Brasilia


Na mapach: 15°47′38″S 47°52′58″W/-15,793889 -47,882778

Brasília w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Brasilia) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Brazylijski parlament (Congresso Nacional do Brasil) z 1960 roku autorstwa architekta Oscara Niemeyera uchodzi za arcydzieło modernistycznej architektury. Brazylijscy Indianie na tle Sądu Najwyższego (Supremo Tribunal Federal). Palácio do Planalto – siedziba prezydenta. Lago Paranoá to jedna z głównych atrakcji i miejsc do uprawiania sportu.

Brasília (wym. bɾaˈziʎɐ) – stolica Brazylii, zbudowana w 1960 roku według projektu Lúciego Costy i Oscara Niemeyera.

Spis treści

Geografia | edytuj kod

Położona jest na wysokości ponad 1000 m n.p.m., na rozległym płaskowyżu Wyżyny Brazylijskiej, w środkowej części kraju, około 1000 km od wybrzeża morskiego i starej stolicy Rio de Janeiro.

Gospodarka | edytuj kod

Brasília spełnia głównie funkcje administracyjne, ale jest również znaczącym ośrodkiem kulturalnym (114 szkół średnich[2]), transportowym (międzynarodowy port lotniczy, metro od 1992) i turystycznym.

Historia | edytuj kod

Idea przeniesienia stolicy Brazylii w głąb kraju pojawiła się już na początku XVIII w., ale dopiero w 1955 roku podjęto taką decyzję. Rok później prezydent Kubitschek podpisał akt założycielski. Plan urbanistyczno-architektoniczny miasta stworzyli dwaj brazylijscy architekci Lucio Costa (plan przestrzenny) i Oscar Niemeyer (budynki użyteczności publicznej). W projekcie tym wykorzystano najnowocześniejsze rozwiązania stosowane w urbanistyce i architekturze. Budowa miasta została rozpoczęta w 1956 r., a oficjalna inauguracja stolicy nastąpiła 21 kwietnia 1960 r.

Założenie urbanistyczne miasta na planie nawiązującym do lecącego kondora lub samolotu: na osi dłuższej (wzdłuż skrzydeł) usytuowano dzielnice mieszkaniowe, wzdłuż osi krótszej (korpus) zlokalizowano budowle użyteczności publicznej (kulturalne, handlowe, sportowe, religijne), a na jej początku (głowa) budynki rządowe: Palácio da Alvorada (rezydencja prezydenta Brazylii i jego rodziny), Palácio do Planalto (pałac prezydencki, oficjalne miejsce pracy prezydenta Brazylii), siedzibę parlamentu, sąd najwyższy, katedrę Matki Bożej z Aparecidy, a także ambasady wielu krajów świata, w tym Polski. Architektura Brasilii uznawana jest za przykład arcydzieła modernizmu XX wieku i została wpisana na międzynarodową listę dziedzictwa kultury UNESCO. Architektura stolicy Brazylii charakteryzuje się futurystycznymi budynkami ze stali, szkła, marmuru i betonu, wieżowcami, monumentalnymi alejami, prawie całkowitym brakiem chodników, przejściami podziemnymi pod trasami szybkiego ruchu i rozdziałem poszczególnych stref mieszkalnych, administracyjnych, handlowych, przemysłowych.

Przy okazji budowy nowej stolicy stworzono sztuczne jezioro Paranoá (Lago Paranoá) o powierzchni 48 km². Jezioro stało się jedną z atrakcji miasta i miejsc do uprawiania sportu. Dookoła akwenu znajdują się m.in. pałac prezydencki, restauracje, przystanie, a także prywatne wille.

To futurystyczne miasto modernizmu zostało zaprojektowane zgodnie z nowatorskimi wówczas ideami Le Corbusiera, Oscara Niemeyera, Lucio Costy, Karty Ateńskiej. Idee modernizmu zakładały konieczność zapewnienia mieszkańcom słońca, przestrzeni i zieleni, a także oddzielenie stref mieszkalnych od stref przemysłowych, administracyjnych i handlowych. Poszczególne budynki są od siebie oddalone i pogrążone w zieleni, w związku z czym poruszanie się po mieście pieszo jest utrudnione. Takie ukształtowanie miasta było jednak planowane i podstawowymi środkami transportu zgodnie z założeniami są autobusy, taksówki i rowery, a także tramwaje i system metra. Ważną rolę pełni także lotnisko i dworzec kolejowy. Ponadto strefy mieszkalne, wśród których dominują bloki o różnej wysokości i standardzie zostały zaprojektowane jako samowystarczalne jednostki mieszkaniowe, wyposażone w sklepy, przedszkola, apteki, przychodnie oraz skwery i boiska. Dzięki samowystarczalności jednostek mieszkalnych obywatele nie muszą oddalać się od swoich mieszkań ani korzystać z jakichkolwiek środków transportu, aby zaspokoić swe potrzeby, które mogą zrealizować na miejscu.

Nową stolicę państwa Brasilię wybudowano w rekordowym tempie trzech i pół roku. Sama budowa była przedsięwzięciem unikalnym i propagandowym w historii Brazylii. Władze podnosiły hasła o konieczności zrealizowania skoku cywilizacyjnego i zobowiązanie do „50 lat rozwoju w 5 lat”, czego symbolem miała stać się Brasilia. Materiały budowlane musiały być transportowane na plac budowy na pustkowiu często samolotami. Modernistyczna i unikalna w skali świata koncepcja Brasilii okazała się kontrowersyjna, jednakże zyskała światową sławę stając się przedmiotem niekończącej się do dziś dyskusji architektów, publicystów i historyków i bywała chwalona, a także krytykowana jako miasto wybudowane wbrew potrzebom człowieka, przyrodzie i prawom ekonomicznym. Niezwykłą, futurystyczną architekturę modernistycznej Brasilii trafnie oddaje zdanie radzieckiego kosmonauty Jurija Gagarina, który odwiedził Brasilię w 1961 roku i stwierdził „Mam wrażenie, że wylądowałem na innej planecie, nie na Ziemi...”. Sami Brazylijczycy zwykli określać swoją stolicę, miasto Brasilię jako fantastyczną wyspę („ilha da fantasia”).

Zabytki[3] | edytuj kod

Zdecydowanie największymi zabytkami w mieście Brasilia są budynki rządowe. Do najciekawszych z nich należą:

  • Palácio do Itamaraty (Ministerstwo Spraw Zagranicznych)
  • Congresso Nacional (Parlament)
  • Palacio de Justica (Ministerstwo Sprawiedliwości)

Miasto w kulturze | edytuj kod

Miasto Brasilia zostało sfotografowane podczas budowy i z okazji uroczystego otwarcia w 1960 roku przez szwajcarskiego artystę fotografa światowej sławy René Burri[4]. Wykonane wtedy przez niego liczne, oryginalne fotografie zarówno czarno-białe jak i kolorowe zdobyły wtedy sławę i uznanie na świecie podobnie jak futurystyczne miasto, które uwiecznił.

Miasto Brasilia zostało uwiecznione, ze szczególną uwagą na przedstawienie oryginalnej modernistycznej architektury z różnych perspektyw, we francuskim filmie przygodowym Człowiek z Rio z 1964 roku.

Populacja | edytuj kod

Wykres liczby ludności na podstawie danych zebranych przez Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (w tys.)

Miasta partnerskie[5] | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Population statistics
  2. Licea rekomendowane przez Ministerstwo Edukacji
  3. Przewodnik po mieście Brasilia, https://zielonamapa.pl/ameryka-poludniowa/brazylia/brasilia/?current_cat= .url
  4. ‘Worker for Nordeste Shows His Family the New City Designed by Oscar Niemeyer on Inauguration Day, Brasilia, Brazil, 1960’, René Burri, 1960, printed 2014 | Tate, www.tate.org.uk [dostęp 2019-09-25]  (ang.).
  5. Brasília Global Partners

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (stolica):
Na podstawie artykułu: "Brasilia" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy