Azerowie


Azerowie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Azerowie, Azerbejdżanie (azer. Azərbaycanlılar, Azəri türkləri, Azərilər) – tureckojęzyczny naród zamieszkujący głównie północno-zachodni Iran oraz Azerbejdżan, a także – w znacznie mniejszych skupiskach – Rosję (obecnie, ze względu na emigrację, ponad 1 milion, głównie w największych miastach), Gruzję oraz kilka państw Bliskiego Wschodu. W sumie liczy on ok. 35 mln osób (2000), choć według nieoficjalnych szacunków nawet 45 milionów (2006). Wyznają islam szyicki (85%) i sunnicki (15%).

Spis treści

Pochodzenie | edytuj kod

Azerowie są potomkami plemion turkijskich, które w XI wieku zmieszały się z zamieszkującą tereny dzisiejszego Azerbejdżanu i północno-zachodniego Iranu ludnością indoeuropejską, kaukaską i semicką. Genetycznie są mieszanką ludów kaukaskich, indoeuropejskich i tureckich. Posługują się językiem azerskim, blisko spokrewnionym z tureckim.

Azerscy muzycy

Liczebność i rozmieszczenie | edytuj kod

Azerowie zwarcie zamieszkują głównie Azerbejdżan i północno-zachodni Iran (ostany: Azerbejdżan Wschodni i Azerbejdżan Zachodni) oraz w mniejszym stopniu południową Gruzję (głównie Dolną Kartlię, gdzie stanowiąc 45,1% populacji są najliczniejszą grupą etniczną), południowy Dagestan (gdzie stanowią 4,5%, będąc szóstą grupą etniczną) oraz wschodnie krańce Turcji przy granicy z Armenią (stanowią większość w mieście Iğdır). Niegdyś zamieszkiwali też tereny obecnej Armenii (10% populacji Armeńskiej SRR w 1939), jednakże po wybuchu konfliktu zbrojnego o Górski Karabach w większości ją opuścili. Według szacunków Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców Armenię zamieszkuje wciąż od 30 do kilkuset Azerów[6]. W efekcie migracji w czasach komunizmu znacząco wzrosła natomiast populacja azerska w bardziej odległych krajach dawnego ZSRR: w Rosji, Kazachstanie, na Ukrainie, w Turkmenistanie, Uzbekistanie i Kirgistanie. Od dziesięcioleci Azerowie emigrują także do Europy Zachodniej. Początkowo wyjeżdżali głównie Azerowie tureccy (m.in. wraz z falą emigracji tureckiej do RFN) i irańscy. Po upadku żelaznej kurtyny wzrosła emigracja z Kaukazu, zwłaszcza z Górskiego Karabachu.

Współcześnie Azerowie są drugim pod względem liczebności narodem tureckim po Turkach, plasując się przed Uzbekami.

Historyczna populacja Azerów w poszczególnych republikach radzieckich na podstawie radzieckich spisów ludności:

Rozmieszczenie Azerów w przeszłości i współcześnie | edytuj kod

Znani Azerowie | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Azerowie. Azerki w tradycyjnych strojach

Przypisy | edytuj kod

  1. [1]
  2. Newsletter, webcache.googleusercontent.com [dostęp 2017-12-15] .
  3. [2]
  4. 2011 National Household Survey: Data tables – Ethnic Origin (264), Single and Multiple Ethnic Origin Responses (3), Generation Status (4), Age Groups (10) and Sex (3) for the ..., www12.statcan.gc.ca [dostęp 2017-11-22]  (ang.).
  5. [3]
  6. [4]
Na podstawie artykułu: "Azerowie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy