Antonina Sokolicz


Antonina Sokolicz w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Antonina Sokolicz, właściwie Antonina Merkel (ur. 13 czerwca 1879 w Szczercowie, zm. 20 grudnia 1942 w Auschwitz-Birkenau) – pisarka, publicystka, tłumaczka[1][2][3], aktorka, działaczka kulturalna i społeczna, aktywistka ruchu socjalistycznego i komunistycznego.

Życiorys | edytuj kod

W pierwszym dziesięcioleciu XX wieku grała w prowincjonalnych kompaniach teatralnych, będąc jednocześnie aktywną działaczką najpierw PPS, potem PPS – Frakcji Rewolucyjnej. W 1908 wyemigrowała do Francji, skąd przyjechała w roku 1914 jako kurier legionowy. W czasie I wojny światowej odbyła podróż po Rosji i Syberii, gdzie odwiedziła kolonie polskie i obozy jeńców, wygłaszając odczyty patriotyczne[4]. Po zakończeniu wojny osiadła w Warszawie, gdzie oddała się pracy literackiej (m.in. napisała dramat poświęcony Rewolucji Październikowej zatytułowany Pięść[5] i broszurę O kulturze artystycznej proletariatu[6]) oraz kierowała zespołem Scena i Lutnia Robotnicza. Wraz z Janem Hemplem i Marią Orsetti była inicjatorką i współzałożycielką księgarni antykwarsko-wydawniczej, pod nazwą (od grudnia 1918) Stowarzyszenia Spółdzielczego „Książka”. Obok prac z zakresu spółdzielczości wydawnictwo to drukowało i kupowało nakłady literatury lewicowej, m.in. prace Marksa, Engelsa i Kropotkina. Od 1920 członkini PPS – Opozycji potem KPP. W kwietniu 1923 wyjechała z ramienia MOPR z akcją odczytową do USA odwiedzając tam ośrodki polonijne. W 1926 ponownie wyjechała do USA, aby pomóc emigrantom w redagowaniu wydawanego w Chicago przez Sekcję Polską Komunistycznej Partii USA tygodnika Trybuna Robotnicza. Po aresztowaniu Jana Hempla we wrześniu 1931 przejęła kierownictwo wydawnictwa „Tom” i sprawowała tę funkcję do czasu likwidacji wydawnictwa przez władze państwowe w lipcu 1937. Podczas okupacji hitlerowskiej aresztowana, więziona na Pawiaku, zginęła w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz. 29 maja 1946 pośmiertnie odznaczona Krzyżem Grunwaldu III klasy[7].

Upamiętnienie | edytuj kod

Od 24 listopada 1961 do 25 maja 1998 jedna z ulic w Warszawie na terenie dzielnicy Żoliborz nosiła nazwę ulicy Antoniny Sokolicz. Nowym patronem został ks. Teofil Bogucki[8].

Przypisy | edytuj kod

  1. Upton Sinclair, Służba Państwowa (Federal Service), przekład autoryzowany Antoniny Sokolicz, Towarzystwo Wydawnicze „Rój”, Warszawa 1932.
  2. Upton Sinclair, Boston, współczesna powieść historyczna, Nakładem Spółdzielni Księgarskiej „Książką” 1929.
  3. Upton Sinclair, Król Węgiel, Towarzystwo Wydawnicze „Rój”, Warszawa 1931.
  4. Z dalekiego Wschodu, „Na posterunku”, 1918, nr 24, s. 192.
  5. W 1923 w Nowym Jorku ukazał się przekład tego dramatu na jidysz.
  6. AntoninaA. Sokolicz AntoninaA., O kulturze artystycznej proletariatu, polona.pl [dostęp 2018-03-27] .
  7. Uchwała Prezydium Krajowej Rady Narodowej z dnia 29 maja 1946 r. o odznaczeniach za zasługi położone w walce z okupantem i udział w pracach konspiracyjnych w okresie okupacji (M.P. z 1947 r. nr 51, poz. 327).
  8. Uchwała nr 28 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 listopada 1961 r. w sprawie nadania nazw ulicom, "Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 20 grudnia 1961 r., nr 22, poz. 96, s. 1; Uchwała Nr LXX/600/98 Rady Miasta Stołecznego w Warszawy z dnia 25 maja 1998 roku w sprawie zmiany nazwy ulicy w Dzielnicy Żoliborz Gminy Warszawa-Centrum.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Antonina Sokolicz" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy