Bitwa pod Tudelą


Na mapach: 42°03′18″N 1°36′59″W/42,054925 -1,616331

Bitwa pod Tudelą w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bitwa pod Tudelą – jedno ze starć zbrojnych w czasie hiszpańskiej wojny niepodległościowej, stoczona została 23 listopada 1808 w pobliżu miejscowości Tudela, nieopodal Saragossy. Zakończyła się zwycięstwem wojsk francusko-polskich pod dowództwem marszałka Lannesa nad siłami hiszpańskimi generała Castañosa.

19 000 żołnierzy hiszpańskich próbowało powstrzymać 30-tysięczny korpus francuski, ale zostali pobici. Straty hiszpańskie wyniosły około 4 000 zabitych, rannych i wziętych do niewoli, podczas gdy wojska Lannesa straciły jedynie 650 ludzi. Straty Castañosa byłyby znacznie większe, gdyby marszałek Ney zdążył zamknąć Hiszpanom drogi odwrotu, nie zrozumiał jednak jasnego rozkazu cesarza i działał opieszale[1].

W bitwie znakomicie spisywali się lansjerzy nadwiślańscy. Ich dowódca, płk Jan Konopka, otrzymał za Tudelę Krzyż Kawalerski Legii Honorowej.

Rankiem ułani Konopki zostali wysłani na rekonesans. Razem z nimi znajdował się głównodowodzący francuski. Lannes od razu spostrzegł szansę pobicia armii nieprzyjacielskiej. Natychmiast wydał rozkaz gen. Maurice'owi Mathieu, aby zaatakował prawe skrzydło Palafoxa.

Atak rozstrzygnęły 14. pułk piechoty liniowej[2] i 2. pułk Legii Nadwiślańskiej, który dowodzony przez pułkownika Kąsinowskiego[3], zdobył dwie kolejne pozycje hiszpańskie i doszedł aż do mostu na rzece Ebro. W chwili, gdy walka na tym odcinku osiągnęła kulminacyjny punkt, gen. Lefebvre-Desnouettes poprowadził do szarży swoją kawalerię. Lansjerzy Konopki wpadli na baterię artylerii hiszpańskiej, w mgnieniu oka wycięli kanonierów i zdobyli działa.

Klęska Palafoxa była całkowita i pociągnęła za sobą paniczną ucieczkę wojsk gen. Castañosa. „Teraz Lannes z korpusem 6. ścigał rejterującego Castaniosa. W awangardzie biegli lansyerzy Konopki, nie dając wytchnąć pierzchającym wrogom, wywracając szarżami próby odporu czynione przez aryegardę hiszpańską”[4]

Bitwa została uwieczniona płaskorzeźbą na Łuku Triumfalnym w Paryżu.

Przypisy | edytuj kod

  1. Co wywołało gniew Napoleona
  2. Ten sam, który został zmasakrowany w bitwie pod Pruską Iławą
  3. Po tej bitwie został baronem cesarstwa
  4. Kukiel, s. 213

Bibliografia | edytuj kod

  • Stanisław Kirkor, Legia Nadwiślańska 1808–1814, Londyn 1981
  • EligiuszE. Kozłowski EligiuszE., MieczysławM. Wrzosek MieczysławM., Historia oręża polskiego 1795-1939, Warszawa: „Wiedza Powszechna”, 1984, ISBN 83-214-0339-5, OCLC 830242396 .
  • Marian Kukiel, Dzieje oręża polskiego w epoce napoleońskiej, Poznań 1912/repr. 1996, ​ISBN 83-86600-51-9

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Lansjerzy Nadwiślańscy

Na podstawie artykułu: "Bitwa pod Tudelą" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy