Arsenał we Wrocławiu


Na mapach: 51°06′46,49″N 17°01′35,53″E/51,112914 17,026536

Arsenał Miejski we Wrocławiu w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Arsenał we Wrocławiu) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Arsenał Miejski we Wrocławiu – (znany również jako Arsenał Wrocławski albo Arsenał Mikołajski) gotycki budynek arsenału mieszczący się przy ul. Cieszyńskiego 9, na wrocławskim Starym Mieście.

Spis treści

Historia Arsenału we Wrocławiu | edytuj kod

Wrocławski arsenał powstał wcześniej niż podobne do niego obiekty w Krakowie, Warszawie, Berlinie czy Wiedniu. Istniejąca od 1459 roku budowla ulokowana została w pobliżu Bramy Mikołajskiej i nazywana jest czasem Arsenałem Mikołajskim.

Zbroja rycerska w Muzeum Militariów we Wrocławiu

Budynek początkowo służył jako spichlerz do gromadzenia zapasów zboża w razie oblężenia miasta. Od XVI wieku przeniesiono do niego skład broni, nie mieszczący się w piwnicach Ratusza, w budynku Małej Wagi na Rynku i na murach miejskich. Budynek zaczęto nazywać zeughaus (cekhauz) i przechowywano w nim m.in. działa, kule, broń palną ręczną oraz drzewcową.

W obrębie dziedzińca między spichlerzem a XIV-wiecznymi murami wznoszone były stopniowo kolejne obiekty – wozownia, kuźnia i rusznikarnia. Na terenie cekhauzu nie przechowywano prochu – trzymany był w specjalnie wybudowanej do tego celu baszcie.

Obecny wygląd cekhauz uzyskał w latach dwudziestych XVII wieku. Jako ostatni wzniesiono trzyosiowy budynek bramny, który wypełnił przestrzeń pomiędzy skrzydłem wschodnim a spichlerzem. Z tego okresu pochodzi także kamienna, manierystyczna obudowa studni na dziedzińcu.

W okresie dominacji pruskiej, w styczniu 1742 roku, król Fryderyk II ogłosił Wrocław twierdzą i zadecydował o przekształceniu arsenału w magazyny wojskowe. Murki i stalowe ogrodzenie odtwarzają zarys trójskrzydłowego, czterokondygnacyjnego budynku, który przetrwał do bombardowań Wrocławia w 1945 roku. W 1962 odkryto tu słynny romański tympanon św. Jaksy z XII w. z opactwa ołbińskiego, który wcześniej uważano za zaginiony[1].

Rozkład budynków arsenału | edytuj kod

Herb Wrocławia na ścianie Arsenału Dziedziniec Jeden z eksponatów na placu przed Arsenałem Miejskim we Wrocławiu

Obecnie arsenał ma zarys czworoboku 73 x 55 m z dziedzińcem w środku. Taki układ powstawał stopniowo przez dobudowywanie kolejnych skrzydeł. Najstarsze jest skrzydło południowe wzniesione w 1459 r., północne ukończono rok później, a rozbudowano na przełomie XV/XVI w., zachodnie powstało w 1570 r., a wschodnie w XVII w[2].

Arsenał we Wrocławiu obecnie | edytuj kod

Arsenał jest obecnie oddziałem Muzeum Miejskiego Wrocławia. W północnym i wschodnim skrzydle znajduje się Muzeum Militariów, w starym spichlerzu od 2001 roku ma swoją siedzibę Muzeum Archeologiczne i Archiwum Budowlane Muzeum Architektury.

W czworobocznej baszcie mieści się siedziba Bractwa Kurkowego Miasta Wrocławia. Arsenał jest również miejscem organizowania wielu imprez kulturalnych, m.in. corocznego festiwalu muzyki kameralnej Wieczory w Arsenale.

Przypisy | edytuj kod

  1. Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas: Dolny Śląsk - przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1977 s. 80
  2. Bukowski Marcin, 1974: Arsenał wrocławski. Dolnośląskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne. Wrocław, strona 27.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (arsenał):
Na podstawie artykułu: "Arsenał we Wrocławiu" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy