Archidiecezja krakowska


Na mapach: 50°03′34,3″N 19°56′07,6″E/50,059528 19,935444

Archidiecezja krakowska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Trumna-relikwiarz ze szczątkami świętego Stanisława biskupa i męczennika Herb archidiecezji krakowskiej

Archidiecezja krakowska (łac. Archidioecesis Cracoviensis) – jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim. Utworzona w roku 1000 jako sufragania metropolii gnieźnieńskiej. Papież Pius XI podniósł ją do rangi archidiecezji i stolicy metropolii 28 października 1925 r. Papież Jan Paweł II wprowadził zmiany terytorialne 25 marca 1992 r.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Diecezja krakowska erygowana w 1000 przez papieża Sylwestra II ulegała licznym podziałom ze względu na rozbiory Polski (od XI w. Kraków był stolicą Polski. Była drugim po Gnieźnie ośrodkiem kościelnym w Polsce). Należała do:

W archidiecezji krakowskiej odbyły się 44 synody – ostatni przeprowadził kard. Karol Wojtyła w latach 1972–1979. Od wieków działają w niej szpitale, bractwa i instytucje charytatywne.

Od 1200, kiedy są dokładne dane historyczne na ten temat, posługę biskupa archidiecezji krakowskiej objęło 64 biskupów. 33 z nich pochodziło z terenu diecezji (a później archidiecezji) krakowskiej, zaś 31 spoza. Największą grupę biskupów niekrakowskich stanowią pasterze wielkopolscy, których było 14. Zalicza się do nich także aktualny metropolita krakowski abp Marek Jędraszewski, który urodził się w Poznaniu[2].

Z danych Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia wynika, że na terenie metropolii krakowskiej (stan na 2015 r.) znajduje się 1413 parafii, z czego 210 w diecezji bielsko-żywieckiej, 304 w diecezji kieleckiej, 447 w diecezji krakowskiej oraz 452 w diecezji tarnowskiej. Zatem blisko 14% wszystkich polskich parafii znajduje się na terenie metropolii krakowskiej. Ponadto posługę sprawuje 4160 księży, 314 braci zakonnych oraz 3462 sióstr zakonnych. 53,5% mieszkańców archidiecezji krakowskiej regularnie uczęszcza na mszę św. w niedziele (tzw. dominicantes), a 20,7% regularnie korzysta z sakramentu komunii św (tzw. communicantes)[3].

W bulli nominacyjnej abpa Marka Jędraszewskiego papież Franciszek nazwał archidiecezję krakowską „najwspanialszą pośród gwiazd”[4].

Święci i błogosławieni | edytuj kod

Wśród świętych i błogosławionych związanych z Krakowem i archidiecezją krakowską są:

Instytucje | edytuj kod

Biskupi | edytuj kod

 Osobny artykuł: Biskupi krakowscy.

Biskupi rezydenci | edytuj kod

Główna świątynia | edytuj kod

Patroni | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2017, Biblos 2017, ​ISBN 978-83-7793-478-4
  2. AdamA. Sosnowski AdamA., Kraków żyje sobotnim ingresem nowego metropolity abp. Marka Jędraszewskiego. [dostęp 2017-01-26] .
  3. WojciechW. Sadłoń WojciechW., Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polinia [dostęp 2017-01-11] .
  4. PapieżP. Franciszek PapieżP., Bulla nominacyjna abp. Marka Jędraszewskiego [dostęp 2017-01-26] [zarchiwizowane z adresu 2017-12-08] .

Bibliografia | edytuj kod

  • Inglot Stefan, Stan i rozmieszczenie uposażenia biskupstwa krakowskiego w połowie XV wieku. Próba odtworzenia zaginionej części Liber Beneficiorum Długosza z mapą, Lwów 1925
  • Kracik Jan, Ryś Grzegorz, Dziesięć wieków diecezji krakowskiej, Kraków 1998
  • Księga dochodów beneficjów diecezji krakowskiej z roku 1529 (tzw. Liber Retaxationum), Leszczyńska-Skrętowa ZPofia [wyd.], Wrocław [i in.] 1968
  • Kumor Bolesław Stanisław, Dzieje diecezji krakowskiej do roku 1795, T. 1-4, Kraków 1998-2002
  • Kuraś Stanisław, Regestrum Ecclesiae Cracoviensis: studium nad powstaniem tzw. Liber Beneficiorum Jana Długosza, Warszawa 1966

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (archidiecezja):
Na podstawie artykułu: "Archidiecezja krakowska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy