Aurora (1900)


Aurora (1900) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Aurora (ros. Аврора) – rosyjski okręt klasy krążownik, z początku XX wieku, spopularyzowany jako symbol rewolucji październikowej w Rosji. Obecnie okręt muzeum w Petersburgu (Rosja).

„Aurora” to krążownik pancernopokładowy (w klasyfikacji rosyjskiej: krążownik I rangi), należący wraz z dwoma bliźniaczymi okrętami: „Diana” i „Pałłada” do typu Diana. Zbudowany został w Petersburgu, wszedł do służby 29 lipca 1903. Nazwa okrętu pochodzi od rzymskiej bogini Aurory (Jutrzenka).

Spis treści

Służba | edytuj kod

„Aurora” pierwszy raz została użyta bojowo w wojnie rosyjsko-japońskiej 1904-1905. Pod dowództwem kapitana J. Jegoriewa okręt wszedł w skład dywizjonu krążowników II Eskadry Oceanu Spokojnego, złożonej z okrętów Floty Bałtyckiej wysłanych na Daleki Wschód. 27-28 maja 1905, „Aurora” wzięła udział w bitwie pod Cuszimą, w której razem z innymi krążownikami pancernopokładowymi miała za zadanie ochraniać statki transportowe. W toku bitwy walczyła z japońskimi krążownikami, otrzymując 18 trafień. Zginęło 16 ludzi, w tym dowódca, uszkodzono jedno działo 152 mm i pięć dział 75 mm. „Aurora” przetrwała bitwę i wraz z krążownikami „Oleg” i „Żemczug” zdołała dotrzeć do amerykańskiej bazy w Manili, gdzie została internowana do końca wojny. W 1906 „Aurora” została zwrócona Rosji i powróciła na Bałtyk, gdzie stała się okrętem szkolnym kadetów. W ciągu następnych lat uczestniczyła w wielu zagranicznych rejsach szkoleniowych.

W czasie I wojny światowej brak było ciekawszych epizodów w karierze okrętu. W końcu 1916 roku okręt został skierowany do Piotrogrodu na remont. Duża część jego załogi, podobnie jak marynarzy innych rosyjskich okrętów, uległa wówczas panującej tam atmosferze rewolucyjnej i agitacji komunistycznej. W marcu 1917 załoga „Aurory” aktywnie uczestniczyła w burżuazyjnej rewolucji lutowej. Na okręcie, wciąż przebywającym w Piotrogrodzie, powołano komitet rewolucyjny, podczas gdy w mieście trwały przygotowania do rewolucji bolszewickiej. 7 listopada 1917 roku (25 października starego stylu) o godzinie 21.40 z działa „Aurory” stojącej na Newie naprzeciw Pałacu Zimowego – siedziby Rządu Tymczasowego, oddano strzał ślepym nabojem, na komendę okrętowego komisarza A. Biełyszewa. Członkiem ówczesnej załogi był także Polak Leon Garbaczewski[2]. Strzał ten został, począwszy od 10. rocznicy rewolucji, szeroko spopularyzowany w propagandzie komunistycznej jako umówiony sygnał do szturmu na Pałac Zimowy, który zapoczątkował zwycięską bolszewicką rewolucję październikową[3]. Relacje uczestników zdarzenia jednak nie potwierdzają, żeby strzał „Aurory” miał być sygnałem do ataku, zwłaszcza że już wcześniej strzelały działa Twierdzy Pietropawłowskiej. Sami marynarze „Aurory” w liście otwartym w gazecie Prawda dwa dni później zdementowali pogłoski, że okręt ostrzeliwał Pałac Zimowy, gdyż jego artyleria mogła zaszkodzić mieszkańcom, natomiast stwierdzili, że ich wystrzał miał zaalarmować pozostałe okręty na Newie do stanu gotowości[3]. Członkowie załogi „Aurory” brali natomiast udział w walkach.

Dopiero w 1922 roku „Aurora” ponownie wróciła do służby, jako okręt szkolny. W czasie II wojny światowej okręt nie był używany; zdjęto z niego działa i ustawiono na lądzie w ramach obrony Leningradu. 30 września 1941 okręt został uszkodzony przez ostrzał i osadzony na dnie w porcie Oranienbaum koło Leningradu.

Po remoncie w latach 1945–1947 „Aurora” została przekształcona na okręt-muzeum, jej wygląd przybliżono do historycznego stanu z 1917. Została następnie zakotwiczona i udostępniona do zwiedzania na Newie w Petersburgu. W latach 1984–1987 „Aurora” przeszła generalny remont, po którym jej wygląd przybliżono w jeszcze większym stopniu do historycznego, przy czym jednak znaczną część oryginalnej konstrukcji okrętu zastąpiono nową (między innymi dobudowano nową część podwodną). Kolejny dwuletni remont w stoczni w Kronsztadzie dobiegł końca w lipcu 2016 roku[4].

Muzeum Aurora Krążownik Aurora nocą

Kalendarium | edytuj kod

Dane techniczne | edytuj kod

Zobacz typ Diana

Zmiany uzbrojenia:

  • 1903: 8 dział kaliber 152 mm, 24 działa 75 mm, 8 dział 37 mm
  • 1906: 10 dział 152 mm,? dział 75 mm i 37 mm
  • 1915: 14 dział 152 mm, 4 działa 76 mm
  • 1917: 14 dział 152 mm, 6 dział przeciwlotniczych 76 mm
  • 1922: 10 dział 130 mm, 2 działa przeciwlotnicze 76 mm
  • jako okręt muzeum: 14 dział 152 mm, 4 działa przeciwlotnicze 45 mm
  • ponadto 3 wyrzutnie torpedowe kaliber 381 mm

Galeria | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Aurora. Tactic and technical characteristics.
  2. Piotr Robert Ciszewski, Polacy w Rewolucji Październikowej, referat z konferencji historycznej pt. Sto lat od Rewolucji Październikowej, Kampania Historia Czerwona i Czarno-Czerwona, Warszawa 2017
  3. a b (ros.) Witalij D. Docenko, Mify i liegendy Rossijskogo fłota, Poligon, Sankt Petersburg 2002, ​ISBN 5-89173-166-5​, s. 131, 135-136.
  4. Łukasz Golowanow: Awrora wróciła do Petersburga. Konflikty.pl, 17 lipca 2016.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Aurora (1900)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy