Białoruska Elektrownia Jądrowa


Na mapach: 54°36′N 25°57′E/54,600000 25,950000

Białoruska Elektrownia Jądrowa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Białoruska Elektrownia Jądrowa (biał. Беларуская атамная электрастанцыя) – elektrownia jądrowa na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w mieście Ostrowiec.

Spis treści

Historia budowy | edytuj kod

Elektrownia stanowi zasadniczą część programu zmniejszenia zależności[1] Białorusi od rosyjskiego gazu ziemnego. Uruchomienie elektrowni zmniejszy zapotrzebowanie na gaz ziemny o 5 mld m³ rocznie. Białoruś rozważała również dołączenie się do budowy rosyjskich elektrowni jądrowych w Kursku lub w Smoleńsku.

W połowie 2006 roku rząd Białorusi podjął decyzję o budowie siłowni jądrowej o mocy elektrycznej 2000 MW[2]. W sierpniu 2008 roku swoje oferty złożyło 4 producentów: Atomstroyexport (Rosja), Westinghouse-Toshiba (USA), Areva (Francja), i CGNPC (Chiny). Ostatecznie wybrano ofertę rosyjską. Oferta amerykańska nie mogłaby zostać zrealizowana na czas[3] Również Chiny nie oferowały wymaganego czasu realizacji. Oferta francuska obejmowała reaktor EPR, który uznano za zbyt duży.

W 2007 roku prezydent Białorusi wydał niezbędne dekrety o instytucjach odpowiedzialnych za przygotowanie budowy elektrowni, o budżecie projektu oraz o potencjalnych lokalizacjach. Jako możliwe miejsca budowy wskazano trzy lokalizacje: Krasnaja Palana, Kukszynawa (oba w obwodzie mohylewskim) i Ostrowiec. W grudniu 2008 roku podjęto decyzję o wyborze tego ostatniego, mimo protestów Litwy. Elektrownia zlokalizowana jest bowiem 23 km od granicy i 55 km od Wilna.

W czerwcu 2009 ogłoszono, że głównym wykonawcą siłowni będzie Atomstroyexport. W marcu 2011 podpisano porozumienie międzyrządowe w sprawie budowy a październiku tego samego roku nowo powołany Dyrektoriat Budowy Elektrowni Jądrowej[4] podpisał wstępną umowę z wykonawcą. Umowa zakładała budowę dwóch bloków AES-2006 z reaktorami wodnymi ciśnieniowymi V-491. Dwa miesiące później Dyrektoriat wystąpił o pozwolenie na budowę do krajowego regulatora (Gosatomnadzor). Umowę zasadniczą podpisano w lipcu 2012. W tym samym miesiącu białoruska Grodnoeniergo podpisała umowę z chińską firmą North China Power Engineering na budowę linii elektroenergetycznej łączącej elektrownię z siecią krajową.

W kwietniu 2013 roku Atomeniergomasz (AEM) wygrał przetarg na dostawę dwóch reaktorów dla elektrowni. Powstały one w zakładach AEM-Technologies w Wołgodońsku.

Prace na budowie rozpoczęły się w listopadzie 2013 [5]. Pełne pozwolenie na budowę bloku nr 1 wydano dopiero w kwietniu 2014. Pozwolenie na budowę fundamentów reaktora nr 2 wydano w lutym 2014 (oficjalnie budowa bloku nr 2 ruszyła w maju 2014)[6].

W połowie 2016 roku budowa bloku nr 1 była zakończona w 30% a uruchomienie było planowane na połowę 2019 roku. Uruchomienie bloku nr 2 było planowane na połowę 2020 roku.

Koszty budowy elektrowni atomowej w Ostrowcu zaplanowano na 11 mld dolarów[7]. Budowa elektrowni spotkała się ze sprzeciwem władz litewskich, które zarzuciły Białorusi brak przejrzystości inwestycji i brak oszacowania jej bezpieczeństwa oraz wpływu na środowisko na Litwie[8]. Litwa złożyła skargę do Komitetu Wdrażania Konwencji Espoo, który orzekł, że Białoruś złamała postanowienia konwencji, czemu strona białoruska zaprzecza.

Finansowanie | edytuj kod

W czerwcu 2009 rząd Białorusi podał, że uzgodnił z Rosją finansowanie budowy elektrowni, z zaliczkami na budowę infrastruktury włącznie. W listopadzie 2011 uzgodniono z Rosją pożyczkę w wysokości 10 mld USD na 25 lat w celu sfinansowania 90% kontraktu między Atomstroyexport a Dyrektoriatem Budowy Elektrowni Jądrowej. Po stronie rosyjskiej zaangażowano Wnieszekonombank a postronie białoruskiej Biełwnieszekonombank. W maju 2012 poinformowano o wypłacie pierwszych transz: na opracowanie projektu (204 mln USD) i wstępne prace budowlane (285 mln USD), co zatwierdziła umowa podpisana w maju 2014.

Dane techniczne | edytuj kod

Incydenty | edytuj kod

W nocy z 9 na 10 lipca 2016 roku doszło do zerwania się z dźwigu korpusu reaktora i upadku z wysokości od 2 do 4 metrów[7].

Pod wpływem nacisków międzynarodowej opinii publicznej[9] komisja międzyresortowa podjęła decyzję o wymianie korpusu[7]. Mimo, że według ocen dokonanych przez odpowiedzialnych wykonawców budowy (Atomstroyexport i OKB Gidropress), przesłanych do zleceniodawcy i urzędu nadzoru (Gosatomnadzor), według których zbiornik nie został uszkodzony, Rosatom zgodził się na jego bezpłatną wymianę z uwagi na interes publiczny. Aby ograniczyć opóźnienie (6 miesięcy), do budowy bloku nr 1 wykorzystano więc zbiornik reaktora przeznaczonego dla bloku nr 2. Podczas 60. Konferencji Generalnej IAEA dyrektor generalny Rosatom (właściciela spółki Atomstroyexport) Siergiej Kirijenko powiedział, że kryteria techniczne nie są podstawą decyzji, a jest nią raczej opinia publiczna. Korpus jest całkowicie sprawny i może zostać wykorzystany w innych projektach.

26 grudnia 2016 doszło do kolejnego incydentu: skład kolejowy przewożący korpus reaktora „nieznacznie dotknął masztu sieci trakcyjnej”, ale „stwierdzono brak uszkodzeń”[10]. W reakcji ministerstwo spraw zagranicznych Litwy stwierdziło, że jest to szósty znany (Litwie) incydent oraz ponownie zażądało inspekcji MAEA[11].

Przypisy | edytuj kod

  1. Plan zakłada budowę elektrowni jądrowej, elektrowni węglowej o mocy 1000 MW, czterech elektrowni wodnych o łącznej mocy 120 MW, i turbin wiatrowych o łącznej mocy 300 MW.
  2. W 2008 roku projekt budowy wyceniono na 4 mld euro.
  3. Konieczne byłoby wiele międzyrządowych uzgodnień, których osiągnięcie zajęłoby kilka lat.
  4. Potem: państwowe przedsiębiorstwo Białoruska Elektrownia Jądrowa.
  5. Białoruś: elektrownia atomowa gotowa w jednej piątej (pol.). Polskie Radio S.A., 2015-04-22. [dostęp 2016-08-11].
  6. Pełne pozwolenie na budowę bloku nr 2 wydano w grudniu 2014.
  7. a b c Białoruś: władze zadecydowały o zamianie korpusu reaktora atomowego (pol.). Grupa Onet.pl SA, 2016-08-11. [dostęp 2016-08-11].
  8. Litewski minister: Białoruś pogrywa sobie w kwestii elektrowni jądrowej w Ostrowcu (pol.). 2016-03-17. [dostęp 2016-08-11].
  9. "Nieprzewidziana sytuacja" na budowie elektrowni atomowej w Ostrowcu (pol.). Grupa Wirtualna Polska, 2016-07-26. [dostęp 2016-08-11].
  10. Belarusian NPP Confirms Incident During Transportation Of New Reactor Vessel (ang.), Хартыя’97 (Karta'97 na charter97.org), 27.12.2016 [dostęp: 01.01.2017]
  11. Lithuania’s MFA Hands Protest Note To Belarus’ Ambassador Due To Belarusian NPP Incident (ang.), Хартыя’97 (Karta'97) na charter97.org), 29.12.2016 [dostęp: 01.01.2017]

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Białoruska Elektrownia Jądrowa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy