Bohdan Smoleń


Bohdan Smoleń w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Bohdan Smoleń, 2007

Bohdan Smoleń (ur. 9 czerwca 1947 w Bielsku, zm. 15 grudnia 2016 w Poznaniu[2]) – polski aktor, piosenkarz komediowy, artysta kabaretowy, członek słynnego w okresie PRL kabaretu „Tey” z Poznania, filantrop, założyciel „Fundacji Stworzenia Pana Smolenia”. Przez 5 lat prowadził polonijny program Ludzie listy piszą w TVP Polonia. Nagrał także „Smoleniowe bajanie, czyli całkiem dorosłe bajki” – zbiór przerobionych satyrycznie bajek, np. Bajka o pronitce z płytami, Szklana rura i tym podobne[3].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Jego rodzicami byli Bronisław Karol (1919–2001) i Elżbieta Smoleń (1926–1980).

Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Bielsku-Białej. Absolwent Akademii Rolniczej (Wydział Zootechniki) w Krakowie z 1975[4]. W latach 1968–1977 występował w krakowskim kabarecie Pod Budą (był jego założycielem), z którym na Famie w 1972 otrzymał główną nagrodę.

W 1970 ożenił się z Teresą (ur. 13 sierpnia 1950, zm. 1 marca 1991[5]). Mieli trzech synów: Macieja (ur. 1973), Piotra (ur. 1974, zm. 1990) i Bartosza (ur. 1979).

Za namową Zenona Laskowika przeniósł się do Poznania i występował przez 7 lat w poznańskim kabarecie „Tey”. Na festiwalu w Opolu w 1981 otrzymał tytuł Mister Obiektywu[6]. W połowie lat 80. w duecie z Krzysztofem Krawczykiem nagrał kilka humorystycznych piosenek („Mężczyzna po czterdziestce”, „Dziewczyny, które mam na myśli” do melodii przeboju Willie Nelsona i Julio Iglesiasa To all the girls I loved before z 1984). W 1987 wraz z Krzysztofem Jaślarem przygotował komedię antyczną „Wykopaliska”, w której zagrał obok Andrzeja Zaorskiego. Współpracował również z kabaretem „Długi”.

Cenzura komunistyczna | edytuj kod

 Osobny artykuł: Cenzura w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Twórczość satyryczna Bohdana Smolenia jak również informacje na jego temat takie jak artykuły, recenzje, omówienia twórczości podlegały cenzurze komunistycznej. Tomasz Strzyżewski w swojej książce o peerelowskiej cenzurze publikuje poufną informację na ten temat, zamieszczoną w biuletynie przeznaczonym dla cenzorów z grudnia 1974 roku Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Informował on o ingerencji cenzorskiej: „H. Cyganik – po kolejnym spektaklu „Kabaretu pod Budą” w Krakowie – spisał monolog Bohdana Smolenia – głównego i charakterystycznego aktora tego kabaretu, który opublikowano w „ITD” (nr 49) pt. „Monolog za kulisami”. (W kilku fragmentach dokonano skreśleń – uwaga wydawcy)”[7].

Okres po upadku PRL | edytuj kod

Prowadził z żoną Teresą sklep zoologiczny w Poznaniu. W 1990 Piotr, jeden z jego trzech synów, powiesił się. W 1991 samobójstwo popełniła żona artysty[8][9]. Po tych wydarzeniach wpadł w depresję i wycofał się na kilka lat z życia publicznego.

Wraz ze Sławomirem Sokołowskim oraz Aldoną Dąbrowską w latach 1995–1997 nagrał trzy humorystyczne płyty, utrzymane w stylu disco polo[10]. Piosenki te były emitowane wówczas w programie Disco Relax. Ostatni Kabaret Bohdana Smolenia ukształtował się w latach 1992–1995. W jego skład, oprócz założyciela, wchodzili: Grzegorz Rekliński, Józef Romek i Marcin Samolczyk. Z programem „Nowy Rząd – Stara Bida” odwiedzali różne miejsca w kraju i za granicą, dając występy dla każdego rodzaju publiczności[11].

W latach 1999–2015 występował w sitcomie Świat według Kiepskich, w którym wcielał się w postać Listonosza Edzia[4].

W 2004 przeprowadził się do Baranówka koło Mosiny.

W roku 2007 założył fundację pod nazwą „Fundacja Stworzenia Pana Smolenia”, która zajmuje się hipoterapią dla dzieci[12].

Zawiesił działalność kabaretową ze względu na zły stan zdrowia. W dużej mierze przyczynił się do niego skrajny nikotynizm (artysta przyznał, że palił od młodości kilka paczek papierosów dziennie). Na początku 2008 przeszedł przewlekłe zapalenie płuc. Lekarze podejrzewali również gruźlicę[13]. W grudniu 2008 aktor przeszedł lewostronny wylew[14]. 26 stycznia 2010, tuż po zakończeniu zdjęć do kolejnego sezonu Świata według Kiepskich doznał zawału serca w pokoju hotelowym i trafił do jednego z wrocławskich szpitali, gdzie wykonano mu koronarografię. Aktorowi wszczepiono rozrusznik serca[15]. W październiku tego samego roku artysta przeszedł kolejny, nierozległy wylew. W lutym 2015 trafił do szpitala z powodu infekcji wirusowej i problemów z oddychaniem[16]. Miesiąc później został ponownie hospitalizowany po tym, jak doznał trzeciego wylewu, po którym został sparaliżowany i praktycznie stracił mowę[17]. Od tej pory poruszał się na wózku inwalidzkim. Zaprzestał wtedy występów gościnnych w serialu Świat według Kiepskich.

29 lutego 2016 w Teatrze Kamienica odbył się koncert charytatywny na rzecz Bohdana Smolenia. Zebrane pieniądze zostały przeznaczone na rehabilitację artysty[18]. Zaplanowano również podobne koncerty, m.in. we Wrocławiu i Krakowie. Od marca 2016 aktor przebywał w bydgoskim ośrodku rehabilitacyjnym dla osób po udarach[19]. W kwietniu 2016 w szpitalu w Bydgoszczy przeszedł kolejny udar, po którym ponownie stracił mowę i doznał paraliżu[20].

Pomimo pogarszającego się stanu zdrowia, nie udało mu się zerwać z nałogiem nikotynowym. Zmarł 15 grudnia 2016 w poznańskim szpitalu[21], w którym przebywał na skutek poważnej infekcji. Artysta od wielu lat miał problemy z oddychaniem spowodowane chorobą płuc, które infekcja nasiliła, dodatkowo przebyte choroby doprowadziły do osłabienia jego organizmu[22]. Został pochowany 20 grudnia 2016 na cmentarzu w podpoznańskim Przeźmierowie[23].

Odznaczenia i nagrody | edytuj kod

Filmografia | edytuj kod

Bohdan Smoleń, czerwiec 2012

Aktor | edytuj kod

Aktor gościnnie | edytuj kod

Polski dubbing | edytuj kod

Dyskografia | edytuj kod

 Zobacz więcej w artykule Kabaret Tey, w sekcji Dyskografia.
  • Piosenka gubernatoraPan Kleks w kosmosie (1988)
  • Rzężenia Smolenia, wydany także pod nazwami Śpiewam piosenki, Dzieła wybrane cz. I i Mężczyzną być (1988)
  • Rzężę po raz drugi, spłacę wasze długi
  • Stawiam wciąż na Lecha
  • Ani be, ani me, ani kukuryku (1995)
  • Szalałeś, szalałeś (1995)
  • Widziały gały co brały (1996)
  • Amerykańska gra (1996)
  • Dorota ma kota
  • Jubileusz, czyli 50 lat wątroby Bohdana Smolenia (1997)
  • 6 dni z życia kolonisty (2003)
  • Aaa tam cicho być... (2004)
  • Na chorobowym (2004)

Teledyski | edytuj kod

  • Ani be, ani me, ani kukuryku (1995)
  • Cepry hej! (1995)
  • Szalałeś, szalałeś (1995)
  • Widziały gały co brały (1996)
  • Amerykańska gra (1996)

Uwagi | edytuj kod

  1. Po występie na KFPP w Opolu kierownik Wydziału Kultury KC PZPR nałożył na Bohdana Smolenia okresowy zakaz występów.

Przypisy | edytuj kod

  1. Bohdan Smoleń, Anna Karolina Kłys: Niestety wszyscy się znamy. Kraków: Wydawnictwo Otwarte, 2011, s. 7. ISBN 978-83-7515-183-1.
  2. Bohdan Smoleń nie żyje. wyborcza.pl. [dostęp 2016-12-15].
  3. Andrzej Sobczak - baza utworów: SMOLENIOWE BAJANIE, www.teksty.agencja-as.pl [dostęp 2016-12-15] .
  4. a b Bohdan Smoleń – Biografia. wp.pl. [dostęp 2015-04-03].
  5. https://s3.amazonaws.com/bg.ami.com/headstones/images/20140524/7190505.jpg
  6. Mister Smoleń 1981. s. tvp.pl. [dostęp 2015-04-03].
  7. Tomasz Strzyżewski 2015 ↓, s. 378.
  8. Wyszukiwarka, cmentarz.parafiaprzezmierowo.pl [dostęp 2017-11-22] .
  9. Smoleń szuka spokoju. [dostęp 2015-04-03].
  10. Disco Polo 21 przełomowych momentów. [dostęp 2015-04-03].
  11. Bohdan Smoleń: jeszcze się trzymam. s. onet.pl. [dostęp 2015-04-03].
  12. O nas. [dostęp 2015-04-03].
  13. Bohdan Smoleń: Już nie mam płuc. 2008-03-04. [dostęp 2015-04-03].
  14. Smoleń: Uciekłem ze szpitala. eFakt.pl, 2009-01-03. [dostęp 2010-01-27].
  15. Smoleń trafił do szpitala!. eFakt.pl, 2010-01-26. [dostęp 2010-01-27].
  16. Smoleń opuścił szpital na wózku inwalidzkim!. [dostęp 2015-04-03].
  17. Dramat! Bohdan Smoleń stracił mowę. 11.06.2015. [dostęp 2016-12-15].
  18. http://www.fakt.pl/plotki/bohdan-smolen-potrzebuje-pieniedzy-na-rehabilitacje-jest-kosztowna,artykuly,608659.html.
  19. http://web.archive.org/web/20160326091813/http://www.radiomerkury.pl/informacje/pozostale/wsparcie-dla-bohdana-smolenia.html.
  20. Grupa WirtualnaG.W. Polska Grupa WirtualnaG.W., Bohdan Smoleń walczy o życie! Jego stan znowu się pogorszył, gwiazdy.wp.pl, 8 kwietnia 2016 [dostęp 2016-04-09]  (pol.).
  21. Bohdan Smoleń nie żyje. tvn24.pl. [dostęp 2016-12-16].
  22. Bohdan Smoleń nie żyje. WP abc Zdrowie. [dostęp 2016-12-16].
  23. Aktor, satyryk, legenda kabaretu. Ostatnie pożegnanie Bohdana Smolenia. tvn24. [dostęp 2016-12-20].
  24. Bohdan Smoleń pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP. prezydent.pl
  25. http://film.wp.pl/idGallery,13640,idPhoto,377561,title,Bohdan-Smolen-Schorowany-aktor-na-gali-dobroczynnej,galeria.html?ticaid=113194.
  26. Bohdan Smoleń kończy 65 lat. interia.pl. [dostęp 2012-06-09].
  27. Glorie dla przedstawicieli świata rozrywki. mkidn.gov.pl, 20 maja 2009.
  28. M.P. z 1998 r. nr 6, poz. 120

Bibliografia | edytuj kod

  • Tomasz Strzyżewski: Wielka księga cenzury PRL w dokumentach. Warszawa: Prohibita, 2015, s. 378. ISBN 978-83-61344-70-4.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Bohdan Smoleń" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy