Antonio Banderas


Antonio Banderas w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Antonio Banderas, właściwie José Antonio Domínguez Bandera[1] (ur. 10 sierpnia 1960 w Maladze Sonora) – hiszpański aktor, reżyser, producent filmowy, model i piosenkarz. Jeden z największych i najpopularniejszych gwiazd kina hiszpańskiego i amerykańskiego oraz symbol męskiego seksapilu[2]. Występował w produkcjach hiszpańskich, europejskich jak i amerykańskich takich jak Zabójcy (1995), Evita (1996), Wywiad z wampirem (1994), Filadelfia (1993), Desperado (1995), Maska Zorro (1998), Mali agenci (2001), Wytańczyć marzenia (2006) czy Niezniszczalni 3 (2014). Laureat Złotej Palmy w Cannes dla najlepszego aktora za rolę w filmie Ból i blask Pedro Almodovara[3]. Za ten sam film nominowany do Oscara w kategorii dla najlepszego aktora pierwszoplanowego[4].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Wczesne lata | edytuj kod

Urodził się w Maladze[5] w rodzinie rzymskokatolickiej jako syn nauczycielki doñi Any Banderas (zm. 4 listopada 2017 w wieku 84 lat[6]) i policjanta Guardia Civil José Domíngueza (zm. 2 lutego 2008 w wieku 87 lat). Dorastał wraz z młodszym bratem Francisco Javiarem Banderasem „Chico”.

Początkowo chciał zostać zawodowym piłkarzem, ale jego marzenia zakończyły się, kiedy mając 14 lat złamał nogę[7]. Kiedy rok później zobaczył na scenie musical Hair, postanowił, że zostanie aktorem. W 1974 roku ukończył School of Dramatic Art w Madrycie[8].

Kariera | edytuj kod

Opuścił szkołę i w wieku 19 lat udał się do Madrytu w celu rozpoczęcia kariery w hiszpańskim przemyśle filmowym. W 1980 związał się z hiszpańskim Teatrem Narodowym[9]. Z powodu cenzury politycznej za rządów Francisco Franco został aresztowany przez hiszpańską policję za udział w sztuce Bertolta Brechta i całą noc spędził na policji[10]. Podczas pracy z małym zespołem teatralnym, z którym dawał występy na ulicy, miał trzy lub cztery takie aresztowania. Dorabiał jako kelner, pracował w sklepie i małym kinie La Movida Madrileña, a także jako model (174 cm wzrostu)[11] dla firmy Ralph Lauren i domu mody Gucci.

Po debiucie na scenie w sztuce Los Tarantos (1981) i na ekranie w filmie Sztuczne rzęsy (Pestanas postizas, 1982), zagrał w pięciu obrazach Pedro Almodóvara: komedii Labirynt namiętności (Laberinto de pasiones, 1982) u boku Imanola Ariasa, dreszczowcu Matador (Matador, 1986) z Carmen Maurą jako nadpobudliwy i wrażliwy Ángel Giménez, melodramacie Prawo pożądania (La Ley del Deseo, 1987) w roli heteroseksualnego wdającego się w miłość homoseksualną nieprzewidywalnego Antonia Beníteza, komediodramacie Kobiety na skraju załamania nerwowego (Mujeres al borde de un ataque de nervios, 1988) jako słodki Carlos oraz dramacie kryminalnym Zwiąż mnie (!Átame!, 1990) w roli zdesperowanego Ricky’ego.

W 1991 roku pojawił się na planie filmu dokumentalnego z trasy koncertowej Madonny W łóżku z Madonną (Madonna: Truth or Dare). Po raz pierwszy wystąpił w hollywoodzkiej produkcji – dramacie muzycznym Królowie mambo (The Mambo Kings, 1992) u boku Armanda Assante. W dramacie Jonathana Demme’a Filadelfia (Philadelphia, 1993) zagrał partnera prawnika-nosiciela wirusa HIV (Tom Hanks). Ogromnym sukcesem okazała się rola wędrowca-samotnika, muzyka z futerałem na gitarę wypełnionym bronią, który przemierza Meksyk w poszukiwaniu morderców swej ukochanej w gangsterskim filmie akcji Roberta Rodrigueza Desperado (1995). W filmie muzycznym będącym adaptacją musicalu Andrew Lloyda Webbera i Tima Rice’a Evita (1996) z Madonną jako narrator ujawnił swoje zdolności wokalne. Pochlebne recenzje przyniosła mu kreacja Alejandro Murriety, czyli Zorro w filmie przygodowym Martina Campbella Maska Zorro (The Mask of Zorro, 1998) z Anthonym Hopkinsem i Catherine Zetą-Jones.

Zadebiutował jako reżyser komediodramatu Wariatka z Alabamy (Crazy in Alabama, 1999) z Melanie Griffith, Davidem Morse, Lucasem Black, Cathy Moriarty, Meatem Loafem, Robertem Wagnerem i Elizabeth Perkins.

Użyczył głosu Kotu w Butach w filmie Shrek 2 (2004), jego sequelach Shrek Trzeci (2007) i Shrek Forever (2010) oraz spin-offie Kot w butach (2011).

W serialu National Geographic Geniusz: Picasso (Genius: Picasso, 2017) wcielił się w postać Pabla Picassa u boku Geoffreya Rusha (Albert Einstein), Michaela McElhattona (Philipp Lenard), Ralpha Browna (Max Planck), Roberta Lindsaya (Hermann Einstein), T.R. Knighta (J. Edgar Hoover) i Emily Watson (Elsa Einstein). Za rolę starzejącego się reżysera w Bólu i blasku (2019) Pedro Almodóvara otrzymał nagrodę aktorską na 72. MFF w Cannes.

Życie prywatne | edytuj kod

27 lipca 1987 roku poślubił Anę Lezę. Jednak w roku 1996 doszło do rozwodu. W dniu 14 maja 1996 roku ożenił się z Melanie Griffith, z którą ma córkę Stellę del Carmen (ur. 24 września 1996 w Marbella)[12]. Jest ojczymem Alexandra Bauera i Dakoty Mayi Johnson. Rozwód z aktorką nastąpił 4 grudnia 2015 roku.

Został honorowym legionistą Hiszpańskiej Legii Cudzoziemskiej i przez kilka lat w każdy Wielki Czwartek, wraz z ówczesną żoną, Melanie Griffith, brał udział w ceremonii Traslado del Cristo de la Buena Muerte, podczas której legioniści wynosili ze swojego kościoła garnizonowego w Maladze na wyprostowanych dłoniach potężny krucyfiks, śpiewając hymn Legii „El novio de la muerte”[13].

Nagrody i nominacje | edytuj kod

Filmografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Patronato | Fundación Lágrimas y Favores (hiszp.). fundacionlagrimasyfavores.org. [dostęp 2017-08-10].
  2. Antonio Banderas - Najnowsze informacje (pol.). Wirtualna Polska. [dostęp 2012-12-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-10)].
  3. „Ból i blask” pedro Almodovara hiszpańskim kandydatem do Oscara, Wprost, 6 września 2019 [dostęp 2020-03-28]  (pol.).
  4. EvanE. Real EvanE., Oscars: Antonio Banderas and Scarlett Johansson Among First-Time Nominees, Hollywood Reporter, 13 stycznia 2020 [dostęp 2020-03-28]  (ang.).
  5. Antonio Banderas (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2017-08-02].
  6. La madre de Antonio Banderas ha muerto a los 84 años (hiszp.). informalia.eleconomista.es. [dostęp 2017-11-21].
  7. Antonio Banderas (10 de Agosto de 1960) (port.). Filmow. [dostęp 2017-08-02].
  8. Antonio Banderas Biography (1960-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2017-08-02].
  9. Antonio Banderas (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-08-02].
  10. Spanisch Actors: Antonio Banderas (ang.). don Quijote UK. [dostęp 2017-08-02].
  11. Personalidade: Antonio Banderas (Espanha) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2017-08-02].
  12. Heidi Parker, Jessica Rach (2017-05-31): Stella Banderas shows off her bikini body in Italy (ang.). „Daily Mail”. [dostęp 2017-08-02].
  13. Jueves Santo (2013-03-28): La Legión ensalza al Cristo de la Buena Muerte en su traslado (hiszp.). „El Mundo”. [dostęp 2017-08-02].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Antonio Banderas" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy