Andrzej Rzepliński


Andrzej Rzepliński w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Andrzej Rzepliński (ur. 26 listopada 1949 w Ciechanowie) – polski prawnik, profesor nauk prawnych, nauczyciel akademicki, profesor zwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, w latach 2010–2016 prezes Trybunału Konstytucyjnego.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Andrzej Rzepliński urodził się w Ciechanowie jako syn Heleny i Klemensa, którzy prowadzili gospodarstwo w pobliskim Przążewie[1]. Ukończył w 1971 studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1971–1972 odbył aplikację w prokuraturze powiatowej w Garwolinie[2], a w latach 1972–1975 studia doktoranckie w zakresie kryminologii w Instytucie Nauk Prawnych PAN. W 1978 uzyskał stopień naukowy doktora z zakresu kryminologii, a w 1990 stopień doktora habilitowanego (dysertacja pt. Sądownictwo w Polsce Ludowej. Między dyspozycyjnością a niezawisłością). W 2000 otrzymał tytuł naukowy profesora.

Zawodowo związany z Instytutem Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji UW, gdzie w 1975 rozpoczął pracę jako asystent. W 1978 awansował na adiunkta, a w 1992 na profesora. Został także kierownikiem Katedry Kryminologii i Polityki Kryminalnej IPSiR, pełnił funkcję m.in. dziekana Wydziału Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji UW (2002–2005)[2]. Jest autorem licznych publikacji naukowych.

W marcu 1981 został pierwszym sekretarzem POP PZPR w Instytucie Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji UW. Z członkostwa w partii zrezygnował w grudniu 1981[3]. W latach 80. należał do „Solidarności”. Był uczestnikiem prac Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności[4].

Członek Komitetu Helsińskiego w Polsce, objął stanowisko sekretarza zarządu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, a także członka rady programowej Programu Spraw Precedensowych w tej fundacji. Działał jako ekspert ONZ, Rady Europy i OBWE. Specjalizuje się w dziedzinie kryminologii, prawie karnym i prawach człowieka. Jako ekspert sejmowy współpracował nad ustawą o Instytucie Pamięci Narodowej, doradzał później prezesowi IPN Leonowi Kieresowi (2001–2005) i koordynatorowi ds. służb specjalnych Januszowi Pałubickiemu (1997–2001)[2][5]. W 1998 był kandydatem na funkcję generalnego inspektora ochrony danych osobowych, nie został wybrany na to stanowisko przez Sejm III kadencji[5]. Został też członkiem Polskiego Towarzystwa Prawa Konstytucyjnego[6].

W latach 1996–2001 był członkiem Rady Programowej, a od 2004 Rady Konsultacyjnej Centrum Monitoringu Wolności Prasy[7]. W 2005 kandydował, z rekomendacji PO, na stanowisko rzecznika praw obywatelskich w związku z upływem kadencji Andrzeja Zolla. W pierwszym głosowaniu w czerwcu nie uzyskał poparcia Sejmu; zgłoszony ponownie w lipcu otrzymał rekomendację Sejmu, jednak jego kandydaturę odrzucił w tym samym miesiącu zdominowany przez SLD Senat.

W 2006 był kandydatem na sędziego Trybunału Konstytucyjnego, nie został wybrany na to stanowisko przez Sejm V kadencji[8]. 18 grudnia 2007 został wybrany przez Sejm VI kadencji[9] na urząd sędziego Trybunału Konstytucyjnego, który objął następnego dnia. 3 grudnia 2010 powołano go na prezesa TK. Jego kadencja zakończyła się 19 grudnia 2016[10].

W 2018 nakładem Prószyński Media wydany został przeprowadzony przez Jana Osieckiego wywiad rzeka z Andrzejem Rzeplińskim zatytułowany Sędzia gorszego sortu, w którym były prezes TK poruszył m.in. historię swojej działalności prawniczej oraz temat kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce[11].

W tym samym roku wszedł w skład powołanego przez Lecha Wałęsę Komitetu Obywatelskiego, mającego skupić się na monitorowaniu prawidłowego przebiegu wyborów w Polsce w latach 2018–2020[12].

Życie prywatne | edytuj kod

W 1971 zawarł związek małżeński z prawniczką Ireną Rzeplińską, ma dwie córki[1].

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Iza Michalewicz. Cezar w Trybunale. „Gazeta Wyborcza”, s. 12–13, 16 grudnia 2015. [dostęp 7 grudnia 2017]. 
  2. a b c Prof. dr hab. Andrzej Rzepliński. uw.edu.pl. [dostęp 28 listopada 2018].
  3. Jan Osiecki, Andrzej Rzepliński: Sędzia gorszego sortu. Warszawa: Prószyński Media, 2018, s. 53, 55–57. ISBN 978-83-8123-054-4.
  4. Kazimierz Barczyk, Stanisław Grodziski, Stefan Grzybowski: Obywatelskie Inicjatywy Ustawodawcze Solidarności 1980–1990. Warszawa: Kancelaria Sejmu, 2001. ISBN 83-7059-503-0. [dostęp 9 października 2015].
  5. a b Marek Domagalski: Andrzej Rzepliński prezesem Trybunału Konstytucyjnego. rp.pl, 4 grudnia 2010. [dostęp 9 grudnia 2015].
  6. Biuletyn Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP nr 80/VI. sejm.gov.pl, 7 grudnia 2007. [dostęp 26 sierpnia 2018].
  7. Historia CMWP. freepress.org.pl. [dostęp 11 grudnia 2013].
  8. Pkt 35. porz. dzien. Wybór sędziów Trybunału Konstytucyjnego. sejm.gov.pl, 17 listopada 2006. [dostęp 3 grudnia 2015].
  9. Pkt 1. porz. dzien. Wybór członka Trybunału Konstytucyjnego. sejm.gov.pl, 18 grudnia 2007. [dostęp 12 marca 2016].
  10. Zakończyła się kadencja prezesa TK Andrzeja Rzeplińskiego. interia.pl, 20 grudnia 2016. [dostęp 20 grudnia 2016].
  11. Jan Osiecki, Andrzej Rzepliński: Sędzia gorszego sortu. Warszawa: Prószyński Media, 2018. ISBN 978-83-8123-054-4.
  12. Lech Wałęsa powołał Komitet Obywatelski. monitorkonstytucyjny.eu, 24 czerwca 2018. [dostęp 25 czerwca 2018].
  13. M.P. z 1998 r. nr 6, poz. 110
  14. Lietuvos valstybiniai apdovanojimai – H. Clinton ir G. Oettingeriui (lit.). delfi.lt, 6 lipca 2013. [dostęp 29 października 2013].
  15. Kolejny honorowy obywatel Ciechanowa: Profesor Andrzej Rzepliński. tc.ciechanow.p, 23 kwietnia 2014. [dostęp 27 listopada 2016].
  16. a b Papieski medal dla prof. Rzeplińskiego i odznaczenie Benemerenti dla Mariana Romaniuka. archidiecezja.warszawa.pl, 23 stycznia 2015. [dostęp 29 marca 2017].
  17. Prof. Rzepliński laureatem Nagrody Kisiela „za obronę demokratycznego państwa prawa”. wp.pl, 21 grudnia 2015. [dostęp 29 marca 2017].
  18. Niemiecki uniwersytet honoruje Rzeplińskiego. „Uznano mnie za rebelianta”. newsweek.pl, 10 czerwca 2016. [dostęp 29 marca 2017].

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Andrzej Rzepliński" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy