Artyleria samobieżna Wojska Polskiego


Artyleria samobieżna Wojska Polskiego w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Artyleria samobieżna Wojska Polskiegodziała samobieżne oraz samobieżne wyrzutnie rakietowe będące na wyposażeniu Wojska Polskiego od lat 40. XX wieku do dnia dzisiejszego.

W liście ujęto działa samobieżne oraz samobieżne wyrzutnie rakietowe będące na wyposażeniu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, ludowego Wojska Polskiego oraz Sił Zbrojnych RP. Opisano również prototypy dział samobieżnych z okresu II RP.

Spis treści

Wojsko Polskie II RP | edytuj kod

W okresie 1918-1939 nie przyjęto na wyposażenie Wojska Polskiego, żadnego działa samobieżnego, lecz powstało kilka prototypów.

W roku 1932 na bazie tankietki TK-3 opracowano samobieżne działo nazwane TKD. Uzbrojenie miała stanowić armata czołgowa Vickers kal. 47 mm lub armata przeciwpancerna Bofors kal. 37 mm. Ogólnie powstały cztery prototypy, które poddano próbom. Istnieją wzmianki, że w 1939 pojazdy TKD brały udział w obronie Warszawy, jednakże jest to sprawa dyskusyjna. Ich pancerz wykonany był ze zwykłej blachy, którą mógł przebić zwykły pocisk karabinowy[1].

W roku 1936 rozpoczęto pracę nad kolejnym działem samobieżnym, oznaczonym później jako TKS-D. Nowy pojazd miał być czołgową lawetą dla działka piechoty Bofors 37 mm, tzn. miał być to ciągnik artyleryjski, który mógłby nie tylko ciągnąć armatę, ale także przewozić ją na sobie i w takiej pozycji prowadzić z niej ogień. Projekt pojazdu opracowano na podstawie tankietki TKS i ciągnika C2P, a dwa prototypy ukończono budować w roku 1937. Przez dwa kolejne lata poddawano je próbom i testom, jednakże TKD nie trafił do produkcji seryjnej. Nie ma informacji na temat ich użycia we wrześniu 1939[2][3].

Powstał także inny projekt, alternatywny dla TKS-D. Na podwoziu opracowanym pod koniec lat 30. przez inż. Edwarda Habicha wykorzystywanym m.in. w czołgu 4TP. Samobieżne działo oznaczono jako PZInż 160. Wyposażone miało być w armatę przeciwpancerną 37mm wz.36 Bofors, zamocowaną z przodu pojazdu oraz dwa karabiny maszynowe 7,92mm. Projekt ten wykonano tylko w postaci drewnianej makiety i nie doczekał się prototypu[2][4].

Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie | edytuj kod

 Osobny artykuł: Artyleria w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie.

Ludowe Wojsko Polskie i Siły Zbrojne RP | edytuj kod

 Osobny artykuł: Artyleria polska na froncie wschodnim.  Zobacz więcej w artykule Wojska Lądowe, w sekcji Wojska Rakietowe i Artylerii).

Działa samobieżne | edytuj kod

Samobieżne wyrzutnie rakietowe | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Janusz Magnuski: Karaluchy przeciw panzerom. Wyd. I. Warszawa: Pelta, 1995, s. 20. ISBN 83-85314-06-7. (pol.)
  2. a b Andrzej Konstankiewicz: Armata Bofors wz. 1936. Cz. 4: Armata Bofors wz. 1936. Edipresse Polska S.A., 2013, s. 36, seria: Wielki Leksykon Uzbrojenia. Wrzesień 1939. ISBN 978-83-7769-552-4. (pol.)
  3. Janusz Magnuski: Karaluchy przeciw panzerom. Wyd. I. Warszawa: Pelta, 1995, s. 41-42. ISBN 83-85314-06-7. (pol.)
  4. Polskie działa samobieżne 1930-1939 (TKD i TKS-D)
  5. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 132-133. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  6. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 149-151. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  7. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 153-154. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  8. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 158-159. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  9. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945. Wojska Lądowe. Warszawa: almapress, 2006, s. 81. ISBN 83-7020-354-X. (pol.)
  10. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 162-163. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  11. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 165. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  12. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 157-159. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  13. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 163-167. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  14. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 168-170. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  15. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 174-176. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  16. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 179. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  17. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 183-185. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  18. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 190. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  19. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 192-193. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  20. 122 mm haubica samobieżna 2S1 GWOZDIKA
  21. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 196. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  22. Armatohaubica samobieżna kalibru 152 mm wz. 1977 „Dana”
  23. Pierwsze Kraby trafią do wojska
  24. Koszaliński Portal Militarny - Poznańskie Muzeum Broni Pancernej
  25. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 200-202. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  26. a b Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 204. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  27. 23 mm Przeciwlotniczy Samobieżny Zestaw Artyleryjsko-Rakietowy ZSU 23-4 MP “Biała”
  28. Samobieżny Przeciwlotniczy Zestaw Artyleryjsko-Rakietowy ZSU-23-4MP „BIAŁA”
  29. Jedna Loara, jeden remont
  30. Hibneryt, lata 70.
  31. BM-8/BM-13/BM-31/Rama M-30 "Katiusza", 1938 ("Andriusza", M-8, M-13, M-20, M-28, M-30, M-31)
  32. BM-14 (RPU-14), lata 50. (M-14)
  33. BM-21 "Grad", 1963 (M-21)
  34. BM-24, lata 50. (8U31, M-24, MS-24, UD)
  35. RM vz. 70 (RM vz. 70/85), 1972
  36. WR-40 "Langusta", 2006
  37. 2K6 "Łuna", lata 60.
  38. 9K52 "Łuna-M", lata 60.
  39. 9K79 "Toczka", 1979
  40. 9K33 (9M33) "Osa", ok. 1970
  41. 1971
  42. 9K35 (9M37) "Strzała-10", 1971
  43. 2K12 (3M9) "Kub", ok. 1965
  44. Zestaw "Krug" - nowy eksponat MLP
Na podstawie artykułu: "Artyleria samobieżna Wojska Polskiego" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy