Autobusy w Gdańsku


Autobusy miejskie w Gdańsku w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Autobusy w Gdańsku) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Solaris Urbino 12 w barwach ZKM Zajezdnia autobusowa przy al. Hallera

Organizatorem oraz zleceniodawcą przewozów autobusowych w Gdańsku jest Zarząd Transportu Miejskiego w Gdańsku. Na podstawie podpisanych porozumień międzygminnych organizuje on również przewozy na pojedynczych liniach autobusowych funkcjonujących na obszarze Sopotu, Pruszcza Gdańskiego, Gdyni oraz na obszarze gminy Pruszcz Gdański, Kolbudy i Żukowo[1].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pierwsze autobusy w Gdańsku pojawiły się 13.07.1912 na trasie Gdańsk – Stogi. W okresie Wolnego Miasta Gdańska autobusy pełniły znikomą rolę w życiu miasta, a obsługujące je przewoźnicy prywatni koncentrowali się na trasach podmiejskich, z głównym węzłem komunikacyjnym przy Targu Siennym, względnie ul. Szopy. Funkcjonowały wówczas linie na Stogi, do Sopotu, Sztutowa i Pruszcza Gdańskiego. Kres funkcjonowaniu tych linii przyniosła II wojna światowa.

W czerwcu 1945, po przejęciu władzy w mieście przez Polaków, korzystając z adaptowanych ciężarówek Dodge, a następnie odnalezionych w Sobieszewie autobusów Büssing, uruchomiono kilka nieregularnych linii łączących Gdańsk z Sopotem i Gdynią oraz z odległymi dzielnicami. Eksploatowano także zestawy złożone z ciągników marki Mercedes i Hanomag oraz naczep Bajadera, Colombina i Syrena[2]. Po roku 1949 powstały linie na stary Chełm, na Suchanino i do Brętowa. Piętrowe autobusy Büssing D-38 obsługiwały miasto do końca lat 50[3]. Po roku 1960, wraz z dostawami nowych jelczy, uruchomiono linie na Olszynkę, Przymorze i do Osowy. W 1970 powstały linie 117 i 143 łączące Oliwę z Sopotem. Funkcjonowały wówczas 22 linie dzienne ze 116 przystankami[2]. W 1975 powstała nowa pętla przy ul. Jana z Kolna, która przetrwała do 31.08.2013[4]; ponowne jej otwarcie nastąpiło w 2017 roku. W l. 70 przewozy autobusowe przewyższyły przewozy tramwajowe. W 1978 oddano do użytku zajezdnię autobusową przy ul. Hallera, a w 1988 na Kokoszkach, która funkcjonowała do 1997. W 1994 wprowadzono do eksploatacji pierwszy w Polsce autobus niskopodłogowy[5], a w 1997 pierwszy klimatyzowany autobus komunikacji miejskiej. 31 stycznia 2009 wycofano z ruchu ostatnie autobusy marki „Ikarus[2]. Współcześnie następuje reorganizacja linii autobusowych, polegająca na ich wycofywaniu z ciągów obsługiwanych przez nowe linie tramwajowe i uruchamianiu nowych połączeń w dzielnicach peryferyjnych (Sobieszewska Pastwa, Kukawka, Kokoszki, Wzgórze Mickiewicza).

W końcu 2017 władze Gdańska kosztem 17,9 mln zł zakupiły grunty o powierzchni 5 ha w rejonie ulic Warszawskiej, Jabłoniowej i al. Armii Krajowej na południu Gdańska, które przeznaczone zostaną na budowę nowej zajezdni autobusowej. Po jej powstaniu przewiduje się likwidację zajezdni przy al. Hallera[6].

W maju 2019 w Gdańsku pojawił się - co prawda poza siecią komunikacji miejskiej - pierwszy autobus o napędzie elektrycznym. Jest to pojazd marki Solaris Urbino 12 electric i jest on eksploatowany w gdańskim Porcie Lotniczym przez firmę Welcome Airport Services[7]. Z kolei we wrześniu 2019 na trasie wzdłuż ulicy Karwieńskiej (od ul. Spacerowej do ZOO) testowany był elektryczny autobus autonomiczny (bez kierowcy) EZ10 firmy EasyMile(niem.) na 9 osób, w którym kierowcę zastępują system GPS i czujniki. Przejazdy dla pasażerów, realizowane z częstotliwością 30 min., były bezpłatne, natomiast miasto za wynajem pojazdu zapłaciło 342 tys. zł netto (420,7 tys. brutto)[8].

Sieć | edytuj kod

Sieć gdańskich autobusów składa się z następujących linii:

  • 70 dziennych (zwykłe, międzygminne, przyspieszone)[9]
  • 11 nocnych[9]
  • 2 sezonowych[9]

Sieć obejmuje teren miasta Gdańska, a także tereny linii wjeżdżających do Pruszcza Gdańskiego, gminy Pruszcz Gdański, Sopotu, Gdyni, gminy Kolbudy i Żukowa.

W 2012 r. długość tras autobusowych w sieci transportu publicznego organizowanego przez Zarząd Transportu Miejskiego w Gdańsku wynosiła 408,7 km, a długość linii autobusowych – 1106,2 km[10].

Linie dzienne | edytuj kod

  • Oznaczenie stref: Gdańsk, Sopot, Gdynia, Pruszcz Gdański, gm.Pruszcz Gdański, gm.Kolbudy, gm.Żukowo

Linie nocne | edytuj kod

  • Wszystkie przystanki, z których korzystają linie nocne, są dla nich na żądanie z wyjątkiem: Dworzec Główny, Brama Wyżynna, Hucisko, Port Lotniczy i końcowych.
  • Oznaczenie stref: Gdańsk, Pruszcz Gdański, gm.Pruszcz Gdański.

Linie sezonowe | edytuj kod

Linie tymczasowe i okolicznościowe | edytuj kod

Linie zawieszone | edytuj kod

Linie pospieszne i specjalne | edytuj kod

Obecnie ZTM Gdańsk nie jest organizatorem żadnych linii pospiesznych i specjalnych. Jednakże zgodnie z obowiązującymi porozumieniami międzygminnymi, na terenie miasta w sezonie letnim funkcjonuje linia pospieszna G, organizowana przez ZKM Gdynia, w której na obszarze Gdańska można korzystać z emitowanych przez ZTM Gdańsk biletów ważnych na przejazdy liniami pospiesznymi, specjalnymi i nocnymi.

Operatorzy | edytuj kod

Operatorami przewozów autobusowych w sieci organizowanej przez ZTM w Gdańsku są:

Do grudnia 2017:

Na dzień 10 stycznia 2014 r. udział dominującego operatora komunalnego – ZKM w Gdańsku – w realizacji pracy eksploatacyjnej (mierzonej w wozokilometrach) wynosił 85,5% w trakcji autobusowej[124].

Ponadto pasażerów wożą przewoźnicy prywatni nie należący do sieci ZTM Gdańsk, obsługujący głównie okoliczne miejscowości, a także kilka linii rozwożących klientów centrów handlowych.

Komunikacja gminy Pruszcz Gdański, obsługiwana przez P.A. Gryf, nie należy do sieci ZTM Gdańsk.

Tabor kursujący w sieci ZTM Gdańsk | edytuj kod

Zgodnie z zawartymi umowami przewozowymi (2014), maksymalna liczba pojazdów będących równocześnie w ruchu to łącznie 226 autobusów należących do obu operatorów. Udział pojazdów niskopodłogowych wynosi 100%[1].

Według stanu na 31 października 2013 średni wiek autobusów ZKM w Gdańsku wynosił 10,4 lat. Natomiast średni wiek pojazdów PKS Gdańsk wynosił 4,0 lat, a pojazdów Warbus – 4,1 lat[125].

  • Tabor na sieci ZTM Gdańsk charakteryzuje się czerwono-kremowymi barwami pojazdów.
  • Operatorzy mają zakaz stosowania reklam całopojazdowych. Reklamy mogą występować tylko w pasie kremowym pod linią okien oraz z tyłu na klapie, która również jest kremowa. GAiT może stosować reklamy całopojazdowe, lecz mogą to być wyłącznie reklamy instytucji miejskich.
  • Na linii 171 występują również pojazdy w barwach niebieskich, ponieważ kursują na niej zarówno operatorzy z sieci ZKM Gdynia, jak i z ZTM Gdańsk (BP Tour).
  • Wszystkie pojazdy kursujące w sieci ZTM Gdańsk są niskopodłogowe lub częściowo niskopodłogowe.
  • Pojazdy operatorów, z wyjątkiem GAiT, muszą być wyprodukowane co najmniej w 2017 r.
  • Wszystkie autobusy muszą mieć obowiązkowo uruchomiony system wizualnej oraz głosowej informacji pasażerskiej.
  • We wrześniu 2019 na ul. Karwieńskiej przeprowadzono bezpłatne, testowe jazdy autonomicznych mikrobusów elektrycznych w ramach programu SOHJOA Baltic[126].

Praca przewozowa | edytuj kod

Liczba wozokilometrów wykonanych w trakcji autobusowej ZKM w Gdańsku spadła z poziomu 16,2 mln w 2000 r. do poziomu 14,7 mln w 2012 r., tj. o 8,9%[127].

W latach 2000–2012 ilość zużytego paliwa (oleju napędowego) w komunikacji autobusowej ZKM w Gdańsku wzrosła o 16%, z poziomu 6,12 mln litrów w 2000 r. do 7,10 mln litrów w 2012 r. mimo spadku o 8,9% wykonanych wozokilometrów[127].

Wskaźnik efektywności energetycznej w komunikacji autobusowej spadł z poziomu 269,65 wozokm/MWh w 2000 r. do poziomu 211,71 wozokm/MWh w 2012 r.[128]

Powodem malejącej w czasie efektywności energetycznej w komunikacji autobusowej były m.in. rosnący udział pojazdów wyposażonych w systemy klimatyzacyjne w ogólnej liczbie taboru, spadek prędkości eksploatacyjnej autobusów na skutek rosnącej kongestii drogowej oraz większa długość i ciężar autobusów nowszej generacji[129].

Szacuje się, że liczba pasażerów w miejskiej komunikacji autobusowej będzie stopniowo malała, osiągając w 2030 r. poziom 79,1 mln, tj. 92,7% liczby pasażerów z 2012 r.[130] Będzie to wynikiem rozbudowy sieci tramwajowej i zastąpienia części tras linii autobusowych komunikacją szynową[131].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Miasta Gdańska na lata 2014–2030., s. 26.
  2. a b c Maciej Kosycarz, Dariusz Łazarski: Gdańsk w tramwajach i autobusach. Gdańsk: Kosycarz Foto Press KFP, 2015. ISBN 978-83-937367-6-8.
  3. Rafał Borowski 70 lat temu uruchomiono powojenną komunikację w Gdańsku.
  4. Autobusy miejskie na gedanopedia.pl.
  5. Gdańskie autobusy w: Herold Gdański nr 6/2011.
  6. Nowa zajezdnia autobusowa na południu Gdańska. Miasto kupiło grunty.
  7. Na gdańskim lotnisku mamy pierwszy elektryczny autobus
  8. W Gdańsku będzie kursował autobus bez... kierowcy
  9. a b c Rozkład jazdy na stronie ZTM Gdańsk. ZTM Gdańsk. [dostęp 2017-09-03].
  10. Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Miasta Gdańska na lata 2014–2030., s. 27.
  11. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  12. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  13. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  14. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  15. a b ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  16. ZTM Gdańsk » Rozkład jazdy 111, www.ztm.gda.pl:80 [dostęp 2018-01-25] [zarchiwizowane z adresu 2010-08-13] .
  17. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  18. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  19. http://web.archive.org/web/20030822073023/http://www.zkm.pl/port113/113trasowkaw.htm.
  20. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  21. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  22. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae Gdańsk – plan miasta. Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1988.
  23. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  24. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  25. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  26. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  27. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Gdańsk. Mapa, Informator Turystyczny. Gdańsk: Urząd Miejski Wydział Koordynacji Rozwoju Referat Turystyki, 2001.
  28. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Gdańsk – plan miasta. Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1995.
  29. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  30. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  31. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  32. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  33. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  34. a b c d Stopiątka" i trasa na Przymorzu – tramwajowa dekada Gierka.
  35. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  36. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  37. Koniec linii 107 i 156, rusza linia 131 (i coś o linii 100), pl.misc.transport.miejski.narkive.com [dostęp 2018-02-05] .
  38. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  39. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  40. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  41. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  42. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  43. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  44. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  45. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  46. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  47. Tramwajem inaczej, www.trojmiasto.pl [dostęp 2018-01-27]  (pol.).
  48. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  49. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  50. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  51. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  52. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  53. Nowe linie autobusowe, www.trojmiasto.pl [dostęp 2018-02-03]  (pol.).
  54. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  55. :: ZTM w Gdańsku ::, ztm.gda.pl [dostęp 2019-11-19]  (pol.).
  56. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  57. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  58. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  59. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  60. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  61. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  62. Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdańsku Sp. z o.o, www.zkm.pl [dostęp 2019-09-23] [zarchiwizowane z adresu 2006-10-21] .
  63. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  64. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  65. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  66. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  67. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  68. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  69. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  70. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  71. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  72. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  73. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  74. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  75. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  76. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  77. Rozkład jazdy 213.
  78. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  79. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy<.
  80. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  81. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  82. Rozkład jazdy 255.
  83. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  84. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  85. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  86. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  87. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  88. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  89. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  90. https://web.archive.org/web/20071216181935/http://www.ztm.gda.pl:80/rozklad.php?linia=283.
  91. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  92. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  93. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  94. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  95. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  96. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  97. Strona bez nazwy, zkm.pl:80 [dostęp 2018-02-03] [zarchiwizowane z adresu 2002-08-29] .
  98. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  99. :: ZTM w Gdańsku, www.ztm.gda.pl [dostęp 2017-11-22]  (pol.).
  100. a b c d Schemat linii specjalnych w dniu 1.11.2008.
  101. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy, www.ztm.gda.pl:80 [dostęp 2018-03-09] [zarchiwizowane z adresu 2012-06-08] .
  102. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy, www.ztm.gda.pl:80 [dostęp 2018-02-03] [zarchiwizowane z adresu 2012-06-23] .
  103. a b c d e Joanna Markin, Agata Mroczko, Wiesława Rusin: Trójmiasto. Gdańsk Gdynia Sopot. Bielsko-Biała: Pascal, 1994. ISBN 83-85412-39-5.
  104. Przystanki linii: 156, www.zkm.pl:80 [dostęp 2018-01-15] [zarchiwizowane z adresu .
  105. Rozkład jazdy 158.
  106. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  107. Nowa linia 206, zkm.pl:80 [dostęp 2018-01-05] [zarchiwizowane z adresu 2003-02-14] .
  108. Rozkład jazdy 254.
  109. Rozkład jazdy 275.
  110. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  111. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  112. Komunikat Urzędu Miejskiego w Gdańsku.
  113. Rozkład jazdy 526.
  114. Strona bez nazwy, www.zkm.pl:80 [dostęp 2018-02-03] [zarchiwizowane z adresu 2001-10-27] .
  115. Strona bez nazwy, zkm.pl:80 [dostęp 2018-02-03] [zarchiwizowane z adresu 2002-08-29] .
  116. Przystanki linii: 640, www.zkm.pl:80 [dostęp 2018-01-05] [zarchiwizowane z adresu 2002-03-06] .
  117. Przystanki linii: 644, www.zkm.pl:80 [dostęp 2018-01-05] [zarchiwizowane z adresu 2002-03-06] .
  118. Przystanki linii: 648, www.zkm.pl:80 [dostęp 2018-01-05] [zarchiwizowane z adresu 2002-03-06] .
  119. Przystanki linii: 654, zkm.pl:80 [dostęp 2018-01-05] [zarchiwizowane z adresu 2002-09-27] .
  120. Strona bez nazwy, zkm.pl:80 [dostęp 2018-02-03] [zarchiwizowane z adresu 2002-08-29] .
  121. :: ZTM w Gdańsku ::, www.ztm.gda.pl:80 [dostęp 2018-02-07] [zarchiwizowane z adresu 2013-09-20]  (pol.).
  122. ZTM Gdańsk » Rozkłady jazdy.
  123. :: ZTM w Gdańsku ::, www.ztm.gda.pl:80 [dostęp 2018-02-07] [zarchiwizowane z adresu 2013-09-20]  (pol.).
  124. Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Miasta Gdańska na lata 2014–2030., s. 98.
  125. Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Miasta Gdańska na lata 2014–2030., s. 80.
  126. Samojezdny autobus pojawi się w Gdańsku. Zamiast kierowcy: czujniki i GPS
  127. a b Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Miasta Gdańska na lata 2014–2030., s. 35.
  128. Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Miasta Gdańska na lata 2014–2030., s. 118.
  129. Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Miasta Gdańska na lata 2014–2030., s. 36.
  130. Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Miasta Gdańska na lata 2014–2030., s. 70.
  131. Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Miasta Gdańska na lata 2014–2030., s. 72.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Autobusy w Gdańsku" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy