Barbarka (Toruń)


Na mapach: 53,046893°N 18,545308°E/53,046893 18,545308

Barbarka (Toruń) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Barbarka z 1900 roku Staw na Barbarce Szlaki turystyczne na terenie Barbarki Fragment Cmentarza Ofiar Hitleryzmu na Barbarce

Barbarka – część urzędowa Torunia zlokalizowana na prawobrzeżu[3][4][5].

Przy podziale miasta dla potrzeb rad okręgów (jednostek pomocniczych gminy), teren Barbarki współtworzy okręg „Wrzosy”[6].

Spis treści

Lokalizacja | edytuj kod

Barbarka zlokalizowana jest w północno-zachodniej części miasta, od północy graniczy z gminą Łysomice, od wschodu z Wrzosami, od południa z Bielanami i Starotoruńskim Przedmieście, zaś od zachodu z gminą Zławieś Wielka[7].

Ulice | edytuj kod

Do głównych ulic przecinających lub stanowiących granice Barbarki zaliczyć należy: Drogę Przysiecką, Jaskółczą, Pawią, Kozią, Szosę Chełmińską.

Historia | edytuj kod

Wzmiankowana historycznie już w 1299 roku jako Sancta Barbara in Bormol z racji znajdującej się tu kapliczki ku czci św. Barbary. Św. Barbara rzekomo objawiła się przy jednym z miejscowych źródeł. Do początków XIX wieku źródło nosiło nazwę Świętego Źródła. W 1340 roku jest wymieniony po raz pierwszy młyn wodny, który w 1400 roku nosił nazwę Leśnego Młyna (Waldmuehle). Cudowne źródło i związane z nim uzdrowienia ściągały rzesze pielgrzymów, które rozsławiały Barbarkę. Warto zaznaczyć, że według miejscowych przekonań woda z cudownego źródła miała leczyć kołtun, który po zanurzeniu głowy miał rzekomo odpadać. Kult św. Barbary zataczał coraz większe kręgi, dlatego biskup chełmiński Wincenty Kiełbasa swoim sumptem w 1475 roku wystawił nową kaplicę. Pielgrzymujący otrzymywali znaczne odpusty, z których najważniejszy wiązał się z trzecim dniem Zielonych Świątek, podczas którego organizowano wielki doroczny jarmark.

Od 1517 roku osada wraz z młynem należała do miasta Torunia. Pod koniec XIX wieku młyn przestał istnieć. W latach 18411842 wybudowano kolejną kaplicę z muru pruskiego. Wewnątrz znajdowała się figura św. Barbary z I połowy XV wieku, gotycka, którą później przekazano do Muzeum Diecezjalnego w Pelplinie. Z tego czasu dowiadujemy się, że cudowne źródło nakryte było kamieniem młyńskim. Wodę ze źródła pielgrzymi nabierali przez otwór znajdujący się w kamieniu.

Do połowy XIX wieku w osadzie znajdowała się siedziba Leśnictwa Barbarka, a przejściowo w 1880 roku siedziba Nadleśnictwa Barbarka. W 1921 roku Barbarka była ponownie siedzibą leśnictwa, które obejmowało 1.049 ha obszarów leśnych i łąk. W 1932 roku na Barbarce prowadzono hodowlę bażantów, danieli, zajęcy, jeleni oraz saren. W 1950 roku teren Barbarki przyłączono do miasta[1].

Dziś Barbarka to urokliwy zakątek w północnej części miasta o bogatych walorach turystycznych i przyrodniczych.

Infrastruktura | edytuj kod

W dawnej leśniczówce naprzeciw stawu mieści się siedziba Ośrodka Edukacji Ekologicznej prowadzona przez Stowarzyszenie Tilia w Toruniu. Aktualnie w lesie na Barbarce jest szkoła leśna prowadząca edukację przyrodniczą, mini-bar, hotel, czynny kościół z niewielkim zabytkowym cmentarzem, Grota św. Barbary, lecznicze źródło.

Wokół budynków znajdują się tereny rekreacyjne, park linowy[8], plac zabaw, staw, dwa boiska, tor saneczkowy, plac do gry w krykieta, miejsce campingowe, miejsce do palenia ognisk oraz miejsca do grillowania. Na Barbarce często są organizowane festyny ekologiczne, imprezy plenerowe, zjazdy rowerowe, biegi na orientację, imprezy dziecięce i okolicznościowe.

Zabytki | edytuj kod

Na terenie Barbarki znajduje się kilka zabytków:

Miejsce Pamięci Narodowej | edytuj kod

 Osobny artykuł: Zbrodnia w Barbarce.

Barbarka to również dla torunian Miejsce Pamięci Narodowej, w którym od października do końca grudnia 1939 roku Gestapo i Selbstschutz przeprowadził masowe egzekucje, rozstrzeliwując od 600 do 1200 Polaków i Żydów z Torunia i okolicy. Wydarzenia te upamiętnia znajdujący się na Barbarce Cmentarz-Pomnik ofiar hitleryzmu.

Galeria | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Zmiany obszaru miasta Torunia na przestrzeni wieków (pol.). W: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Torunia [on-line]. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Toruniu, 2006-05-18. [dostęp 2012-03-14].
  2. Liczba osób zameldowanych na pobyt stały i czasowy w poszczególnych jednostkach urbanistycznych z podziałem na płeć (pol.). Urząd Miasta Torunia, 2016-12-31. [dostęp 2017-01-09].
  3. Dzielnice i osiedla Torunia (pol.). Urząd Miast Torunia. [dostęp 2012-02-23].
  4. Przeglądanie TERYT (pol.). GUS. [dostęp 2011-11-18].
  5. Geoportal miasta Torunia (pol.). Urząd Miasta Torunia. [dostęp 2011-11-18].
  6. Toruń - podział na okręgi (jednostki pomocnicze gminy), www.google.com [dostęp 2016-09-18] .
  7. Dzielnice i osiedla | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-09-12] .
  8. Park Linowy Barbarka
  9. Magdalena Niedzielska Kamienie pomnika, który przez wiele lat był tajemnicą, wreszcie przemówiły

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Barbarka (Toruń)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy