Balanophoraceae


Gałecznicowate w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Balanophoraceae) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Corynea crassa

Gałecznicowate (Balanophoraceae Rich.) – rodzina bezzieleniowych roślin z rzędu sandałowców (Santalales) obejmująca 17 rodzajów z ok. 50 gatunkami[1]. Ze względu na przystosowanie do pasożytniczego trybu życia gałecznicowate odbiegają znacznie swym wyglądem od innych roślin – przypominają grzyby i nazywane były „wariactwem w świecie roślin”. W większości występują w runie wilgotnych lasów równikowych pasożytując na roślinach reprezentujących różnorodne rodziny[4].

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Rośliny z rodziny gałecznicowatych tworzą pod ziemią bulwę o prostej budowie wewnętrznej i pozbawioną organów aż do czasu kwitnienia. Wówczas to powstaje kolbowaty kwiatostan składający się z łuskowatych liści i kwiatów znajdujących się w ich pachwinach. Kwiatostany zabarwione są na żółto, czerwono i brązowo. Rośliny są rzadko dwupienne, częściej te same rośliny wytwarzają odrębne kwiatostany męskie i żeńskie. Kwiaty męskie mają pozostałości zredukowanego okwiatu i pręciki w takiej samej liczbie jak listki okwiatu. Pylniki często są pozrastane w wiązki. Kwiaty żeńskie są skrajnie zredukowane. Pozbawione są okwiatu. Ściana zalążni jest jednowarstwowa i zrośnięta z zalążkiem[4]. Kwiaty żeńskie w rodzaju gałecznica osiągają najmniejsze rozmiary w obrębie okrytonasiennych składając się zaledwie z ok. 50 komórek[1].

Rozwój | edytuj kod

Z kiełkującego nasiona powstaje niewielka bulwka przytwierdzająca się do korzenia żywiciela. Młoda roślina wydziela substancje powodujące rozrastanie się tkanek żywiciela, tak że z korzenia wrastają w młodego pasożyta tkanki przewodzące palczasto rozgałęziające się i przenikające bulwę. Bulwa stopniowo nabrzmiewa osiągając rozmiary pięści lub głowy. Poza tkankami żywiciela trudno wyróżnić w niej tkanki rośliny pasożytującej, brak też innych organów. Sytuacja zmienia się tylko podczas kwitnienia, kiedy to tworzy się wewnątrz bulwy osadka i kwiatostan okryty łuskowatymi liśćmi. Kwiatostan rosnąc przebija korę bulwy i wznosi się nad powierzchnię gruntu[4].

Systematyka | edytuj kod

Thonningia sanguinea
Pozycja według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzina o niejasnej pozycji (incertae sedis) w obrębie rzędu sandałowców (Santalales)[1]. Analizy molekularne z 2008 wskazują na bazalną pozycję gałecznicowatych w obrębie rzędu[5]. W systemach Cronquista z 1981 i Takhtajana z 1997 do rodziny włączano także cynomorium (Cynomoriium) obecnie wyodrębniane w osobną rodzinę zaliczaną do skalnicowców (Saxifragales)[1].

Rodzaje[6]:

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-08]  (ang.).
  2. Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-08]  (ang.).
  3. James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). [dostęp 2011-04-12].
  4. a b c Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 386–388. ISBN 83-7079-778-4.
  5. Su, Huei-Jiun, Hu, Jer-Ming: Phylogenetic relationships of Balanophoraceae and Santalales based on floral B homeotic genes (ang.). W: Abstracts Dealing with Parasitic Angiosperms Botany 2008 [on-line]. University of British Columbia, 2008. [dostęp 2011-04-12].
  6. GRIN Genera of Balanophoraceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2011-04-12].
Kontrola autorytatywna (takson):Identyfikatory zewnętrzne:
Na podstawie artykułu: "Balanophoraceae" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy