Aruba


Na mapach: 12°30′40″N 69°58′27″W/12,511063 -69,974224

Aruba w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Aruba – terytorium zależne Holandii (de iure autonomiczny kraj wchodzący w skład Królestwa Niderlandów) i jedna z wysp wulkanicznego archipelagu Małych Antyli, zamykającego od wschodu Morze Karaibskie. Aruba ma powierzchnię prawie 179 km² i zamieszkiwana jest przez 109,2 tys. osób (2013), głównie pochodzenia hiszpańskiego, holenderskiego i afrykańskiego.

Spis treści

Języki | edytuj kod

Mieszkańcy używają języka niderlandzkiego oraz lokalnego języka kreolskiego zwanego papiamento. Funkcjonuje także język hiszpański.

Skład etniczny | edytuj kod

Kreole: 79,8%; Latynosi: 11,0%; Holendrzy: 4,0%; Filipińczycy: 0,83%; Chińczycy Han: 0,37%; pozostali: 4,0%[2].

Religia | edytuj kod

 Osobne artykuły: Diecezja WillemstadŚwiadkowie Jehowy na Arubie.

80,8% ludności Aruby to katolicy, pozostali to głównie protestanci i zielonoświątkowcy – 11,8%, bez religii – 6,0%, wyznawcy religii plemiennych – 1,3% i Świadkowie Jehowy[3][4].

Geografia | edytuj kod

 Osobny artykuł: Geografia Aruby.

Wyspa leży w klimacie równikowym i charakteryzuje się niewielką ilością opadów (ok. 500 mm rocznie).

Gospodarka | edytuj kod

Ze względu na klimat i mało korzystne warunki glebowe (gleby czerwonobrązowe), główną uprawą jest tu aloes, który nie wymaga nawadniania. Jest to także główny towar eksportowy Aruby. Ważnym sektorem gospodarki Aruby jest turystyka. Najważniejszym czynnikiem przyciągającym turystów są piękne piaszczyste plaże, ale warto zobaczyć również holenderską zabudowę z czasów kolonialnych.

Emisja gazów cieplarnianych | edytuj kod

Emisja równoważnika dwutlenku węgla z Aruby wyniosła w 1990 roku 318 t, z czego 297 t stanowiła emisja dwutlenku węgla. W przeliczeniu na mieszkańca emisja wyniosła wówczas 4,784 t dwutlenku węgla, a w przeliczeniu na 1000 dolarów PKB 129 kg. Od tego czasu emisje wahają się, przy czym dość duży wzrost nastąpił w 2012. Głównym źródłem emisji przez cały czas była energetyka. W 2018 emisja dwutlenku węgla pochodzenia kopalnego wyniosła 987 t, a w przeliczeniu na mieszkańca 9,339 t i w przeliczeniu na 1000 dolarów PKB 258 kg[5].


Oranjestad Porty lotnicze na Arubie

Historia | edytuj kod

Aruba została odkryta pod koniec XV wieku przez hiszpańskich żeglarzy, zaś w XVII wieku została włączona do Antyli Holenderskich. Obecnie jest to terytorium stowarzyszone z Holandią, w którym głową jest władca holenderski reprezentowany przez gubernatora. Stolicą i zarazem największym miastem jest Oranjestad.

Na wyspie urodził się i spędził 15 pierwszych lat swojego życia wokalista zespołu Boney M. - Bobby Farrell.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. The World Factbook — Central Intelligence Agency, www.cia.gov [dostęp 2017-10-02]  (ang.).
  2. Joshua Project
  3. Religious Composition by Country, in Percentages. The Pew Research Center. [dostęp 2014-06-26].
  4. Christian Population as Percentages of Total Population by Country. The Pew Research Center. [dostęp 2014-06-26].
  5. Aruba, [w:] F.F. Monforti-Ferrario F.F. i inni, Fossil CO2 and GHG emissions of all world countries. 2019 report – Study [pdf], Luksemburg: Publications Office of the European Union, 2019, s. 46, DOI10.2760/687800, ISBN 978-92-76-11100-9  (ang.).


Kontrola autorytatywna (państwo wyspiarskie):
Na podstawie artykułu: "Aruba" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy