Borowik purpurowy


Borowik purpurowy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Borowik purpurowy (Rubroboletus rhodoxanthus (Krombh.) Kuan Zhao & Zhu L. Yang) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Rubroboletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1836 Julius Vincenz von Krombholz w randze odmiany, nadając mu nazwę Boletus sanguineus var. rhodoxanthus. W 1925 r. Franz Joseph Kallenbach podniósł go do rangi gatunku borowika (Boletus). W ostatnich latach prowadzono badania filogenetyczne w obrębie rodzaju Boletus, w wyniku których jego systematyka uległa znacznej zmianie. W roku 2014 Kuan Zhao & Zhu L. Yang, przenieśli gatunek Boletus rhodoxanthus do nowo utworzonego rodzaju Rubroboletus[1].

Synonimy[2]:

  • Boletus rhodopurpureus var. rhodoxanthus (Krombh.) Bon 1985
  • Boletus rhodoxanthus (Krombh.) Kallenb. 1925
  • Boletus sanguineus var. rhodoxanthus Krombh. 1836

Nazwę polską nadała Alina Skirgiełło w 1960 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: grzyb trujący i borowik czerwonotrzonowy[3]. Po zmianie nazwy naukowej nazwa polska stała się niespójna z nazwą naukową.

Morfologia | edytuj kod

Kapelusz

Ma średnicę 5–20 cm. Za młodu jest półkulisty, potem łukowaty, w końcu płaski, poduchowaty. Powierzchnia o barwie od białożółtawej do żółtobrązowej, początkowo pilśniowata, potem naga i gładka[4].

Hymenofor

Rurkowaty. Rurki przy trzonie wykrojone, początkowo żółte, potem żółtozielone. Po uszkodzeniu zmieniają barwę na sinozieloną. Pory drobne, u młodych okazów żółte, u starszych karminowoczerwone, w końcu brudnooliwkowe[4].

Trzon

Wysokość 5–12 cm, grubość 3–5 cm, u młodych okazów beczułkowaty, u starszych pałkowaty. Powierzchnia górą żółta z purpurową siateczką, dołem ma barwę od krwistoczerwonej do purpurowej i pokryta jest purpurową siateczką[4].

Miąższ

Bladożółty, po przecięciu zmieniający barwę na sinozieloną. Smak i zapach nieokreślony[4].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Znany jest tylko w Europie i Japonii[5]. W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek wymierający[6]. Znajduje się na czerwonych listach gatunków zagrożonych także w Austrii, Anglii, Belgii, Niemczech, Czechach, Norwegii, Holandii, Słowacji[3].

Rośnie na podobnych stanowiskach co borowik szatański, można go znaleźć w lasach liściastych, na wapieniach w ciepłych okolicach[7].

Znaczenie | edytuj kod

Grzyb mikoryzowy[3]. Grzyb trujący[4].

Gatunki podobne | edytuj kod

  • Borowik le Galowej ma biały miąższ który sinieje na całej powierzchni przekroju[8].
  • Borowik orawski (Rubroboletus rubrosanguineus) różni się delikatnie kolorami, występuje tylko w lasach iglastych, miąższ jak u borowika legalowej[9]
  • Borowik szatański występuje w podobnych środowiskach, ale ma inny kolor kapelusza, inny rodzaj siateczki i również sinieje w całym przekroju[10].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2015-10-25].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2015-10-24].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-08].
  6. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  7. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  8. B. legaliae « boletales.com, boletales.com [dostęp 2018-08-08]  (ang.).
  9. B. rubrosanguineus « boletales.com, boletales.com [dostęp 2018-08-08]  (ang.).
  10. B. satanas « boletales.com, boletales.com [dostęp 2018-08-08]  (ang.).
Na podstawie artykułu: "Borowik purpurowy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy