Argopus


Gruboudka w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Argopus) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gruboudka[1] (Argopus) – rodzaj chrząszczy z rodziny stonkowatych i podrodziny pchełek ziemnych.

Chrząszcze o ciele krótkim[1], w obrysie szeroko-owalnym do okrągławego[2], silnie wysklepionym do prawie półkulistego[1]. Długość ich ciała wynosi od 2 do 7 mm, ale większość gatunków zamyka się w przedziale od 4 do 5,5 mm, a skrajne wartości dotyczą tylko pojedynczych z nich: 2 mm u A. rubricosus i 7 mm u A. splendens[2]. U gatunków środkowo- i wschodnioeuropejskich w ubarwieniu dominują barwy ceglastoczerwona lub rdzawa[1]. Wierzch ciała jest nieowłosiony. Czułki zbudowane są z 11 członów. Głaszczki szczękowe są przysadziste, o członie ostatnim spiczasto zwieńczonym. Z wyjątkiem jednego gatunku przednia krawędź nadustka jest wykrojona lub dwupłatowa. Na przedpleczu brak bruzd i wcisków. Na jednolicie wypukłych pokrywach punkty rozmieszczone w całości bezładnie lub też miejscami układają się prawie regularne rządki. Podgięcia pokryw ustawione są poziomo. Przedpiersie ma wyrostek międzybiodorwy pozbawiony podłużnej rynienki. Panewki przednich bioder otwierają się z tyłu. Odnóża mają trzeci człon stopy całobrzegi[2]. Jak u wszystkich pchełek ziemnych mocno zgrubiałe uda tylnej pary odnóży mają w swoim wnętrzu aparat Maulika pozwalający tym owadom na oddawanie skoków[1]. Uda te pozbawione są jednak zewnętrznych modyfikacji. Zewnętrzne powierzchnie goleni tylnych odnóży są płaskie lub zaopatrzone w kanalikowate wyżłobienie[2].

Owady te zamieszkują krainę palearktyczną i krainę orientalną z pojedynczym gatunkiem znanym z Afryki Południowej[2]. Najwięcej gatunków znanych jest z Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej[1]. W Europie występują 4 gatunki[3], z czego w Polsce tylko zagrożona gruboudka Ahrensa[4][5][6].

Europejscy przedstawiciele rodzaju są monofagami lub oligofagami roślin z rodziny jaskrowatych, natomiast dane o roślinach żywicielskich gatunków azjatyckich są szczątkowe[2].

Rodzaj ten wprowadzony został w 1824 roku przez J. Gotthelfa Fischera von Waldheima[3]. Należy do niego około 40 opisanych gatunków, w tym[2][3]:

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f Andrzej Warchałowski: Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XIX Chrząszcze — Coleoptera. Zeszyt 94c Stonkowate — Chrysomelidae. Podrodziny: Halticinae, Hispinae i Cassidinae. Warszawa: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, PWN, 1978, s. 14-18, 110-112.
  2. a b c d e f g Andrzej Warchałowski. Key to Eastern and Southeastern Asiatic species of the genus Argopus Fischer von Waldheim, 1824 (Coleoptera: Chrysomelidae: Alticinae). „Genus”. 23 (1), s. 99-115, 2012. 
  3. a b c Argopus. W: Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2019-02-08].
  4. B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska. Chrząszcze – Coleoptera. Stonkowate – Chrysomelidae, część 1. „Katalog Fauny Polski”. XXIII (17), 1991. 
  5. Zbigniew Głowaciński, Małgorzata Makomaska-Juchiewicz, Grażyna Połczyńska-Konior: Czerwona Lista Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce. Suplement. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2002.
  6. Radosław Ścibior: Argopus ahrensii. W: Polska czerwona księga zwierząt. Bezkręgowce [on-line]. Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2004-2009. [dostęp 2019-02-08].
Na podstawie artykułu: "Argopus" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy