Arcymistrz


Arcymistrz w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Arcymistrztytuł nadawany szachistom przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE) za wyniki sportowe. Wyróżniony szachista ma prawo dożywotnio posługiwać się tym tytułem. Na oznaczenie tytułu używa się polskiego skrótu am lub międzynarodowego GM (ang. grandmaster) oraz analogicznie dla kobiet amk i WGM.

Spis treści

Zasady nadawania tytułu | edytuj kod

W 1914 roku car Rosji Mikołaj II, chcąc uhonorować najsilniejszych szachistów świata uczestniczących w turnieju w Petersburgu, nazwał ich arcymistrzami. Tego zaszczytu dostąpili: Emanuel Lasker, Jose Raul Capablanca, Aleksandr Alechin, Siegbert Tarrasch i Frank Marshall. Ze względu na rangę tego wydarzenia przyjmuje się, że były to pierwsze honorowe nominacje arcymistrzowskie, jakkolwiek arcymistrzami nazywano wybitnych szachistów już wcześniej.

W 1950 roku FIDE unormowała zasady przyznawania tytułu arcymistrza i nadała tytuły najwybitniejszym szachistom za bieżące i wcześniejsze osiągnięcia. Zaszczytu tego dostąpiło wówczas 27 szachistów:

Tytuły arcymistrzyń kobiecych po raz pierwszy nadano w 1976 roku, otrzymało je wówczas 12 szachistek: Nana Aleksandria, Jelizawieta Bykowa, Nona Gaprindaszwili, Natalia Konoplewa, Walentyna Kozłowska, Ałła Kusznir, Milunka Lazarević, Irina Lewitina, Olga Rubcowa, Ludmiła Rudenko, Marta Szul i Tatiana Zatułowska.

Obecnie tytuł jest nadawany, gdy szachista w określonym czasie osiągnął trzy wartościowe rezultaty (tzw. normy) w turniejach międzynarodowych z udziałem arcymistrzów. Tytuł może być również przyznany za inne wybitne osiągnięcia, np. za zakwalifikowanie się do turnieju bądź meczów pretendentów, czy też za zdobycie tytułu mistrza świata juniorów. Poza tytułem arcymistrza FIDE przyznaje również mniej prestiżowe tytuły mistrza międzynarodowego, mistrza FIDE i kandydata na mistrza FIDE oraz analogiczne tytuły kobiece: arcymistrzyni, mistrzyni międzynarodowej, mistrzyni FIDE i kandydatki na mistrzynię FIDE. Kobiety mogą również zdobywać – na takich samych zasadach, jak mężczyźni – tytuły arcymistrza i mistrza międzynarodowego. Międzynarodowa Federacja Szachowa przyznaje również tytuł arcymistrza zawodniczce, która zdobyła tytuł mistrzyni świata.

W 1959 r. Bobby Fischer w wieku piętnastu lat (dokładnie mając 15 lat, 6 miesięcy i 1 dzień) otrzymał tytuł arcymistrzowski za zakwalifikowanie się do turnieju pretendentów. Od tego czasu kilkanaścioro młodych szachistów zostało arcymistrzami w jeszcze młodszym wieku, m.in. najsilniejsza szachistka świata, wówczas piętnastoletnia Judit Polgár (15-4-28) i ukraiński junior Siergiej Kariakin, który w 2002 r. został arcymistrzem mając dwanaście lat (12-7-0).

Najmłodsi arcymistrzowie | edytuj kod

Siergiej Kariakin – obok obecnie najmłodszego Gukesh D. z Indii, jedyny na świecie szachista, który tytuł arcymistrza zdobył przed ukończeniem 13. roku życia. Hou Yifan – najwyżej na liście sklasyfikowana kobieta, która tytuł arcymistrza otrzymała przed ukończeniem 15. roku życia.

Lista obejmuje zawodników poniżej 15. roku życia.
stan na dzień 15.01.2019

* Wiek w dniu zdobycia ostatniej normy (lata – miesiące – dni), o ile w dniu tym zawodnik był uprawniony do otrzymania tytułu arcymistrza (czyli posiadał ranking min. 2500 aktualnie lub w przeszłości bądź też jego ranking spełniał ten warunek „wirtualnie”).

Zobacz też | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Arcymistrz" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy