Biedronkowate


Biedronkowate w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Biedronkowate (Coccinellidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy (Coleoptera). Obejmuje około 5 tysięcy gatunków o owalnym, wypukłym ciele, krótkich odnóżach i czerwonych bądź żółtych pokrywach z czarnymi plamkami. Owady te osiągają niewielkie rozmiary, zwykle 8–10 mm[2].

Żywią się mszycami, dlatego wykorzystywane są w biologicznym zwalczaniu tych szkodników. Mnożą się bardzo szybko i mogą dawać 2-4 pokolenia rocznie. Zimują owady dorosłe. W tym celu potrafią gromadzić się setkami, a nawet tysiącami w różnych miejscach – pod ziemią, w budynkach czy pod korą drzew. Czułki biedronek są przeważnie krótkie lub bardzo krótkie. Mają 8-11 członów, często na ich końcach występuje buławka. W aparacie gębowym charakterystyczne są głaszczki szczękowe o kształcie toporków. Głowa szeroka, wchodzi w przedplecze. Zaniepokojone larwy lub dorosłe chrząszcze wydalają poprzez stawy nóg hemolimfę o żółtym zabarwieniu, która ma trujące właściwości.

Jednym z przedstawicieli jest biedronka – owad o długości ok. 6 mm, pokryty czerwonymi lub pomarańczowymi pokrywami skrzydłowymi, nakrapianymi kontrastowymi plamkami. Biedronki odżywiają się owadami roślinożernymi, są zatem z punktu widzenia człowieka pożyteczne.

W Polsce najczęściej występuje biedronka siedmiokropka. Od 2006 roku obserwuje się inwazję azjatyckiej biedronki Harmonia axyridis, która może zagrozić rodzimym gatunkom.

Systematyka | edytuj kod

Rodzina Coccinellidae Latreille, 1807[3]

podrodzina Chilocorinae Mulsant, 1846[4] rodzaj Arawana Leng, 1908 rodzaj Axion Mulsant, 1850 rodzaj Brumoides Chapin, 1965 rodzaj Brumus Mulsant, 1850 rodzaj Chilocorus Leach, 1815 rodzaj Curinus Mulsant, 1850 rodzaj Egius Mulsant, 1850 rodzaj Exochomus Redtenbacher, 1843 rodzaj Halmus Mulsant, 1850 rodzaj Orcus Mulsant, 1850 rodzaj Platynaspis Redtenbacher, 1844 rodzaj Telsimia Casey, 1899 podrodzina Coccidulinae Mulsant, 1846[5] rodzaj Anovia Casey, 1908 rodzaj Azya Mulsant, 1850 rodzaj Coccidula Kugelann, 1798 rodzaj Exoplectra Chevrolat in Dejean, 1837 rodzaj Pseudoazya Gordon, 1980 rodzaj Rhyzobius Stephens, 1829 rodzaj Rodolia Mulsant, 1850 podrodzina Coccinellinae Latreille, 1807[6] rodzaj Adalia Mulsant, 1846 rodzaj Anatis Mulsant, 1846 rodzaj Anisosticta Chevrolat in Dejean, 1837 rodzaj Aphidecta Weise, 1893 rodzaj Calvia Mulsant, 1850 rodzaj Ceratomegilla Crotch, 1873 rodzaj Cheilomenes Chevrolat in Dejean, 1837 rodzaj Coccinella Linnaeus, 1758 rodzaj Coelophora Mulsant, 1850 rodzaj Coleomegilla Timberlake, 1920 rodzaj Cycloneda Crotch, 1871 rodzaj Harmonia Mulsant, 1850 rodzaj Hippodamia Chevrolat in Dejean, 1837 rodzaj Macronaemia Casey, 1899 rodzaj Megalocaria Crotch, 1871 rodzaj Micraspis Chevrolat in Dejean, 1837 rodzaj Mulsantina Weise, 1906 rodzaj Myzia Mulsant, 1846 rodzaj Naemia Mulsant, 1850 rodzaj Neoharmonia Crotch, 1871 rodzaj Olla Casey, 1899 rodzaj Paranaemia Casey, 1899 rodzaj Propylaea Mulsant, 1846 rodzaj Psyllobora Chevrolat in Dejean, 1837 rodzaj Synonycha Chevrolat in Dejean, 1837 rodzaj Verania Mulsant, 1850 podrodzina Epilachninae Mulsant, 1846[7] rodzaj Epilachna Chevrolat in Dejean, 1837 rodzaj Subcoccinella Huber, 1842 podrodzina Hyperaspidinae Duverger, 1989[8] rodzaj Blaisdelliana Gordon, 1970 rodzaj Brachiacantha Chevrolat in Dejean, 1837 rodzaj Helesius Casey, 1899 rodzaj Hyperaspidius Crotch, 1873 rodzaj Hyperaspis Chevrolat in Dejean, 1837 rodzaj Thalassa Mulsant, 1850 podrodzina Scymninae Mulsant, 1846[9] rodzaj Cryptognatha Mulsant, 1850 rodzaj Cryptogonus Mulsant, 1850 rodzaj Cryptolaemus Mulsant, 1853 rodzaj Decadiomus Chapin, 1933 rodzaj Didion Casey, 1899 rodzaj Diomus Mulsant, 1850 rodzaj Nephaspis Casey, 1899 rodzaj Nephus Mulsant, 1846 rodzaj Pentilia Mulsant, 1850 rodzaj Sasajiscymnus Vandenberg, 2004 rodzaj Scymnobius Casey, 1899 rodzaj Scymnodes Blackburn, 1889 rodzaj Scymnus Kugelann, 1794 rodzaj Selvadius Casey, 1899 rodzaj Stethorus Weise, 1885 rodzaj Zagloba Casey, 1899 rodzaj Zilus Mulsant, 1850 podrodzina Sticholotidinae Weise, 1901[10] rodzaj Cephaloscymnus Crotch, 1873 rodzaj Coccidophilus Brethes, 1905 rodzaj Delphastus Casey, 1899 rodzaj Gnathoweisea Gordon, 1970 rodzaj Microweisea Cockerell, 1903 rodzaj Nipus Casey, 1899 rodzaj Pharoscymnus Bedel, 1906 rodzaj Serangium Blackburn, 1889 rodzaj Sticholotis Crotch, 1874

Biedronkowate w kulturze | edytuj kod

Biedronka jest częstym motywem w wierszach ks. Jana Twardowskiego. Nad biedronką zamyśla się nawet papież z policzkiem na ręku (Mrówko ważko biedronko), natomiast sam ks. Jan w Modlitwie do Św. Jana od Krzyża prosi, aby nazywać jego samego Janem od Biedronki.

Przypisy | edytuj kod

  1. Coccinellidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Encyklopedia Audiowizualna Britannica. Zoologia I: A–O. Poznań: Axel Springer Polska, 2006, s. 16. ISBN 978-83-60563-05-2.
  3. Coccinellidae Latreille, 1807 (ang.). Integrated Taxonomic Information System. [dostęp 2013-04-07].
  4. Chilocorinae Mulsant, 1846 (ang.). Integrated Taxonomic Information System. [dostęp 2013-04-07].
  5. Coccidulinae Mulsant, 1846 (ang.). Integrated Taxonomic Information System. [dostęp 2013-04-07].
  6. Coccinellinae Latreille, 1807 (ang.). Integrated Taxonomic Information System. [dostęp 2013-04-07].
  7. Epilachninae Mulsant, 1846 (ang.). Integrated Taxonomic Information System. [dostęp 2013-04-07].
  8. Hyperaspidinae Duverger, 1989 (ang.). Integrated Taxonomic Information System. [dostęp 2013-04-07].
  9. Scymninae Mulsant, 1846 (ang.). Integrated Taxonomic Information System. [dostęp 2013-04-07].
  10. Sticholotidinae Weise, 1901 (ang.). Integrated Taxonomic Information System. [dostęp 2013-04-07].
Kontrola autorytatywna (takson):
Na podstawie artykułu: "Biedronkowate" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy