Brama Krakowska w Warszawie


Brama Krakowska w Warszawie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Brama Krakowska (w głębi) na pocz. XVIII wieku Most gotycki przed dawną Bramą Krakowską

Brama Krakowska, Wieża Dworzan (także Brama Przedmieścia, Brama Czerska, Brama Bernardynów) – nieistniejąca obecnie brama w murach miejskich Warszawy, zlokalizowana przy Zamku Królewskim na obecnym placu Zamkowym.

Opis | edytuj kod

Pierwotnie w miejscu późniejszej Bramy Krakowskiej wzniesiono tzw. Wieżę Dworzan z bramą przy wylocie ulicy Bernardyńskiej, obecnej południowej pierzei placu Zamkowego. Bliżej w kierunku zamku i Wieży Grodzkiej znajdowała się starsza, kwadratowa wieża, tzw. Wieża Księcia Janusza Starszego. Wieża Dworzan stała od strony wjazdu od Ujazdowa i Czerska, wcześniejszych siedzib książąt mazowieckich, stąd znana jest także pod nazwą Brama Czerska.

Wieża Dworzan zbudowana została w czasie pierwszej fazy budowy murów miejskich przed rokiem 1339 (odcinek od dzisiejszego placu Zamkowego do Wąskiego Dunaju). W pierwszej ćwierci XV wieku wzniesiono na odcinku tej wieży drugi ciąg murów, w tym czasie powstał też murowany gotycki most na przedbramiu, obecnie jedyny widoczny fragment dawnej bramy (zrekonstruowany w latach 80. XX wieku).

W latach 16431644 wzniesiono przy niej Kolumnę Zygmunta. Brama ta odegrała pewną militarną rolę w czasie potopu szwedzkiego w trakcie kolejnych szturmów miasta. W trakcie drugiej okupacji, do której doszło po bitwie trzydniowej, została wysadzona przez Szwedów.

W końcu XVII wieku brama została przebudowana w stylu barokowym i obrosła kamienicami, zasypano także fosę i most gotycki. Plac przed bramą nosił nazwę Czerskie Przedmieście, a od XV wieku Bernardyńskie Przedmieście, gdy powstał kościół św. Anny wraz z klasztorem bernardynów. Od XVI wieku plac ten znany jest jako Krakowskie Przedmieście.

Brama została rozebrana w roku 1818.

Na fundamenty Bramy Krakowskiej z zasypaną fosą i mostkiem gotyckim napotkano w trakcie budowy Trasy W-Z[1]. Później zrekonstruowano na poziomie ulic przebieg średniowiecznych murów obronnych. Zarys bramy został uwidoczniony na bruku, podobnie jak i muru pomiędzy zamkiem a bramą (bez wieży przy zamku i baszty w zewnętrznej linii murów).

Przypisy | edytuj kod

  1. Henryk Janczewski: Całe życie z Warszawą. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1986, s. 168. ISBN 83-06-01409-X.

Bibliografia | edytuj kod

  • Włodzimierz Pela: Mury obronne Starej Warszawy. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2008. ISBN 978-83-88477-76-8.
  • Agata Wójcik. Gdzie mieszkała papuga księcia Janusza?. „Z otchłani wieków. Zamki na Mazowszu”. Rocznik 57 /Nr 3-4 / 2002, s. 55-59, 2002. Warszawa. ISSN 0044-1481
  • Kwiryna Handke. Od przedmieścia do Przedmieścia. „Stolica”. Nr 6, czerwiec 2008, s. 4-7, 2008. Warszawa. ISSN 0039-1689
Na podstawie artykułu: "Brama Krakowska w Warszawie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy