Arnhem


Na mapach: 51°58′57″N 5°55′21″E/51,982500 5,922500

Arnhem w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Panorama miasta w kierunku Driel Most na Renie w Arnhem, o który walczono w 1944 roku

Arnhem (niem. Arnheim) – miasto we wschodniej Holandii nad Dolnym Renem, stolica prowincji Geldria, liczba ludności 152 506. Arnhem jest częścią zespołu miejskiego Arnhem-Nijmegen, aglomeracji z 736 000 mieszkańców.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z 899 roku. Prawa miejskie Arnhem uzyskało w 1233 od hrabiego Geldrii Ottona II[2], a od 1440 roku było członkiem Hanzy. W średniowieczu kilkakrotnie było siedzibą hrabiów Geldrii. W XV wieku miało około 4000 mieszkańców. W roku 1473 miasto zdobył książę burgundzki Karol Śmiały, a w roku 1502 tego samego dokonał arcyksiążę austriacki Filip I Piękny.

W trakcie panowania cesarza Karola V Arnhem stało się głównym miastem Geldrii. Od roku 1585 należało do Republiki Zjednoczonych Prowincji. Później dwukrotnie przechodziło pod francuskie panowanie (1672–1674 i 1795–1813). Do roku 1829 było twierdzą.

Miasto jest najbardziej znane z bitwy jaka rozegrała się w nim i jego okolicach podczas II wojny światowej. W ramach operacji Market Garden (17–26 września 1944) pod Arnhem wylądowała brytyjska 1 Dywizja Powietrznodesantowa (później wsparta polską 1 Samodzielną Brygadą Spadochronową). Desant został zaskoczony przez dwie odpoczywające w okolicy dywizje pancerne Waffen-SS. W wyniku walk alianci ponieśli klęskę (brytyjska dywizja w zasadzie przestała istnieć), a miasto zostało prawie całkowicie zniszczone. Ostatecznie Arnhem zostało wyzwolone 16 kwietnia 1945 r.

Obecnie miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłowym, naukowym (szkoły wyższe m.in. leśnictwa, teatralna, Akademia Sztuk Pięknych) i kulturalnym (muzea).

Zabytki | edytuj kod

  • Kościół św. Walburgi z 1422 roku
  • Kościół św. Euzebiusza z drugiej połowy XV wieku
  • Ratusz z około 1540 roku
  • Kościół św. Marcina z około 1874 roku (kościół Polskiej Misji Katolickiej)

Poza tym niedaleko Arnhem znajdują się dwa parki narodowe i jeden z największych ogrodów zoologicznych w Holandii:

  • Veluwezoom, który założono w 1930 roku (jest on najstarszym parkiem narodowym Holandii),
  • Hoge Veluwe, w którym (a dokładniej w Otterlo) znajduje się muzeum malarstwa Kröller-Möller i galeria sztuki nowoczesnej w plenerze,
  • Burgers' Zoo.

Gospodarka | edytuj kod

Wielki ośrodek przemysłu chemicznego (zakłady koncernu Akzo), są tam też zakłady przemysłu stoczniowego, hutniczego, metalowego, elektrycznego, skórzanego i włókienniczego.

Transport | edytuj kod

Wielki węzeł kolejowy ze stacją kolejową Arnhem Centraal (ICE)i drogowy (A12, A50, A325). Miasto posiada sieć trolejbusową i port rzeczny.

W mieście znajdują się trzy mosty:

Sport | edytuj kod

Sławni mieszkańcy | edytuj kod

Miasta partnerskie | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

  • GelreDome – stadion sportowy
  • Qlimax – Event wielokrotnie odbywający się w Arnhem

Przypisy | edytuj kod

  1. arnhem.nl: Herman Kaiser (burgemeester) (niderl.). [dostęp 2014-07-15].
  2. Otto III. der Lahme, Graf von Geldern (1229-1271). W: Genealogie Mittelalter: Mittelalterliche Genealogie im Deutschen Reich bis zum Ende der Staufer: Materialsammlung [on-line]. [dostęp 2016-03-13].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (miasto hanzeatyckie):
Na podstawie artykułu: "Arnhem" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy