Bjerkandera fumosa


Szaroporka odymiona w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Bjerkandera fumosa) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Hymenofor szaroporki odymionej Szaroporka odymiona na wiązie

Szaroporka odymiona (Bjerkandera fumosa (Pers.) P. Karst.) – gatunek grzybów z rodziny korownicowatych (Phanerochaetaceae)[1].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Bjerkandera, Meruliaceae, Polyporales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1801 Christian Hendrik Persoon nadając mu nazwę Boletus fumosus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1879 Petter Karsten, przenosząc go do rodzaju Bjerkandera[1].

Synonimów nazwy naukowej ma ponad 50[2]:

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten ma też inne nazwy: bjerkandera odymiona, huba szorstko-szara, żagiew biała, żagiew odymiona, żagiew czarniawa[3].

Morfologia | edytuj kod

Owocniki

Jednoroczne o szerokości 2–5 (wyjątkowo do 12) cm, i grubości 0,5–3 cm. Do podłoża przyrastają bokiem. Mogą być półkoliste, kapeluszowate, ale także rozpostarte lub rozpostarto-odgięte. Występują pojedynczo lub w grupach dachówkowato lub w rzędach (wówczas czasami zrastają się bokami). Górna powierzchnia owocników jest zazwyczaj równa, czasami tylko pagórkowata, u młodych owocników omszona, u starszych naga. U młodych owocników brzeg jest zaokrąglony i dość gruby, u starszych cienki, ostry i w niektórych miejscach podwinięty. Czasami występuje słabo zaznaczone pręgowanie i nieregularne plamy. Barwa od słomkowożółtej przez kremowoizabelowatą do bladoorzechowej, strefa przyrostu na brzegu owocnika jest biaława[4].

Hymenofor

Rurkowaty. Rurki tworzą jedną tylko warstwę i oddzielone są od miąższu ciemną linią o grubości 1–3 mm. U młodych owocników mają gładkie brzegi, u starszych ząbkowane. Pory okrągłe, wydłużone lub nieregularne, o średnicy 0,2–0,4 mm (na 1 mm mieszczą się 2–4). Hymenofor ma barwę od białawej przez białoszarą do kremowobrunatnej, po uciśnięciu brunatnieje[4].

Miąższ

Podczas wilgotnej pogody mięsisty lub skórzasty, dość twardy, w stanie suchym korkowaty. Jest wyraźnie pręgowany i ma kolor kremowoizabelowaty lub jasnego drewna[4].

Wysyp zarodników

Słomkowożółty. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, o rozmiarach 5–6,5 × 2,5–3,5 µm[5].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji i Nowej Zelandii[6]. W Polsce można spotkać ten gatunek w lasach, parkach, sadach, ogrodach, także przy drogach i w zaroślach nad brzegami rzek.

Rośnie głównie na martwym drewnie drzew liściastych (na iglastym rzadko). Występuje na: wierzbie, klonie jaworze, klonie kolchidzkim, kasztanowcu zwyczajnym, buku, jabłoni domowej, topoli, wiązie pospolitym. Owocniki występują przez cały rok[3].

Znaczenie | edytuj kod

Grzyb niejadalny, saprotrof rozkładający w drewnie zarówno celulozę, jak i ligninę i powodujący białą zgniliznę drewna. Czasami atakuje również żywe drzewa osłabione i uszkodzone (pasożyt słabości)[4].

Gatunki podobne | edytuj kod

Podobna jest częściej spotykana szaroporka podpalana (Bjerkandera adusta), która ma mniejsze, cieńsze i ciemniejsze owocniki oraz ciemniejszy hymenofor, który po uciśnięciu czernieje[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum [dostęp 2020-11-18]  (ang.).
  2. Species Fungorum [dostęp 2015-01-10]  (ang.).
  3. a b Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ​ISBN 83-89648-09-1
  4. a b c d e Piotr Łakomy, Hanna Kwaśna: Atlas hub. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2008. ISBN 978-83-7073-650-7.
  5. Rogers Mushroom. [dostęp 2013-04-03].
  6. Discover Life Maps [dostęp 2015-02-08] .
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Bjerkandera fumosa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy