Bandol (AOC)


Bandol (AOC) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bandol jest nazwą francuskiego wina i jednocześnie obszaru winiarskiego, w którym jest produkowane, w okolicy miasta Bandol, w departamencie Var w Prowansji.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Starożytność | edytuj kod

Cywilizacja fenicka pojawiła się w tym rejonie 2600 lat temu i przekazała mieszkającym na wybrzeżu Ligurom tajniki uprawy winorośli i wytwarzania wina, które z czasem stało się towarem. Handel winem i oliwą zorganizowali Rzymianie, o czym świadczą amfory i gliniane beczki (dolia) znalezione pod wodą[1][2].

Średniowiecze | edytuj kod

Łatwość transportu wina z Bandol, cenionego jako wyważone i o dobrej strukturze przyczyniła się do jego popularności. Port w Bandol był dość płytki, więc wino ładowano na małe statki, które podpływały do większych, zacumowanych na redzie i tam przeładowywano beczki[1].

Epoka nowożytna | edytuj kod

W XVII wieku wino zaczęło być eksportowane na Wyspy Brytyjskie. Na dębowych beczkach wypalano literę „B” (od „Bandol”), która świadczyła o pochodzeniu i autentyczności. W szczytowych okresie winiarze wytwarzali aż 60 000 hl wina, więcej niż obecnie[2].

Współczesność | edytuj kod

Klęska filoksery zniszczyła uprawy i winiarstwo odradzało się bardzo powoli. Wysiłek wytwórców włożony w zapewnienie wysokiej jakości win został doceniony i rozporządzeniem z 11 listopada 1941 roku została ustanowiona apelacja AOC Bandol[1][2][3].

Geografia | edytuj kod

Orografia | edytuj kod

Obszar naturalnego basenu Beausset jest synkliną szeroko otwartą na zachód w kierunku morza. Winnice leżą w amfiteatralnie ukształtowanej kotlinie otoczonej przez masyw Sainte-Baume na północy i górę Mont Caume na wschodzie[4].

Klimat | edytuj kod

Apelacja znajduje się w strefie klimatu śródziemnomorskiego, charakteryzującego się wysokim nasłonecznieniem, porą suchą i gorącą przypadającą na lato oraz rzadkimi, lecz gwałtownymi opadami. Zimy są łagodne. Ze względu na bliskość morza w regionie Bandol amplitudy temperatur są niskie, a różnice między porami roku mniejsze.

Dla regionu Tulonu notowano w latach 1961–1990:

Przymrozki są rzadkie (średnio 2,9 dnia rocznie), a doby, kiedy temperatura nie przekracza w ogóle 0 °C nie zdarzają się. Równie rzadko pojawia się śnieg (ledwie 1,5 dnia w roku) i z reguły topnieje nawet bez słońca.

Łagodność klimatu burzy wiatr. Silny wiatr notuje się 115 dni w roku (suchy mistral ze wschodu, z reguły wzbudzający opady lub mgłę). Najbardziej wietrznym miesiącem jest styczeń, w którym wiatr określany jako silny wieje średnio 12,5 dnia. Na drugim biegunie leży wrzesień, z siedmioma dniami. Mistral może zimą obniżyć odczuwalną temperaturę na tyle, że odczuwa się mróz mimo dodatnich temperatur. Powietrze często jest suche. Średnioroczna wilgotność względna wynosi 56% i waha się od 50% w lipcu i sierpniu do 60% w listopadzie i grudniu.

Winiarstwo | edytuj kod

Saint-Cyr-sur-Mer, jedna z gmin apelacji i masyw Sainte-Baume w tle

Obszar | edytuj kod

Winnice apelacji rozciągają się na terenie 8 gmin:

Szczepy | edytuj kod

Grono mourvèdre

W winach czerwonych dominuje szczep mourvèdre, który musi stanowić przynajmniej 50% wina. Obowiązkowe jest także użycie przynajmniej jednej z dwóch odmian: grenache i cinsault. W winach mogą się znaleźć także syrah i carignan (do 20% łącznie i 10% każda). Analogiczne zestawienie dotyczy win różowych, przy czym minimalny poziomu mourvèdre jest obniżony do 20% i można stosować także podstawowe odmiany białe[7][3].

Dla win białych podstawowymi odmianami są clairette (minimum 50% od 2011 roku) oraz ugni blanc i bourboulenc[7][3]. Dopuszcza się także użycie marsanne, rolle i sémillon (do 10% każda i 20% łącznie)[3].

Sposób produkcji | edytuj kod

Przy gęstości 5000 krzewów na hektar winorośl musi być silnie przycinana. Maksymalna wydajność uprawy została ograniczona do 40 hl/ha. Wina czerwone muszą być starzone w beczkach przynajmniej 18 miesięcy. Wina białe i różowe muszą dojrzewać przynajmniej przez 3 miesiące[3]

Siedlisko (terroir) | edytuj kod

Winnice apelacji Bandol rozciągają się na 1500 ha w amfiteatralnie ukształtowanej kotlinie i na ułożonych ku południu terasach na zboczach masywu Sainte-Baume aż po samo Morze Śródziemne. Roczne nasłonecznienie osiąga wartość 3000 godzin[6].

Gleby są kamieniste, wapienne i składają się z piaszczystych margli i piaskowców bogatych w wapień. Podłoże jest mało urodzajne, ale dobrze odprowadza wodę. Wysuszeniu roślin przeciwdziała wilgotne morskie powietrze i umiarkowane opady (600 mm rocznie). Odpływ wody ogranicza także terasowanie winnic[6].

Struktura właścicielska | edytuj kod

Liczba aktywnych winogrodników wzrosła do 268. Część z nich jest zrzeszona w 4 spółdzielniach, które odpowiadają za 40% produkcji[2]. Niezależni producenci, których jest 59, wytwarzają 60% wina z obszaru apelacji wynoszącego 1500 ha.

Rodzaje win i gastronomia | edytuj kod

Wino bandol AOC Bandol, Les vignerons de la Cadiere-d’Azur, Cuvée grande tradition, 2000. AOC Bandol AOC Bandol, Domaine de Terrebrune, 2005 AOC Bandol, Les vignerons de la Cadiere-d’Azur, Cuvée grande tradition, 2000. Różowy bandol wśród innych win Prowansji

Białe wina bandol mają kolor słomkowo-jasnożółty, wyczuwa się w nich aromaty limonki i żarnowca. Wina różowe coraz chętniej produkuje się ze szczepu mourvèdre, co zwiększa ich trwałość. Typowy czerwony bandol, produkowany z mourvèdre i grenache to pełne, mocne wino o dużej zawartości garbników. Aromat czerwonych owoców ustępuje w miarę starzenia zapachowi trufli, czarnych jagód, runa leśnego, lukrecji, pieprzu, ziół i przypraw[2].

Struktura produkcji | edytuj kod

Winiarze deklarują produkcję rzędu 55 000 hl, z których 31% to wina czerwone, 64% wina różowe i ledwie 5% – białe.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Historique (fr.). Maison des Vins du Bandol. [dostęp 1 września 2012].
  2. a b c d e André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 310-313. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
  3. a b c d e f Décret du 3 novembre 2008 (fr.). [zarchiwizowane z tego adresu.
  4. Top 100. 172 Toulon Aix-en-Provence. Skala 1:100 000. Wyd. II. Paryż: Institut Geographique National Paris, 2010. ISBN 978-2-7585-2378-9.
  5. Base de données sur la climatologie (1961-1990) (fr.).
  6. a b c Le terroir des vins de Bandol (fr.). ODG des Vins de Bandol. [dostęp 1 września 2012]. [zarchiwizowane z tego adresu.
  7. a b Tom Stevenson: The Sotheby's Wine Encyclopedia. Wyd. 4. Londyn: Dorling Kindersley, 2005, s. 235. ISBN 0-7566-1324-8. (ang.)

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Bandol (AOC)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy