Bielany (Toruń)


Na mapach: 53,025404°N 18,556498°E/53,025404 18,556498

Bielany (Toruń) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Fragment zabudowy wielorodzinnej przy ulicy św. Józefa Wieża ciśnień na starych Bielanach, mieszcząca Muzeum Inżynierii Komunalnej Torunia Fragment ul. Balonowej Wojewódzki Szpital Zespolony im. L. Rydygiera Fragment linii tramwajowe na Bielanach, którą otwarto w czerwcu 2014 roku Kościół parafialny pw. św. Józefa Publiczne Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych

Bielany (niem. Weißhof) – część urzędowa Torunia zlokalizowana na prawobrzeżu.

Przy podziale miasta dla potrzeb rad okręgów (jednostek pomocniczych gminy), teren Bielan współtworzy okręg „Bydgoskie”[2].

Spis treści

Lokalizacja | edytuj kod

Bielany zlokalizowane są w zachodniej części miasta, od zachodu i północy graniczą z Barbarką, od wschodu z Wrzosami i Chełmińskim Przedmieściem, zaś od południa z Bydgoskim Przedmieściem[3].

Ulice | edytuj kod

Do głównych ulic przecinających lub stanowiących granice Bielan zaliczyć należy: Gagarina, Fałata, Polną, Reja, Szosę Chełmińską oraz św. Józefa.

Demografia | edytuj kod

Liczba ludności Bielan na przestrzeni lat[4][5]:

Historia | edytuj kod

Od ok. połowy XVII wieku na Bielanach znajdowało się miejsce straceń przestępców (tzw. Wiesiołki, Galgenberg, Szubieniczne Wzgórze). Obecnie dokładnie w tym miejscu stoi budynek basenu, a grunt pochodzący ze splantowanego wzgórza stanowi podbudowę ulicy św. Józefa, biegnącej częściowo na nasypie. Po 1688 roku Bielany należały do przybyłego z Gdańska D. K. Janitzena, wówczas do Bielan przyłączone zostało Podborowno – folwark należący do Pawła Stranskiego (jego płyta nagrobna, przeniesiona ze zlikwidowanej części cmentarza św. Jerzego znajduje się w kościele pw. Matki Boskiej Zwycięskiej w dzielnicy Mokre).

Już od końca średniowiecza Bielany były miejscem, z którego wodę pitną czerpał Toruń, w latach 1893-1894 powstała tu nowoczesna stacja wodociągów „Stare Bielany”.

W latach 20. XX wieku na Bielanach zostali osadzeni Redemptoryści, powstała kaplica, następnie zaś około 1960 roku kościół św. Józefa, wchodzący w skład Sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy. W latach 60. XX wieku został oddany do użytku Wojewódzki Szpital Zespolony im. Ludwika Rydygiera.

Nazwa | edytuj kod

Nazwa osiedla pochodzi prawdopodobnie od charakteru okolicznych gleb – piasków, Bielany położone są pośród lasów sosnowych porastających wydmy. Istnieje również hipoteza, że nazwa Bielany wywodzi się od istniejących tu niegdyś bielników – blichów, w których bielono wosk i płótno[6].

Osiedla | edytuj kod

Historycznie dzielnica podzielona jest na dwie części: część północna (do ulicy Polnej włącznie) to Stare Bielany (Weißhof), część południowa (do ulicy Fałata) to Nowe Bielany (Neu Weißhof). Osiedla na Bielanach to:

  • Osiedle św. Józefa - teren pomiędzy ulicami św. Józefa, Osiedlową, Orzechową i Jesienną. Przylega do obszaru zajmowanego przez Wojewódzki Szpital Zespolony w Toruniu. Zabudowę osiedla stanowią domy jednorodzinne. Na osiedlu nie ma szkoły, jest jedno prywatne przedszkole, z placówek handlowych jedynie niewielkie sklepy[7]
  • Osiedle św. Klemensa - teren graniczący z zespołem budynków kościoła i klasztoru św. Józefa pomiędzy ulicami Grunwaldzką, Źródlaną, Św. Klemensa i Śniadeckiego. Jego zabudowę stanowią domy jednorodzinne. Samo osiedle nie ma przedszkola, szkoły podstawowej i gimnazjum[7]
  • Osiedle Uniwersyteckie - campus[7]
  • Osiedle Fałata[7]
  • Osiedle Łukasiewicza
  • Osiedle Przy Lesie - zgrupowanie czteropiętrowych bloków wielorodzinnych w pobliżu skrzyżowania ulicy Polnej z Szosą Chełmińską[7]
  • Brzezina - teren obejmujący zachodnią część Bielan, graniczący z lotniskiem. Od pozostałych osiedli oddzielony jest terenami leśnymi. Zabudowa osiedla składa się z domków jednorodzinnych oraz z zabudowy szeregowej. Samo osiedle nie ma przedszkola czy szkoły, jedynie niewielkie sklepy[7]

Infrastruktura | edytuj kod

Instytucje | edytuj kod

Instytucje znajdujące się w dzielnicy Bielany (stan z sierpnia 2016 roku)[8]:

Sport | edytuj kod

Inne | edytuj kod

Zabytki i atrakcje turystyczne | edytuj kod

Park na Bielanach

Na terenie dzielnicy znajduje się kilkanaście zabytków:

Galeria | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Liczba osób zameldowanych na pobyt stały i czasowy w poszczególnych jednostkach urbanistycznych z podziałem na płeć (pol.). Urząd Miasta Torunia, 2016-12-31. [dostęp 2017-01-09].
  2. Toruń - podział na okręgi (jednostki pomocnicze gminy), www.google.com [dostęp 2016-09-18] .
  3. Dzielnice i osiedla | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-09-12] .
  4. http://bazhum.muzhp.pl/media/files/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia-r1977-t11_(74)/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia-r1977-t11_(74)-s133-155/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia-r1977-t11_(74)-s133-155.pdf
  5. Wayback Machine, web.archive.org, 10 stycznia 2017 [dostęp 2019-01-11] [zarchiwizowane z adresu 2017-01-10] .
  6. Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2019-01-11]  (pol.).
  7. a b c d e f Toruń Plan Miasta. Toruń: Copernicus, 2007.
  8. Toruń - Spis instytucji (pol.). [dostęp 2010-03-11].
  9. Pływalnia ZSMEiE – basen Toruń [dostęp 2016-09-17] .
  10. Wojskowi geografowie mają patrona | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-09-15] .
  11. Toruń Przewodnik informator. Toruń: Literat, 2007, s. 142. ISBN 978-83-7527-023-5.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Bielany (Toruń)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy