Bożków (wieś)


Na mapach: 50°30′38″N 16°34′26″E/50,510556 16,573889

Bożków (wieś) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Panorama Bożkowa Zabytki w Bożkowie Leśniczówka Pomnik Heinricha Bendera Figura św. Jana Nepomucena Sztuczna ruina w parku Sztuczna ruina w parku Płyta nagrobna z herbami: von Zedlitz-Leipe (prawy górny), hrabiów (Grafen) von der Mark (lewy dolny) Płyta nagrobna herbami: von Seidlitz (lewy dolny) Bożków. Budynek w parku Spichlerz Tablica "Ex omnibus autem rebus quibus aliquid acquiritur nihil est agricultura melius nihil jucundius, nihil homine nihil libero dignius" Cicero, MDCCCXVI, "Spośród wszystkich rzeczy, w których jest coś ciekawego, nie ma nic lepszego od rolnictwa, nic przyjemniejszego, nic godnego człowieka wolnego" Cicero, 1816 Kapliczka Kapliczka Budynek przedszkola Herb Goetzenów na kościele w Bożkowie Bożków. Tablica pamiątkowa

Bożków (niem. Eckersdorf[3]) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda.

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Wieś leży w dolinie Bożkowskiego Potoku, w obniżeniu między trzema pasmami górskimi – Górami Stołowymi, Sowimi i Bardzkimi, na terenie Obniżenia Bożkowa[4] .

Podział administracyjny | edytuj kod

W latach 1945–1954 i 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Bożków. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie wałbrzyskim.

Prehistoria | edytuj kod

Bożków jest jedną z najstarszych osad na ziemi kłodzkiej. Już w czasie neolitu znajdowały się tutaj osady ludzkie[4].

Historia | edytuj kod

Pierwsza wzmianka w źródłach pisanych o Bożkowie, zwanym wtedy Ekkehardisdorf (łac. Eckardi Villa) pochodzi z 1348 r., jako dożywociu Eberharda von Maltwitz[7]. W początkach renesansu został wybudowany pałac, od około 1520 roku w posiadaniu rodziny von Raueck. W XVI w. w Bożkowie zaczęto również eksploatować węgiel kamienny[7]. Po wojnie czesko-palatynackiej posiadłość została skonfiskowana i oddana przybocznemu lekarzowi cesarza, Casparowi Jäschke von Eisenhut. Następnie przeszła w ręce jezuitów, od których wykupił ją Johann Georg von Götzen, który rozbudował zamek i w znacznym stopniu przyczynił się do budowy kościoła w jego obecnym kształcie. Po bezdzietnej śmierci ostatniego męskiego potomka tego rodu, hrabiego Johanna von Götzen, majątek przeszedł w roku 1780 na syna jednej z jego sióstr hrabiego Antona Aleksandra von Magnis[7]. Od tego czasu do końca II wojny światowej dobra pozostawały we władaniu tego rodu. Anton Aleksander, jeden z wybitniejszych przedstawicieli tej rodziny spowodował rozkwit i powiększenie się majątku – z jego imieniem łączą się barokowo-klasycystyczna rozbudowa zamku w 1787 r., założenie okazałego parku ze sztucznymi romantycznymi ruinami z płytami nagrobnymi, zbudowanie sztucznych ruin na górze Grodziszcze oraz budynku leśniczówki[7]. W tym czasie wieś posiadała również szkołę, 4 folwarki, 2 młyny wodne, olejarnię, cukrownię, i liczyła 146 domów. Ostatnia przebudowa zamku nastąpiła po jego pożarze w 1870 r. za hrabiego Wilhelma von Magnis[7].

Wśród gości, którzy odwiedzili pałac w Bożkowie, byli m.in. późniejszy prezydent USA John Quincy Adams[7] oraz królowie Prus Fryderyk Wilhelm III Hohenzollern z małżonką Luizą i Fryderyk Wilhelm IV Hohenzollern.

W 1918 r. wieś została zelektryfikowana, do zakończenia II wojny światowej wieś stanowiła perłę majątku von Magnisów. W Bożkowie urodził się w 1936 r. Franz von Magnis, obecnie indonezyjski jezuita Franz Magnis-Suseno. Wraz z włączeniem wsi do Polski w 1945 r. majątek został znacjonalizowany przez państwo polskie i od tego czasu pałac ulega stopniowej dewastacji.

W Bożkowie znajdował się ośrodek zamiejscowy wrocławskiego Uniwersytetu Przyrodniczego.

Zabytki | edytuj kod

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:

Ciekawostki | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  4. a b Marek Staffa: Słownik geografii turystycznej Sudetów. T. 11: Góry Sowie, Wzgórza Włodzickie. Wrocław: I-Bis, 1994, s. 63, 65. ISBN 83-85773-12-6.
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. GUS. Rejestr TERYT
  7. a b c d e f Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 302. ISBN 978-83-89188-95-3.
  8. Łuczyński Romuald M.Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, ss. 33-39
  9. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 78. [dostęp 2 sierpnia 2012].
  10. Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak, Ziemia Kłodzka. Przewodnik, Wydawca: Rewasz, 2010, ​ISBN 978-83-89188-95-3​, s. 103

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (wieś w Polsce):
Na podstawie artykułu: "Bożków (wieś)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy