Bączek zwyczajny


Bączek zwyczajny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bączek zwyczajny, bączek (Ixobrychus minutus) – gatunek średniego ptaka brodzącego z rodziny czaplowatych (Ardeidae) zamieszkujący w zależności od podgatunku[4][5]:

  • bączek zwyczajny (I. minutus minutus) – środkowa i południowa Europa, północna Afryka, Syberia oraz Iran i Indie. W Polsce gnieździ się nielicznie (1000–1400 par lęgowych)[6], nie zimuje (wylatuje do Afryki równikowej od sierpnia do października). Przeloty w kwietniu - maju i wrześniu.
  • bączek afrykański (I. minutus payesii) – Afryka na południe od Sahary
  • bączek madagaskarski (I. minutus podiceps) – Madagaskar
  • bączek czarnogrzbiety (I. minutus dubius) – wschodnia i południowo-zachodnia Australia. Takson o niepewnej pozycji taksonomicznej, czasami wyróżniany do rangi odrębnego gatunku[7][8][4].
Bączek

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Cechy gatunku 
Wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy, co jest rzadkością u czapli. Samiec ma wierzch ciała i potylicę czarną, głowę, szyję i pokrywy skrzydłowe płowożółte, spód brudnobiały. Samica ma czapeczkę ciemnobrązową. Szyję, głowę i pokrywy skrzydłowe żółtobrązowe, grzbiet ciemnobrązowy z podłużnymi jasnymi plamami, spód brudnobiały z ciemnymi podłużnymi paskami. Osobniki młodociane podobne do samicy, lecz całe brązowe z podłużnymi paskami, których jest dużo więcej. Jest najmniejszym przedstawicielem czapli, wielkości sójki. Lata cicho ponad trzcinami i taflą wody. Skrzydła szerokie i z jasnymi piórami pokrywowymi, które kontrastują z czarnymi lotkami i grzbietem. Równie cicho przemykają przez gęste trzciny. Podobnie jak bąk, również i one w razie zagrożenia przyjmują pionową postawę ochronną, wyciągając w górę szyję i głowę. Potrafią to robić już nawet pisklęta w gnieździe. W czasie toków rankami, wieczorami, a nawet w nocy, samiec wydaje z siebie przypominające szczekanie psa „huw” lub „wru, wru”. Co ciekawe, uważa się, że takie odgłosy słyszane w dzień zapowiadają nadchodzący deszcz.
Wymiary średnie
dł. ciała ok. 35 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 55 cm
waga ok. 70–170 g

Ekologia i zachowanie | edytuj kod

Biotop 
Prowadzi skryty i cichy tryb życia na rozległych, ale też mniejszych, trzcinowiskach okolic stawów, bagien i starorzeczy lub w wiklinie nadrzecznych brzegów. Osobnik młodociany zakamuflowany w trzcinowisku Jaja bączka
Gniazdo 
W trzcinach, rzadziej w krzewie lub na drzewie. Zazwyczaj pojedyncze lub w małych koloniach. Wiosną na lęgowiska najpierw wracają stare samce, młodsze trzy tygodnie później. Zaraz po przybyciu samiec zajmuje swoje terytorium, wybiera miejsce na gniazdo i zaczyna jego budowę z suchych trzcin i gałązek. Jednak jego wykończeniem zajmuje się samica.
Jaja 
W ciągu roku wyprowadza jeden lub 2 lęgi, składając w maju-lipcu (w Eurazji), w porze deszczowej (w Afryce) i październiku-styczniu (w Australii) 2 do 9 białych jaj.
Wysiadywanie i dorastanie 
Jaja wysiadywane są przez okres 16–21 dni przez obydwoje rodziców. Nowo wyklute pisklęta przez pierwsze dni jedzą na pół strawiony pokarm zrzucany im do gniazda. Potem rodzice wkładają im upolowaną zdobycz prosto do dziobów. Mając już siedem dni i puch na sobie potrafią wydrapywać się z gniazda i poruszać po jego okolicy. Pisklęta opuszczają gniazdo po 5–6 dniach, a usamodzielniają się po 30 dniach.
Pożywienie 
Drobne zwierzęta – owady wodne i lądowe, małe ryby, żaby do ok. 5 cm; poluje głównie nocą. Jest wyłącznie mięsożerny.

Ochrona | edytuj kod

W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową oraz wymagający ochrony czynnej[9].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Ixobrychus minutus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Little Bittern (Ixobrychus minutus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 18 grudnia 2010].
  3. Ixobrychus minutus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. a b Frank Gill, David Donsker: Ibis, spoonbills, herons, hamerkop, shoebill, pelicans (ang.). IOC World Bird List: Version 9.2. [dostęp 2019-09-03].
  5. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Ardeidae Leach, 1820 - czaplowate - Herons (Wersja: 2013-09-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-12-10].
  6. TomaszT. Chodkiewicz TomaszT. i inni, Ocena liczebności populacji ptaków lęgowych w Polsce w latach 2008-2012, „Ornis Polonica”, 56 (3), 2015, s. 149-189 .
  7. Pamela C. Rasmussen, John C. Anderton: Birds of South Asia: The Ripley Guide. Cz. 2. Waszyngton i Barcelona: Smithsonian Institution and Lynx Edicions, 2005. ISBN 84-87334-67-9.
  8. Les Christidis, Walter Boles: Systematics and Taxonomy of Australian Birds. Collingwood Victoria, Australia: CSIRO Publishing, 2008. ISBN 978-0-643-09602-8.
  9. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2014 r. poz. 1348)

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (takson):
Na podstawie artykułu: "Bączek zwyczajny" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy