Bitwa pod Wiłkomierzem


Na mapach: 55°09′57″N 24°46′17″E/55,165833 24,771389

Bitwa pod Wiłkomierzem w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bitwa pod Wiłkomierzem, znana też jako bitwa nad rzeką Świętą – miała miejsce 1 września 1435 roku na polach wsi Pobojsk w okolicy Wiłkomierza na Litwie podczas wojny polsko-krzyżackiej w latach 1431-1435.

Spis treści

Przyczyny | edytuj kod

W trakcie wojny polsko-krzyżackiej (tzw. nieszawskiej) obie strony zawarły 15 grudnia 1433 roku rozejm w Łęczycy, którego nie uznała inflancka gałąź zakonu krzyżackiego. Po porozumieniu się Krzyżaków inflanckich i Świdrygiełły, który buntował się przeciwko Zygmuntowi Kiejstutowiczowi, Krzyżacy postanowili zaatakować część Litwy znajdującą się pod kontrolą sprzymierzonego z Polską Zygmunta. W dniu 20 sierpnia 1435 roku Świdrygiełło z 6 tys. żołnierzy i 500 Tatarami połączył się w Brasławiu z liczącą 4,5 tys. żołnierzy armią krzyżacką i ruszył w kierunku Trok i Wilna. Zagrożonemu Zygmuntowi pospieszył na pomoc z liczącymi 4,5 tys. żołnierzy polskimi posiłkami Jakub Kobylański, który ruszył z Wilna na Wiłkomierz.

Bitwa | edytuj kod

Bitwa nad rzeką Świętą

Oddziały polskie pod naczelnym dowództwem Jakuba Kobylańskiego i wspierające je wojska litewskie księcia Zygmunta Kiejstutowicza pod dowództwem jego syna Michała Bolesława po trzydniowym wyczekiwaniu naprzeciw wojsk Zygmunta Korybutowicza zaatakowały go podczas przegrupowania. Po odśpiewaniu Bogurodzicy wojska polsko-litewskie pod dowództwem Kobylańskiego uderzyły na wojska Zygmunta Korybutowicza i Świdrygiełły podczas marszu, wbijając się w ich środek i rozdzielając je na dwie części. Po zniszczeniu tylnych straży, wojska polskie niszczyły kolejne oddziały nieprzyjaciela przybywające na pole bitwy. Następnie wojska Kobylańskiego ruszyły w pogoń za uciekającym przeciwnikiem. Odwodowe oddziały Inflantczyków słysząc o klęsce schroniły się na wyspę na pobliskim jeziorze, która jednak została zdobyta przez Litwinów. Wojska polsko-litewskie rozgromiły tym samym w ciągu tylko jednej godziny krzyżacko-litewsko-tatarskie wojska Świdrygiełły i Kerskorffa, mistrza krajowego inflanckiego. W bitwie zginęli mistrz inflancki, niemal wszyscy komturowie, zakonni rycerze i wielu kniaziów. Do niewoli dostał się ciężko ranny Zygmunt Korybutowicz (wkrótce zmarł). Sam Świdrygiełło ledwie uszedł z pobojowiska do Połocka[1]. Chorągwie zdobyte w bitwie zawieszono w katedrze św. Stanisława w Wilnie.
W miejscu bitwy Zygmunt Kiejstutowicz nakazał zbudowanie kościoła dziękczynnego.

Efekty bitwy | edytuj kod

Kościół w miejscu bitwy we wsi Pobojsk

Bitwa ta złamała potęgę Krzyżaków inflanckich i doprowadziła do przejęcia inicjatywy w wojnie domowej na Litwie przez Zygmunta Kiejstutowicza. Bitwa ta też ostatecznie skłoniła zakon krzyżacki do podpisania z Królestwem Polskim traktatu pokojowego w Brześciu Kujawskim, zawartego 31 grudnia 1435 roku. Na mocy ugody zakon obiecał zerwać ze Świdrygiełłą, oddać zamek Dybów (Nieszawę) i zapłacić 9500 złotych węgierskich za złamanie traktatu mełneńskiego[2].

Ciekawostki | edytuj kod

Na soborze w Konstancji Krzyżacy atakowali Królestwo Polskie za udział w bitwie pod Grunwaldem po jego stronie oddziałów tatarskich (które nazywali Saracenami), które pod Wiłkomierzem wspierały właśnie Krzyżaków.

Bibliografia | edytuj kod

  • J. Skrzypek, Bitwa nad rzeką Świętą, Przegląd Historyczno-Wojskowy X (1938), s. 29-58.
  • S. Zakrzewski, Bitwa nad Świętą, inaczej pod Wiłkomierzem, dnia 1 września 1435 r., w: Pamiętnik VI Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Wilnie, t. I, Lwów 1935, s. 551-558.

Przypisy | edytuj kod

  1. HenrykH. Łowmiański HenrykH., Polityka Jagiellonów, KrzysztofK. Pietkiewicz (oprac.), Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1999, s. 153, ISBN 83-7177-104-5, OCLC 830285792 .
  2. Piotr Bunar, Stanisław A. Sroka, Słownik wojen, bitew i potyczek w średniowiecznej Polsce, wyd. Universitas, Kraków 2004, s. 87-88. ​ISBN 83-242-0397-4
Na podstawie artykułu: "Bitwa pod Wiłkomierzem" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy