Ang Lee


Ang Lee w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ang Lee (chiń. 李安; pinyin Lǐ Ān) (ur. 23 października 1954 w Pingdong, Tajwan) – amerykański reżyser filmowy pochodzenia chińskiego. Laureat Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny za film Przyczajony tygrys, ukryty smok (2000) oraz dwóch Oscarów za reżyserię filmów: Tajemnica Brokeback Mountain (2005) i Życie Pi (2012).

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Edukacja | edytuj kod

Urodził się w Pingdong, małym mieście położonym na południu Tajwanu, dokąd w 1949 roku uciekli jego rodzice z Chin, chcąc uniknąć prześladowania przez komunistów. W wywiadach określa swój dom rodzinny „typowo chiński, patriarchalny, gdzie wykonywało się obowiązki, ale trudno było oddychać”[1]. Jego ojciec starał się dać dzieciom klasyczne chińskie wykształcenie, łącznie z nauką kaligrafii. Wbrew jego woli Ang rozpoczął naukę w tajwańskiej National Arts School, następnie wraz z żoną i dziećmi wyjechał na studia do Stanów, gdzie uczęszczał między innymi do Tisch School of the Arts. Tam poznał Spike’a Lee z którym często współpracował. Zrealizował kilka filmów krótkometrażowych, m.in. Shades of the Lake (1982) i Fine Line (1984).

Debiut na Tajwanie | edytuj kod

W 1992 roku za pieniądze otrzymane od rządu tajwańskiego nakręcił Pushing Hands, który nie tylko wyreżyserował, ale też napisał scenariusz i wyprodukował. Była to pierwsza część trylogii, którą zadedykował ojcu , nazywając ją przewrotnie Tata zawsze wie lepiej. Dwie pozostałe to Przyjęcie weselne (1993) oraz Jedz i pij, mężczyzno i kobieto (1994), które przyniosły mu nominacje do Oscara za film nieanglojęzyczny.

Sukces w Hollywood | edytuj kod

Pierwszym filmem, który przyniósł Angowi Lee międzynarodowy sukces była adaptacja XIX - wiecznej powieści Jane Austen Rozważna i romantyczna, według scenariusza Emmy Thompson. Film zdobył liczne nagrody i nominacje, m.in. Złotego Niedźwiedzia w Berlinie i nominację do Złotego Globu. W swoim następnym anglojęzycznym filmie Burza lodowa, dramacie obyczajowym opowiadającym historię dwóch rodzin, Lee poddał analizie skutki rewolucji obyczajowej lat 60.

Przyczajony tygrys, ukryty smok | edytuj kod

W 2000 roku na ekrany kin weszła pierwsza superprodukcja Anga Lee, baśniowa opowieść Przyczajony tygrys, ukryty smok. W filmie reżyser połączył elementy chińskiej mitologii, filozofii Dao, historii miłosnej i politycznej intrygi, a w to wszystko wplótł sceny walki, których choreografię ułożył Yuen Wo-Ping (jeden z twórców Matrixa). Ekranizacja, mimo że zrealizowana w dialekcie mandaryńskim, zdobyła duże uznanie w Stanach Zjednoczonych i odniosła duży sukces kasowy.

Brokeback Mountain | edytuj kod

Po chłodnym przyjęciu ekranizacji komiksu Hulk (2003) reżyser postanowił wrócić do swojego ulubionego gatunku - dramatu. W 2005 roku wyreżyserował Tajemnicę Brokeback Mountain na podstawie opowiadania Annie Proulx. Film przedstawia historię uczucia, jakie rodzi się między dwoma mężczyznami, typowymi amerykańskimi kowbojami. Tajemnica... zdobyła szereg filmowych nagród, między innymi 4 Złote Globy, Złotego Lwa i 3 Oscary, w tym za reżyserię.

Ostrożnie, pożądanie | edytuj kod

W 2007 odbyła się premiera filmu Lee Ostrożnie, pożądanie, nakręconego w Chinach, opartego częściowo na faktach i opowiadającego o intrydze miłosnej rozgrywającej się pomiędzy działaczką ruchu oporu a japońskim kolaborantem. Odważne sceny erotyczne sprawiły, że w niektórych krajach wyświetlano jedynie ocenzurowaną wersję. Film ponownie zdobył przychylność krytyków i znaczące nagrody, m.in. Złotego Lwa na 64. MFF w Wenecji.

Lee przewodniczył jury konkursu głównego na 66. MFF w Wenecji (2009). Zasiadał także w analogicznym jury na 66. MFF w Cannes (2013).

Życie osobiste | edytuj kod

Ang Lee mieszka w Larchmont (w stanie Nowy Jork) razem z żoną, Jane Lin i dwójką synów.

Filmografia | edytuj kod

Filmy pełnometrażowe | edytuj kod

Filmy krótkometrażowe | edytuj kod

Wybrane nagrody i odznaczenia | edytuj kod

Nagrody | edytuj kod

  • nagroda nowojorskich krytyków filmowych w kategorii reżyseria za Rozważną i romantyczną (1995)
  • Złoty Glob za Przyczajony tygrys, ukryty smok (2001)
  • nagrody krytyków nowojorskich, z San Francisco, Los Angeles i Bostonu za Tajemnicę Brokeback Mountain (2005)
  • Złoty Glob w kategorii reżyseria za Tajemnicę Brokeback Mountain (2005)
  • BAFTA w kategorii reżyseria za Tajemnicę Brokeback Mountain (2005)
  • Złoty Lew na 62. MFF w Wenecji za Tajemnicę Brokeback Mountain (2005)[5].
  • Złoty Lew na 64. MFF w Wenecji za Ostrożnie pożądanie (2007)[5]

Odznaczenia | edytuj kod

  • Chevalier de L'Ordre des Arts et des Lettres (2012) przyznany przez rząd francuski.

Przypisy | edytuj kod

  1. Paweł T. Felis. Kino Anga Lee, czyli człowiek konta fatum. „Gazeta Wyborcza”. 18 stycznia 2008. s. 19. 
  2. Rotten Tomatoes: Ang Lee - Rotten Tomatoes (ang.). [dostęp 2017-04-15].
  3. Thrilla in Manila (2018) (pol.). s. Filmweb. [dostęp 2017-04-15].
  4. Thrilla in Manila (2018) – Full Cast & Crew (ang.). s. IMDb. [dostęp 2017-04-15].
  5. a b Lista nagrodzonych Złotym Lwem i innymi nagrodami głównymi na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji [2013-06-02]

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Ang Lee" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy