Andrzej Legocki


Andrzej Legocki w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Andrzej Bogusław Legocki (ur. 21 października 1939 w Rychwale[1]) – polski naukowiec, biochemik, profesor nauk przyrodniczych[2], członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk; w latach 2003–2006 prezes PAN.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Wykształcenie i działalność zawodowa | edytuj kod

Edukację i działalność naukową związał z Poznaniem. Jest absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego im. Karola Marcinkowskiego[3]. W 1961 ukończył studia chemiczne na Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym Uniwersytetu Adama Mickiewicza[1]. Był uczniem profesora Jerzego Pawełkiewicza[4]. Po rocznym stażu w Herbapolu związał się zawodowo z Wyższą Szkołą Rolniczą w Poznaniu[3]. W 1965 obronił doktorat, stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1968. W 1977 otrzymał tytuł profesora nauk przyrodniczych[2], obejmując stanowisko profesora nadzwyczajnego. W 1985 został profesorem zwyczajnym[1].

W latach 1975–1988 kierował Zakładem Biosyntezy Białka w Katedrze Biochemii Akademii Rolniczej (przekształconej następnie w Uniwersytet Przyrodniczy) w Poznaniu[5]. Związany również z Zakładem, a później Instytutem Chemii Bioorganicznej PAN. Kierował w nim Pracownią Inżynierii Genetycznej[6] (od 1983)[7], a następnie Pracownią Biologii Molekularnej Roślin (1988–2004)[5]. W latach 1988–2003 pełnił funkcję dyrektora IChB PAN[5]. Za jego kadencji, w latach 1989-1993, wybudowana została nowa siedziba Instytutu i Ośrodka Nauki PAN w Poznaniu, w której w 1993 znalazło siedzibę afiliowane z Instytutem Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe[8]. Powoływany na przewodniczącego Rady Naukowej IChB[9].

Działalność społeczna i w organizacjach naukowych | edytuj kod

W latach 1993–2011 był członkiem Prezydium Polskiej Akademii Nauk, a w latach 2003–2006 zajmował stanowisko prezesa PAN. W latach 2007–2010 pełnił funkcję przewodniczącego Wydziału Nauk Biologicznych PAN. Wcześniej sprawował funkcje w Oddziale Poznańskim PAN jako wiceprezes (1990–1996) i prezes (1996–2002). Od 1983 jest członkiem Komitetu Biochemii i Biofizyki PAN (w latach 1987–1993 był jego przewodniczącym), a od 1992 członkiem Komitetu Biotechnologii (członek prezydium 1992–1998) przy Prezydium PAN[5].

W latach 1982–1989 był członkiem zarządu International Society of Plant Molecular Biology; w latach 2003–2006 był wiceprzewodniczącym European Academies Scientific Advisory Council oraz współprzewodniczącym EU Technology Platform „Plants for the Future”. W latach 1996–1999 był współdyrektorem Polskiej Sieci Biologii Molekularnej i Komórkowej UNESCO/PAN. Uczestniczył w radach redakcyjnych periodyków „Plant Science” (1982–2007), „Acta Biochimica Polonica” (1980–2008), „The Plant Journal” (1991–1999), „Cellular and Molecular Biology” (1995–2008), „BioTechnologia” (od 2011)[5].

Uzyskiwał członkostwo w następujących organizacjach naukowych[5]:

Jest również kolekcjonerem sztuki współczesnej. W jego zbiorach znajdują się obrazy Jana Cybisa, Karola Larischa, Jana Szancenbacha i grafiki Tadeusza Kulisiewicza. Przyczynił się także do restytucji przedwojennej Fundacji Kórnickiej (zlikwidowanej w latach 50.)[1], obejmując w niej funkcję przewodniczącego rady kuratorów. W 2002 stanął na czele rady Muzeum Narodowego w Poznaniu[5].

Działalność naukowa | edytuj kod

W swych badaniach zajmuje się biochemią i biologią molekularną roślin. Przeprowadzał pionierskie badania nad mechanizmami biosyntezy białka u roślin wyższych, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji transferowych RNA i opracowaniem bezkomórkowego układu do translacji in vitro z zarodków pszenicy. Zajmuje się również badaniami struktury i funkcji genów roślinnych, wiązaniem azotu w procesie symbiozy roślin z bakteriami oraz transgenezą roślin.

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Ordery i odznaczenia
  • 1981 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[5]
  • 1999 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski[5][10]
  • 2012 – Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (za działalność naukową, dydaktyczną, popularyzację nauki i wspieranie międzynarodowej współpracy naukowej)[11]
Nagrody i wyróżnienia

Został uhonorowany tytułami doktora honoris causa Akademii Rolniczej w Poznaniu (2002)[5], Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (2003)[5], Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (2004)[12] i Uniwersytetu Szczecińskiego (2006)[5]. W 2010 został wyróżniony przez poznańskie Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego statuetką Złotego Hipolita[13]. W 2014 otrzymał tytuł honorowego obywatela Poznania[14].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Doktorzy Honoris Causa – prof. dr hab. Andrzej Legocki, Uniwersytet Szczeciński [dostęp 2021-01-27] .
  2. a b Prof. zw. dr hab. czł. rzecz. PAN Andrzej Bogusław Legocki, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2021-01-27] .
  3. a b Legocki Andrzej, „My z Marcinka”. Internetowy serwis Wychowanków, Pedagogów i Uczniów I LO i Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu [zarchiwizowane 2017-03-22] .
  4. Jeśli się obawiać, to tylko szalonych naukowców, Polska Agencja Prasowa, 22 lipca 2004 [dostęp 2021-01-27] .
  5. a b c d e f g h i j k l Andrzej Legocki, Polska Akademia Nauk [zarchiwizowane 2016-03-05] .
  6. Legocki Andrzej (ur. 1939), interia.pl [zarchiwizowane 2013-12-03] .
  7. Legocki Andrzej, onet.pl [dostęp 2013-12-01] [zarchiwizowane 2016-03-04] .
  8. Historia, Instytut Chemii Bioorganicznej PAN [dostęp 2021-01-27] .
  9. Rada Naukowa, Instytut Chemii Bioorganicznej PAN [dostęp 2021-01-27] .
  10. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 maja 1999 r. o nadaniu orderów (M.P. z 1999 r. poz. 370).
  11. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 czerwca 2012 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2012 r. poz. 880).
  12. Doktorzy honoris causa UMCS, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie [zarchiwizowane 2013-03-14] .
  13. Prof. Leszek Balcerowicz laureatem nagrody Złotego Hipolita, for.org.pl, 28 listopada 2010 [dostęp 2021-03-18] .
  14. BognaB. Kisiel BognaB., Poznańscy radni przyznali honorowe obywatelstwo i tytuły zasłużonych dla miasta, gloswielkopolski.pl, 20 maja 2014 [dostęp 2021-01-27] .
Kontrola autorytatywna (osoba):Identyfikatory zewnętrzne:
Na podstawie artykułu: "Andrzej Legocki" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy