Antoni Berger


Antoni Berger w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Antoni Jan Berger (ur. 12 listopada 1897 r., zm. ?) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodzony w miejscowości Orłowa, syn Jana. Podczas I wojny światowej walczył w szeregach „Błękitnej Armii” gen. Józefa Hallera.

Początki kariery wojskowej Antoniego Bergera w odrodzonym Wojsku Polskim to służba w dowództwie 12 Dywizji Piechoty. Na mocy dekretu Naczelnego Wodza[a] podchorąży Antoni Beger został mianowany z dniem 1 lipca 1921 roku podporucznikiem piechoty w rezerwie[1]. W uznaniu zasług, jako były podchorąży Armii Polskiej we Francji, został odznaczony w dniu 27 września 1922 r. dekretem marszałka Józefa Piłsudskiego (dekret L. 14142/V/M. Adj. Gen.) Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 5670[2].

Dekretem Naczelnika Państwa i Wodza Naczelnego z dnia 3 maja 1922 r. (dekret L. 19400/O.V.) został zweryfikowany w stopniu podporucznika, ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 299. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Służbę pełnił wówczas już w 54 pułku piechoty[3]. Do rangi porucznika awansowany został ze starszeństwem z dniem 1 listopada 1920 r. W 1923 roku zajmował 7. lokatę wśród poruczników piechoty w swoim starszeństwie[4]. W tym czasie odznaczony był już również Krzyżem Walecznych[5]. W 54 pułku piechoty z Tarnopola służył do połowy 1932 roku[6][7] zajmując w 1924 r. – 5. lokatę wśród poruczników ze swojego starszeństwa[8], a w roku 1928 – 4. lokatę w swoim starszeństwie[9]. W roku 1930 była to 641. lokata łączną wśród wszystkich poruczników korpusu piechoty (a jednocześnie 4. lokata w starszeństwie)[10].

Zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych – marszałka Józefa Piłsudskiego – ogłoszonym w dniu 3 sierpnia 1931 roku[b], został zatwierdzony, jako porucznik 54 pułku piechoty, na stanowisku komendanta powiatowego Przysposobienia Wojskowego w Buczaczu[11]. Na podstawie zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego z dnia 17 grudnia 1931 r. (opublikowanego dzień później w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych) został awansowany do stopnia kapitana, ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 roku i 35. lokatą w korpusie oficerów piechoty[12]. Antoni Berger był już w tym czasie odznaczony Medalem Niepodległości[13].

Rozkazem z dnia 18 maja 1932 r.[c] kpt. Berger został przeniesiony (w korpusie oficerów piechoty) z 54 pułku piechoty do Korpusu Ochrony Pogranicza, co zostało ogłoszone w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych z dnia 9 grudnia 1932 roku[14][15]. Ponownie został wówczas wyznaczony na stanowisko komendanta PW w Buczaczu[d]. Rozkazem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – Korpusu Ochrony Pogranicza Nr 22 z dnia 17 kwietnia 1934 r. potwierdzono przeniesienie kapitana Bergera do batalionu KOP „Iwieniec”. Kolejne lata służby kpt. Bergera w Korpusie Ochrony Pogranicza to, między innymi, czas dowodzenia kompanią graniczną „Raków”[e] (czyli 4 kompanią graniczną batalionu KOP „Iwieniec”) i pełnienie funkcji adiutanta batalionu KOP „Iwieniec”[f]. W dniu 3 maja 1935 roku przejął, po przeniesionym na stanowisko komendanta powiatowego PW w Dziśnie por. Andrzeju Krzaczkowskim, pluton gospodarczy batalionu „Iwieniec”[g]. Z kolei w okresie od 4 do 11 października 1935 r. zastępował na stanowisku dowódcę tegoż batalionu[h]. Podczas swej służby w KOP-ie zajmował na dzień 1 lipca 1933 r. – 1938. lokatę wśród wszystkich kapitanów piechoty (była to zarazem 33. lokata w swoim starszeństwie)[16], a na dzień 5 czerwca 1935 r. – 1662. lokatę łączną pośród kapitanów korpusu piechoty (była to jednocześnie 32. lokata w starszeństwie)[17]. Z dniem 16 listopada 1935 roku odszedł do 14 pułku piechoty z Włocławka, po uprzednim zdaniu obowiązków adiutanta batalionu[i]. Przeniesienie do włocławskiej jednostki nastąpiło na podstawie rozkazu Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych z dnia 30 października 1935 roku (sygn. L.2285/Tjn.II-3). Pod koniec listopada 1935 roku, na podstawie rozkazu dowództwa KOP, został wyróżniony odznaką pamiątkowa Korpusu Ochrony Pogranicza „Za Służbę Graniczną”.

Podczas swej służby w 14 pułku piechoty zajmował, między innymi, stanowisko dowódcy 1 kompanii strzeleckiej w I batalionie (we wrześniu 1936 roku)[18]. W kolejnych latach piastował już stanowisko adiutanta pułku[19]. Podczas akcji zajmowania Zaolzia włocławski pułk wystawił zbiorczy batalion, wchodzący w skład zbiorczej 4 Dywizji Piechoty (pod dowództwem płk. dypl. Mikołaja Bołtucia). Adiutant 14 pp – kpt. Antoni Berger – został wyróżniony za tę akcję (na czas jej trwania był on oddelegowany do Sztabu Głównego)[20]. Na rok 1939 kpt. Berger został zatwierdzony jako przewodniczący Sądu Honorowego 14 pułku piechoty[21]. Na dzień 23 marca 1939 r. nadal piastował stanowisko adiutanta (szefa sztabu) 14 pułku piechoty[22], zajmując w tym czasie już 16. lokatę wśród kapitanów piechoty ze swojego starszeństwa[23].

Kampania wrześniowa | edytuj kod

Z chwilą wybuchu wojny (zgodnie z przydziałem mobilizacyjnym) objął stanowisko dowódcy kompanii przeciwpancernej 14 pp. Na jej czele uczestniczył w kampanii wrześniowej – podczas walk w korytarzu pomorskim i w bitwie nad Bzurą. W dniu 13 września przejął dowodzenie nad II batalionem 14 pp, którego dotychczasowy dowódca – mjr Jan Łobza – jako najstarszy rangą oficer objął dowództwo nad pułkiem[24]. W toku ciężkich walk, wskutek przygniatającej przewagi wroga, pododdziały 14 pułku piechoty zostały zdziesiątkowane. W wytworzonym kotle bitewnym kapitan Berger został odłączony od resztek pułku. Dostał się do niemieckiej niewoli, którą spędził w oflagu VII A Murnau[25][26].

Dalsze losy kapitana Antoniego Bergera pozostają nieznane[j].

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Był to dekret marszałka Józefa Piłsudskiego o sygnaturze L. 3231.
  2. Zarządzenie o sygnaturze B.P.L. 14901-I-Piech. 16500-31.
  3. Rozkaz Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3110-105/Piech.281.32 (dane pochodzą z Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  4. Wyznaczenie to nastąpiło na podstawie Rozkazu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – Korpusu Ochrony Pogranicza Nr 22 z dnia 15 czerwca 1932 roku (dane pochodzą z Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  5. Kompanią tą kapitan Antoni Berger dowodził od kwietnia do maja 1934 roku.
  6. Rozkaz Dzienny Batalionu KOP „Iwieniec” Nr 11/35 z dnia 19 lutego 1935 roku (dane pochodzą z Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  7. Rozkaz Dzienny Batalionu KOP „Iwieniec” Nr 30/35 z dnia 7 maja 1935 roku (dane pochodzą z Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  8. Rozkaz Dzienny Batalionu KOP „Iwieniec” Nr 69/35 z dnia 4 października 1935 roku (dane pochodzą z Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  9. Rozkaz Dzienny Batalionu KOP „Iwieniec” Nr 78/35 z dnia 16 listopada 1935 roku (dane pochodzą z Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  10. Jego nazwisko znajduje się na listach osób zarejestrowanych w Rejonowych Komendach Uzupełnień w latach 1945–1947. Być może służył więc w Ludowym Wojsku Polskim.
  11. Rozkaz Dowództwa Korpusu Ochrony Pogranicza Nr 70 z dnia 25 listopada 1935 roku (dane pochodzą z Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).

Przypisy | edytuj kod

  1. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 33 z 20 VIII 1921, s. 1302.
  2. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 41 z 27 X 1922, s. 803.
  3. Lista starszeństwa oficerów zawodowych 1922 ↓, s. 127.
  4. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 449.
  5. a b Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 278.
  6. a b Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 254.
  7. Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 68.
  8. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 391.
  9. Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 247.
  10. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1930 ↓, s. 106.
  11. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 VIII 1931, s. 230.
  12. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 12 z 18 XII 1931, s. 400.
  13. a b Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 78.
  14. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 XII 1932, s. 438.
  15. Rocznik oficerski 1932 ↓, s. XIV.
  16. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1933 ↓, s. 81.
  17. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1935 ↓, s. 78, 183-185, 194.
  18. Ciesielski 2008 ↓, s. 294.
  19. Ciesielski 2008 ↓, s. 296, 299.
  20. Ciesielski 2008 ↓, s. 161.
  21. Ciesielski 2008 ↓, s. 137.
  22. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 563.
  23. a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 38.
  24. Ciesielski 2008 ↓, s. 213.
  25. Ciesielski 2008 ↓, s. 303.
  26. Lista więzionych w oflagu VII A Murnau ↓, nazwiska na lit. A i B.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Antoni Berger" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy