została nowa siedziba Instytutu i Ośrodka Nauki PAN w Poznaniu, w której w 1993 znalazło siedzibę afiliowane z Instytutem Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe[8]. Przewodniczący Rady Naukowej IChB w kadencji 2011–2014[9].

Działalność społeczna i w organizacjach naukowych | edytuj kod

W latach 1993–2011 był członkiem Prezydium Polskiej Akademii Nauk, a w latach 2003–2006 zajmował stanowisko prezesa PAN. W latach 2007–2010 pełnił funkcję przewodniczącego Wydziału Nauk Biologicznych PAN. Wcześniej sprawował funkcje w Oddziale Poznańskim PAN jako wiceprezes (1990–1996) i prezes (1996–2002). Od 1983 jest członkiem Komitetu Biochemii i Biofizyki PAN (w latach 1987–1993 był jego przewodniczącym), a od 1992 członkiem Komitetu Biotechnologii (członek prezydium 1992–1998) przy Prezydium PAN[5].

W latach 1982–1989 był członkiem zarządu International Society of Plant Molecular Biology; w latach 2003–2006 był wiceprzewodniczącym European Academies Scientific Advisory Council oraz współprzewodniczącym EU Technology Platform „Plants for the Future”. W latach 1996–1999 był współdyrektorem Polskiej Sieci Biologii Molekularnej i Komórkowej UNESCO/PAN. Uczestniczył w radach redakcyjnych periodyków „Plant Science” (1982–2007), „Acta Biochimica Polonica” (1980–2008), „The Plant Journal” (1991–1999), „Cellular and Molecular Biology” (1995–2008), „BioTechnologia” (od 2011)[5].

Uzyskiwał członkostwo w następujących organizacjach naukowych[5]:

Jest również kolekcjonerem sztuki współczesnej. W jego zbiorach znajdują się obrazy Jana Cybisa, Karola Larischa, Jana Szancenbacha i grafiki Tadeusza Kulisiewicza. Przyczynił się także do restytucji przedwojennej Fundacji Kórnickiej (zlikwidowanej w latach 50.)[1], obejmując w niej funkcję przewodniczącego rady kuratorów. W 2002 stanął na czele rady Muzeum Narodowego w Poznaniu[5].

Działalność naukowa | edytuj kod

W swych badaniach zajmuje się biochemią i biologią molekularną roślin. Przeprowadzał pionierskie badania nad mechanizmami biosyntezy białka u roślin wyższych, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji transferowych RNA i opracowaniem bezkomórkowego układu do translacji in vitro z zarodków pszenicy. Zajmuje się również badaniami struktury i funkcji genów roślinnych, wiązaniem azotu w procesie symbiozy roślin z bakteriami oraz transgenezą roślin.

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

  • 1981 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[5]
  • 1999 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski[5][10]
  • 2012 – Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (za działalność naukową, dydaktyczną, popularyzację nauki i wspieranie międzynarodowej współpracy naukowej)[11][12]

Został uhonorowany tytułami doktora honoris causa Akademii Rolniczej w Poznaniu (2002)[5], Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (2003)[5], Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (2004)[13] i Uniwersytetu Szczecińskiego (2006)[5]. W 2014 otrzymał tytuł honorowego obywatela Poznania[14].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Doktorzy Honoris Causa – prof. dr hab. Andrzej Legocki. Uniwersytet Szczeciński. [dostęp 2013-12-01].
  2. a b Andrzej Legocki w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2013-12-01].
  3. a b Legocki Andrzej. „My z Marcinka”. Internetowy serwis Wychowanków, Pedagogów i Uczniów I LO i Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. [dostęp 2013-12-01].
  4. Jeśli się obawiać, to tylko szalonych naukowców. Polska Agencja Prasowa. [dostęp 2013-12-01].
  5. a b c d e f g h i j k l Andrzej Legocki. Polska Akademia Nauk. [dostęp 2012-10-03].
  6. Legocki Andrzej (ur. 1939). interia.pl. [dostęp 2013-12-01].
  7. Legocki Andrzej. onet.pl. [dostęp 2013-12-01].
  8. Historia. Instytut Chemii Bioorganicznej PAN. [dostęp 2013-12-01].
  9. Rada Naukowa. Instytut Chemii Bioorganicznej PAN. [dostęp 2013-12-01].
  10. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 maja 1999 r. o nadaniu orderów (M.P. z 1999 r. poz. 370).
  11. Odznaczenia i nominacje profesorskie. prezydent.pl, 3 października 2012. [dostęp 2012-10-03].
  12. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 czerwca 2012 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2012 r. poz. 880).
  13. Doktorzy honoris causa UMCS. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. [dostęp 2012-10-03].
  14. Poznańscy radni przyznali honorowe obywatelstwo i tytuły zasłużonych dla miasta. gloswielkopolski.pl, 20 maja 2014. [dostęp 2014-05-20].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Andrzej Legocki" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy