Awian


Awian w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Avianus (V w. n.e.) – łaciński bajkopisarz[1], najprawdopodobniej poganin.

Jest autorem 42 bajek pisanych wierszem elegijnym. 42 zachowane bajki poprzedza dedykacja skierowana do niejakiego Teodozjusza. Być może chodzi o Makrobiusza Teodozjusza, autora Saturnaliów; być może zaś o cesarza o tym imieniu. Prawie wszystkie bajki znaleźć można w zbiorze Babriosa, który prawdopodobnie stanowił źródło inspiracji dla Awiana. Ponieważ jednak Babrios pisał po grecku, a Awian przyznaje się do korzystania z łacińskiego najprawdopodobniej prozatorskiego wzoru, wersje obu autorów różnią się od siebie. Język i metrum, jakimi posługuje się Awian, są poprawne z niewielkimi odstępstwami od klasycznych wzorców przy tworzeniu pentametrów. Bajki szybko stały się elementem podręczników, a w średniowieczu stanowiły jedną z głównych pozycji w liber catonianus, zbiorze dzieł do nauki łaciny. W średniowiecznej Francji przekłady utworów Awiana znajdowały się w zbiorach bajek nazywanych isopet[2].

Utwory Awiana zachowują klasyczną budowę bajki, posiadają morały i motta (promythia i epimythia). Awianus doczekał się wielu naśladowców, jak np. Alexander Neckham i jego Novus Avianus

Spis treści

Bajki | edytuj kod

  1. De nutrice et infanti – Niańka i dziecko
  2. De testudine et aquila – Żółw i orzeł
  3. De cancris – Dwa raki
  4. De vento et sole – Wiatr i słońce
  5. De asino pelle leonis induto – Osioł w lwiej skórze
  6. De rana et vulpe – Żaba i lis
  7. De cane qui noluit latrare – Pies, który nie chciał szczekać
  8. De camelo – Wielbłąd
  9. De duobus sociis et ursa – Podróżnicy i Niedźwiedź
  10. De calvo – Łysy jeździec
  11. De ollis – Dwa garnki
  12. De thesauro – Skarbiec
  13. De hirco et tauro – Kozioł i byk
  14. De simia – Małpa
  15. De grue et pavone – Żuraw i paw
  16. De quercu et harundine – Dąb i źdźbło
  17. De venatore et tigride – Myśliwy i tygrys
  18. De quattuor iuvencis et leone – Czterej młodzieńcy i lew
  19. De abiete ac dumis – Jodła i krzaczysko
  20. De piscatore et pisce – Rybak i płotki
  21. De luscinia – Skowronek
  22. De cupido et invido – Pazerny i zawistny
  23. De Baccho – Bakchus
  24. De venatore et leone – Myśliwy i lew
  25. De fure et parvo – Złodziej i skromny
  26. De leone et capella – Lew i koza
  27. De cornice et urna – Wrona i waza
  28. De rustico et iuvenco – Chłop i młodzieniec
  29. De viatore et fauno –  Podróżnik i satyr
  30. De apro et coco – Dzik i kucharz
  31. De mure et tauro – Mysz i byk
  32. De pigro Tyrinthium frustra orante – Próżne prośby
  33. De ansere ova aurea pariente – Gęś, która znosi złote jaja
  34. De cicada et formica – Świerszcz i mrówka
  35. De simiae gemellis – Dwie małpy
  36. De vitulo et bove – Cielę i byk
  37. De leone et cane – Lew i pies
  38. De pisce et focis – Ryba i ławica
  39. De milite veterano – Weteran
  40. De pardo et vulpe – Pantera i lis
  41. De olla cruda – Straszny gar
  42. De lupo et haedo – Wilk i koziołek

Wydania | edytuj kod

  • Emil Baehrens w zbiorze Poetae Latini Minores (1879–1883)
  • Robinson Ellis, The Fables of Avianus (1887)
  • The Fables of Avianus, translated by David R. Slavitt, Johns Hopkins University Press 1993

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. „Avianus” w Chambers's Encyclopædia.
  2. Łukasik 2012 ↓.

Bibliografia | edytuj kod

  • Lucian Müller De Phaedri et Aviani fabulis libellis (1875)
  • Otto Unrein, De Aviani Aetate (1885), Jena dissertation
  • Leopold Hervieux, Les Fabulistes latins (1894)
  • The Fables of Avian translated into Englyshe ... by William Caxton at Westmynstre (1483).
  • Léon Herrmann, Avianus, Œuvres, Bruksela, kol. Latomus XCVI, 1968.
  • Stanisław Łukasik: Isopet/ysopet. W: Słownik rodzajów i gatunków literackich. Grzegorz Gazda (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 420–422.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Awian" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy