Bełchatów


Na mapach: 51°21′49″N 19°21′44″E/51,363611 19,362222

Bełchatów w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bełchatówmiasto w województwie łódzkim, siedziba władz powiatu bełchatowskiego i gminy wiejskiej Bełchatów. Położone na Wzniesieniach Południowomazowieckich, w mezoregionie Wysoczyzna Bełchatowska nad rzeką Rakówką, ok. 50 km na południe od Łodzi i ok. 25 km na zachód od Piotrkowa Trybunalskiego.

Bełchatów położony jest w historycznej ziemi sieradzkiej[2]. Uzyskał lokację miejską w 1737 roku, zdegradowany w 1870 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1925 roku[3]. Miasto prywatne Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie piotrkowskim, obwodzie piotrkowskim województwa kaliskiego[4]. Bełchatów jest jednym z 312 miast należących do Związku Miast Polskich. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa piotrkowskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 roku miasto liczyło 56 973 mieszkańców[1]. Piąte pod względem ludności miasto województwa łódzkiego.

Spis treści

Toponimia | edytuj kod

Bełchatów jest nazwą dzierżawczą utworzoną od staropolskiego imienia Bełchat (bełch – wir wodny), założyciela i właściciela osady. Nazwa Belchatow pierwszy raz wzmiankowana w źródłach historycznych w 1391[5].

Geografia | edytuj kod

Bełchatów jest położony w środkowej Polsce na południe od Łodzi na Wysoczyźnie Bełchatowskiej, nad Rakówką (prawy dopływ Widawki).

Zieleń miejska i obiekty rekreacji | edytuj kod

 Osobny artykuł: Zieleń miejska i obiekty rekreacji w Bełchatowie.

Na obszarze Bełchatowa powstało wiele parków, zieleńców oraz miejsc codziennego wypoczynku i rekreacji. Istnieje 7 parków w tym jeden zabytkowy, 5 skwerów, 3 obiekty rekreacyjne i 27 placów zabaw.

Hydrologia | edytuj kod

Przez miasto przepływa Rakówka (prawy dopływ Widawki), a także cztery cieki. Do Rakówki dopływają dwie rzeczki, jedna struga i jeden strumień:

  • ciek A – niewielka rzeczka; bieg zaczyna między Myszakami a Dobrzelowem, dalej w stronę ulicy Józefa Piłsudskiego, przecina ulice Pabianicką, by tuż za mostem, skręcając w lewo przed mostem Aleja Włókniarzy, dojść do Rakówki,
  • ciek B – niewielka rzeczka dopływająca do Rakówki między osiedlem Okrzei a osiedlem Słoneczne tuż przy skwerze Z.O.S.I.A i ulicy Tęczowej. Kieruje się od wsi Dobiecin poprzez osiedle Politanice tuż przy ulicy Stanisława Staszica. Do cieku B dołączają dwa cieki, dalej kieruje wzdłuż skweru, aż do Rakówki,
  • ciek C – niewielki strumień dopływający od Zdzieszulic dopływa do rzeki tuż niedaleko strefy przemysłowej znajdującej się przy ulicy Przemysłowej,
  • ciek D – niewielka struga, która zaczyna swój bieg tuż pod torami przy osiedlu Przytorze, dalej kieruje się w stronę ulicy Wojska Polskiego, gdzie wzdłuż ogrodzeń dochodzi do Rakówki.

Na terenie miasta istnieją stawy, oczka i niewielkie zbiorniki wodne. Do nich zalicza się niewielki staw na osiedlu Budowlanych przy Dworku Olszewskich, zaś po drugiej stronie parku, za ulicą Mielczarskiego, jest skwer z naturalnym oczkiem wodnym. Na osiedlu Lipy znajduje się Uroczysko Ługi z dwoma stawami; w mieście znajdują się też niewielkie zbiorniki wodne.

Miasto jest narażone na miejscowe podtopienia. Bełchatów doświadczył kilka razy poważnych podtopień, takich jak w 2010 r. W mieście istnieje kilka stref miejscowych podtopień podzielonych na szesnaście stref podtopień.

Struktura powierzchni | edytuj kod

Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosiła 34,64 km²[6]. Miasto stanowi 3,58% powierzchni powiatu bełchatowskiego.

Według danych z roku 2007 Bełchatów ma obszar 34,64 km², w tym: użytki rolne: 51%, użytki leśne: 15%[6].

Samorząd | edytuj kod

  • Prezydent: Mariola Czechowska
  • Wiceprezydenci: Dariusz Matyśkiewicz, Łukasz Politański
  • Sekretarz Miasta: Artur Kurzeja
  • Przewodniczący Rady Miasta: Piotr Wysocki
  • Wiceprzewodniczący Rady Miasta: Grzegorz Muskała, Ewa Skorupa

Rada Miasta | edytuj kod

Osiedla i dzielnice | edytuj kod

Pierwsze osiedla powstawały w latach 60. XX wieku, kolejne zaczynały powstawać w czasie najdynamiczniejszego wzrostu populacji miasta, równocześnie z Kopalnią Węgla Brunatnego „Bełchatów” i Elektrownią Bełchatów w latach 70. i 80. Większość osiedli budowano głównie z wielkiej płyty. Głównym wykonawcą "blokowisk" było nieistniejące obecnie Wieluńskie Przedsiębiorstwo Budowlane (tzw. „wieluński BeP”) z Wielunia. Do dzielnic Bełchatowa należą: Grocholice, Bełchatówek i Dobrzelów.


Demografia | edytuj kod

Dane z 31 grudnia 2007[13]:

Wykres liczby ludności miasta Bełchatowa na przestrzeni 2 ostatnich stuleci:

Największą populację Bełchatów odnotował w 2002 r. – według danych GUS 63 208 mieszkańców[14]

W 2013 r. populacja Bełchatowa wynosiła 59 867 mieszkańców[15].

 Zobacz też: Ludność Bełchatowa.
  • Piramida wieku mieszkańców Bełchatowa w 2017 roku[16].

Historia | edytuj kod

Do XVIII wieku Bełchatów był niewielką miejscowością w pobliżu średniowiecznego miasta Grocholice (obecnie dzielnicy Bełchatowa). Rozwinął się w połowie XVIII wieku po otrzymaniu praw miejskich, a od początku XIX wieku był ośrodkiem przemysłu tkackiego, jednak liczba jego ludności nie przekraczała kilku tysięcy osób. Gwałtowny rozwój miasta nastąpił po 1975 roku, gdy podjęto decyzję o budowie Zespołu Górniczo–Energetycznego „Bełchatów” wraz z osiedlami mieszkalnymi, usługami i linią kolejową.

 Osobne artykuły: kalendarium historii BełchatowaHistoria Żydów w Bełchatowie.

Rozwój terytorialny miasta | edytuj kod

  • 1925 – dołączenie do Bełchatowa wsi Olsztyn (teren dzisiejszego osiedla Olsztyńskiego), Zamoście (okolice dzisiejszej ul. Zamoście) i Lipy (okolice dzisiejszej ul. Lipowej).
  • 1933 – przyłączenie do Bełchatowa wsi Czapliniec (okolice dzisiejszej ulicy Czaplinieckiej).
  • 1977 – do Bełchatowa włączono Grocholice (aktualnie najstarsza dzielnica miasta), Politanice, część Dobrzelowa i Domiechowic.
 Zobacz też: Bełchatów (gmina wiejska).

Architektura | edytuj kod

 Osobny artykuł: Miejsca pamięci w Bełchatowie. Dworek Olszewskich

Zabytki | edytuj kod

Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisane są obiekty:

Transport | edytuj kod

Przez Bełchatów biegną ważne szlaki komunikacyjne: KielceWrocław, WrocławLublin, droga krajowa oraz drogi wojewódzkie. Projektowane autostrady znajdą się również blisko miasta. Przez Bełchatów prowadzi 37,8 km dróg krajowych i wojewódzkich oraz 85 km dróg miejskich i osiedlowych.

Drogi prowadzące przez Bełchatów:

Przez Bełchatów przebiega linia kolejowa z Rogowca (kopalni i elektrowni „Bełchatów”) do Piotrkowa Trybunalskiego (obecnie tylko ruch towarowy). Od stycznia 1987 do kwietnia 2000[18] Bełchatów posiadał pasażerskie połączenie kolejowe z Piotrkowem Trybunalskim. W niedalekiej przyszłości – oddalone 30 km od miasta – lotnisko wojskowe w Łasku, gdzie znajduje się nowoczesna baza lotnicza i stacjonują F-16, zostanie przekształcone w lotnisko towarowe[potrzebny przypis].

Usługi komunikacyjne świadczy MZK, który dysponuje 25 autobusami pasażerskimi, w tym jednym wycieczkowym (dane z 1995 r.). Od 1 lipca 2015 komunikacja miejska w Bełchatowie jest bezpłatna[19]. Z dworca funkcjonują połączenia PKS, dzięki którym z Bełchatowa można dotrzeć bezpośrednio m.in. do Warszawy, Lublina, Wrocławia, Kudowy-Zdroju, Kłodzka, Częstochowy, Łodzi, Sieradza, Radomia, Kalisza, Kielc, Krakowa i Szklarskiej Poręby.

4 czerwca 2007 przy Szpitalu Wojewódzkim im. Jana Pawła II otworzono lądowisko sanitarne.

Gospodarka | edytuj kod

Kopalnia węgla brunatnego i elektrownia w Bełchatowie

Niedaleko od miasta (10 km) znajduje się największe w Polsce zagłębie paliwowo-energetyczne, w skład którego wchodzą Kopalnia Węgla Brunatnego „Bełchatów” oraz Elektrownia Bełchatów. Bełchatów jest jednym z dwóch najważniejszych miast PBOP.

8 maja 2013 w Bełchatowie oddano do użytku nową siedzibę koncernu PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Obiekt został wybudowany kosztem ok. 50 mln zł, na osiedlu Binków przy ul. Węglowej 5. Jego architektura nawiązuje do wyglądu przekroju kabla energetycznego. Jest największym i najnowocześniejszym budynkiem biurowym w Bełchatowie.

Siedziba koncernu PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A w Bełchatowie ul. Węglowa 5


Turystyka | edytuj kod

Około 10 km na południe od centrum Bełchatowa, przy sztucznym zbiorniku wodnym znajdują się dwa ośrodki sportowo-rekreacyjne, popularne w okresie letnim: Ośrodek „Słok” (właściciel Elektrownia Bełchatów) i Ośrodek „Wawrzkowizna” (właściciel Kopalnia Węgla Brunatnego „Bełchatów”). Każdy z ośrodków posiada własną bazę noclegową (hotele, domki, kwatery), a także szereg atrakcji, m.in.: stadninę koni, rowery wodne, żaglówki, kajaki, boiska sportowe, kąpielisko ze zjeżdżalnią wodną i plażą, rowery go-cart, krytą pływalnię, sauny, solarium, jacuzzi, korty tenisowe o nawierzchni tartanowej, siłownię i wiele innych. Ponadto w okresie wakacyjnym często organizowane są różnego typu koncerty z udziałem gwiazd polskiej estrady.

Baza hotelowa | edytuj kod

Baza hotelowa w Bełchatowie jest związana głównie z położeniem miasta przy ważnych szlakach komunikacyjnych: drodze krajowej nr 74 oraz drogach wojewódzkich 484 i 485, a także z ośrodkami sportu i rekreacji „Słok” i „Wawrzkowizna” położonymi w okolicach Bełchatowa.

Hotele 3-gwiazdkowe (***):

  • Hotel Sport znajdujący się przy hali widowiskowo-sportowej KWB Bełchatów,
  • Hotel Santin,
  • Hotel Wodnik Bełchatów (przy Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowy „Słok” k. Bełchatowa). Położony 15 km od centrum miasta, 40 km od głównej stacji kolejowej i 15 km od głównej stacji PKS. Najbliższe lotnisko znajduje się 50 km od hotelu. W 2006 Hotel Wodnik otrzymał certyfikat SKKP i stał się członkiem wspierającym Stowarzyszenia „Konferencje i Kongresy w Polsce”[20].

Sport | edytuj kod

Hala „Energia”

W Bełchatowie działają następujące kluby:

Bełchatów najbardziej znane jest za sprawą męskiego klubu siatkarskiego Skra Bełchatów[21]. Bełchatowska baza sportowa składa się m.in. ze stadionu piłkarskiego GKS Bełchatów przy ul. Sportowej 3, hali „Energia” im. Edwarda Najgebauera przy ulicy Dąbrowskiego, hali widowiskowo-sportowej przy ulicy 1 Maja (niedaleko stadionu), Squash Klubu Bełchatów znajdującego się przy ul.Transportowej 3, kilku boisk treningowych, 4 basenów, kortów tenisowych, sal gimnastycznych i boisk szkolnych niemal przy każdej placówce edukacyjnej, boisk lekkoatletycznych, siłowni, lodowiska. Tutejsze kluby sportowe proponują uprawianie różnorodnych sportów nie tylko dorosłym, ale prowadzą też szkółki szkolące przyszłych sportowców. W czerwcu 1995 roku po raz pierwszy zorganizowano Miejską Olimpiadę Sportową, w której ponad 6 tys. uczniów walczyło o medale w kilkunastu dyscyplinach olimpijskich.

Kultura | edytuj kod

Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Józefa Ignacego Kraszewskiego | edytuj kod

Budynek Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Bełchatowie

Najstarszą placówką kulturalną w mieście, istniejącą od 1935[22], jest Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna (MiPBP). Poza główną siedzibą na terenie Bełchatowa działają 4 filie MiPBP:

Główna placówka sprawuje również nadzór merytoryczny nad 15 bibliotekami na terenie powiatu bełchatowskiego w: Drużbicach, Kleszczowie (oraz filie w: Łękińsku i Żłobnicy), Klukach, Kurnosie, Łękawie, Ruścu (oraz filia w Woli Wiązowej), Gminy Szczerców, Zelowie (oraz filie w Kociszewie i Wygiełzowie).

15 stycznia 2002 został oddany do użytku wybudowany w centrum miasta nowoczesny budynek MiPBP, w pełni dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych wraz z parkingiem przed budynkiem. W budynku został umieszczony także oddział biblioteki dla dzieci, przeniesiony z danego budynku Związku Strzeleckiego „Strzelec” (wybudowanego w 1938 roku, mieszczącego się przy ulicy 1 Maja 45).

Oprócz typowej działalności bibliotecznej MiPBP prowadzi szereg przedsięwzięć kulturalnych:

  • Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Wacława Olszewskiego (od 1994 r.),
  • Kiermasze Taniej Książki (od 1994 r.),
  • Konkurs o Regionie „Między rajem a węglem” (od 1996 r.),
  • Powiatowy Konkurs „Książki na medal” (od 1999 r.),
  • Powiatowy Konkurs „Książka – obiekt artystyczny” (od 2002 r.),

Biblioteka włącza się w promocję czytelnictwa, organizując lokalne akcje (Ferie z Biblioteką, Wakacje z Biblioteką, Mamo – zapisz mnie do biblioteki, Bełchatowski Tydzień Czytania, Spotkanie z Książką), jak również uczestniczy w akcjach ogólnopolskich (Cała Polska czyta dzieciom) oraz w akcje promujące szeroko pojętą kulturę w regionie. Współpracuje z lokalnymi mediami a także z instytucjami edukacyjno – wychowawczymi w regionie bełchatowskim. Przedstawiciele MiPBP z Bełchatowa jako przedstawiciele jedynej w Polsce biblioteki zostali (poza Biblioteką Narodową) zostali zaproszeni do Pałacu Prezydenckiego na doroczne spotkanie Twórców Kultury. Dzięki zbiorowi tzw. „regionaliów” (prac oraz materiałów dotyczących Bełchatowa i okolic), a także poprzez wydawanie zbiorów prac literackich[27] biblioteka stanowi istotny ośrodek wpływający na propagowanie wiedzy o historii oraz życiu kulturalnym regionu. Przy bibliotece działa Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich.

Miejskie Centrum Kultury | edytuj kod

 Osobny artykuł: Miejskie Centrum Kultury w Bełchatowie.

Muzeum Regionalne w Bełchatowie | edytuj kod

Aktualna siedziba Muzeum Regionalnego w Bełchatowie Tablica znajdująca się na budynku będącym dawną siedzibą Związku Strzeleckiego, Związku PeOWiaków i Związku Oficerów Rezerwy w Bełchatowie; aktualnie: ul. 1 Maja 45. Do 1998 siedziba Muzeum Regionalnego w Bełchatowie

Idea stworzenia muzeum narodziła się na początku lat 90. XX wieku, a 16 lipca 1993 odbyło się pierwsze spotkanie Komitetu Założycielskiego Muzeum Regionalnego. Członkowie Komitetu zaapelowali do władz miasta o utworzenie bełchatowskiego muzeum. Swoją działalność muzeum rozpoczęło formalnie w 1995, na jego siedzibę zaś wyznaczono zabytkowy, późnobarokowy dworek w centrum miasta (ul. Hellwigów 11), który był siedzibą rodów miasta. Do 1987 opiekowała się nim rodzina Olszewskich. Po śmierci Wacława Olszewskiego – juniora budynek został odkupiony przez Urząd Miasta, jego bardzo zły stan nie pozwolił na ulokowanie w nim siedziby muzeum. Do wyremontowanego budynku w 1998 przeniesione Muzeum Regionalne z wcześniejszej, tymczasowej siedziby, którą stanowił budynek Związku Strzeleckiego „Strzelec” (ul. 1 Maja 45). W dniach 7–8 października 2005[28] w Muzeum Regionalne zorganizowana została próba bicia rekordu do Księgi rekordów Guinnessa przez Eugeniusza Geno Małkowskiego, który przez 24 godziny malował obrazy (o wymiarach 80 cm x 100 cm), na podstawie wcześniej wykonanych przez artystę szkiców.

W Bełchatowie działają dwa chóry gospel, Schola Cantorum Gospel Choir oraz Gospel Singers, odnoszące liczne sukcesy na przeglądach muzyki gospel w Polsce oraz za granicą[29][30].

Wydarzenia artystyczne o skali ogólnopolskiej | edytuj kod

  • Festiwal Filmów Niepoważnych „NAKRĘCENI” (pierwsza edycja październik 2007)
  • Jesienne Spotkania Teatralne z BAT-em
  • Ogólnopolski Przegląd Piosenki Żeglarskiej w Bełchatowie (organizowany od 1998[31])
  • Festiwal Młode(j) Sztuki (organizowany od 2006)

W Bełchatowie rozwinięta jest również kultura alternatywna. Jednym z najprężniej działających jej ośrodków jest Stowarzyszenie Kultury Alternatywnej „Zgrzyt”, wraz z wchodzącą w jego skład Załogą Rowerową 'Zgrzyt' Bełchatów.

Oświata | edytuj kod

 Osobny artykuł: Lista szkół w Bełchatowie.

W Bełchatowie istnieje rozwinięta sieć placówek oświatowych od poziomu żłobków do filii uczelni.

Wspólnoty wyznaniowe | edytuj kod

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące Kościoły i związki wyznaniowe:

Do 1942 w Bełchatowie działała również gmina żydowska.

 Zobacz też: Historia Żydów w Bełchatowie.

Honorowi obywatele miasta | edytuj kod

Lista honorowych obywateli miasta[33]:

Miasta partnerskie | edytuj kod

Znaki wskazujące na kierunek miast partnerskich Bełchatowa

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
  2. Janusz Kurtyka: Tęczyńscy. Studium z dziejów polskiej elity możnowładczej w średniowieczu. Wydawnictwo i Drukarnia „Secesja”, Kraków 1997, s. 89, 617. ​ISBN 83-86077-83-2
  3. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 18-19.
  4. Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego, z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych i Policyi. T. 1 : A-Ł, Warszawa 1827, s. 14.
  5. Stanisław Rospond, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Zakład Narodowy im.Ossolińskich Wydawnictwo Wrocław 1984, s. 21
  6. a b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  7. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe. wybory2002.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-14].
  8. Geografia wyborcza - Wybory samorządowe - Państwowa Komisja Wyborcza. wybory2006.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-14].
  9. Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo łódzkie - - m. Bełchatów. wybory2010.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-14].
  10. Państwowa Komisja Wyborcza | Bełchatów. wybory2014.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-17)].
  11. Wybory samorządowe 2018, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2018-11-21] .
  12. Zaprzysiężenie nowej radnej, ebelchatow - portal informacyjny Bełchatowa - aktualności, sport, ogłoszenia, region - informacje - Bełchatów [dostęp 2016-08-27] .
  13. Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.)
  14. GUS Bank Danych Regionalnych, faktyczne miejsce zamieszkania, stan na 31 XII 2002
  15. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2013 r.. stat.gov.pl. [dostęp 2014-04-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-26)].
  16. Bełchatów w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2019-08-27]  (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  17. a b c NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 16 września 2008].
  18. Ogólnopolska Baza Kolejowa (pol.). [dostęp 15 stycznia 2009].
  19. Bezpłatna komunikacja miejska | Mzk Bełchatów, www.mzk.belchatow.pl [dostęp 2018-10-16] .
  20. SKKP, Członkowie wspierający (Associate members). [dostęp 2008-12-27].
  21. Skra to duma i wizytówka regionu. lodz.gazeta.pl, 3 maja 2009. [dostęp 2010-05-12].
  22. Historia, www.biblioteka.belchatow.pl [dostęp 2018-10-16]  (pol.).
  23. Filia nr 1 - Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Bełchatowie, www.biblioteka.belchatow.pl [dostęp 2018-10-16]  (pol.).
  24. Filia nr 2 - Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Bełchatowie, www.biblioteka.belchatow.pl [dostęp 2018-10-16]  (pol.).
  25. Filia nr 3 - Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Bełchatowie, www.biblioteka.belchatow.pl [dostęp 2018-10-16]  (pol.).
  26. Filia nr 4 - Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Bełchatowie, www.biblioteka.belchatow.pl [dostęp 2018-10-16]  (pol.).
  27. „Wydawnictwa” na stronie MiPBP. [dostęp 2008-10-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-08-16)].
  28. Muzeum Regionalne w Bełchatowie – próba bicia rekordu Guinnessa. [dostęp 2009-04-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-29)].
  29. Koncert Bełchatów Gospel Singers. [dostęp 2008-10-13].
  30. Schola Cantorum Gospel Choir. [dostęp 2008-10-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-17)].
  31. Festivalinfo.pl: Festiwal Piosenki Żeglarskiej w Bełchatowie. [dostęp 2008-07-18].
  32. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-14] .
  33. Bełchatów. Daj się skusić. Folder promocyjny Bełchatowa
  34. Za zasługi dla Bełchatowa. Urząd Miasta Bełchatowa. [dostęp 2013-09-09].
  35. Franciszek Zochniak, www.belchatow.pl [dostęp 2020-02-06] .
  36. Mistrzowie Świata w Piłce Siatkowej Mężczyzn z 2014 roku, www.belchatow.pl [dostęp 2019-02-05] .
  37. Alcobaça i Bełchatów już razem! (pol.). UM Bełchatów (Portal Bełchatów). [dostęp 2009-08-28].
  38. a b Nowe miasta partnerskie Bełchatowa. Magistrat nawiązał kontakt z miastami z Ukrainy i Słowacji. [dostęp 2013-10-25].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Osiedla i dzielnice Bełchatowa

Miasta województwa łódzkiego

Powiat bełchatowski

Powiat piotrkowski (1867–1975) Powiat bełchatowski (1956–1975) Miasta zdegradowane reformą carską z 1869–1870

Legenda: (1) w nawiasach podano okres praw miejskich; (2) wytłuszczono miasta trwale restytuowane; (3) tekstem prostym opisano miasta nierestytuowane, miasta restytuowane przejściowo (ponownie zdegradowane) oraz miasta niesamodzielne, włączone do innych miast (wyjątek: miasta połączone na równych prawach, które wytłuszczono); (4) gwiazdki odnoszą się do terytorialnych zmian administracyjnych: (*) – miasto restytuowane połączone z innym miastem, (**) – miasto restytuowane włączone do innego miasta, (***) – miasto nierestytuowane włączone do innego miasta, (****) – miasto nierestytuowane włączone do innej wsi; (5) (#) – miasto zdegradowane w ramach korekty reformy (w 1883 i 1888); (6) zastosowane nazewnictwo oddaje formy obecne, mogące się różnić od nazw/pisowni historycznych.

Źródła: Ukaz do rządzącego senatu z 1 (13) czerwca 1869, ogłoszony 1 (13 lipca) 1869. Listy miast poddanych do degradacji wydano w 20 postanowieniach między 29 października 1869 a 12 listopada 1870. Weszły one w życie: 13 stycznia 1870, 31 maja 1870, 28 sierpnia 1870, 13 października 1870 oraz 1 lutego 1871 (Stawiski).

Kontrola autorytatywna (gmina miejska):
Na podstawie artykułu: "Bełchatów" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy