Briańsk


Na mapach: 53°15′N 34°24′E/53,250000 34,400000

Briańsk w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Briańsk (ros. Брянск) – miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, w pobliżu granicy z Białorusią i Ukrainą. Leży na obszarze historycznej Siewierszczyzny.

Ważny ośrodek przemysłowy, naukowy (4 szkoły wyższe) i kulturalny (muzeum). Węzeł kolejowy. Według spisu powszechnego z 2010 roku miasto liczyło 415 721, a okręg miejski 435 245 mieszkańców. W 2015 roku było to odpowiednio 407 256 i 426 255 mieszkańców.

Spis treści

Części miasta | edytuj kod

Miasto jest podzielone na 4 rejony (odpowiednik polskich dzielnic). Administracji miejskiej Briańska podlegają również 3 osiedla typu miejskiego: Radica-Kryłowka (ros: Радица-Крыловка) podlegające administracji rejonu bieżyckiego (3 526 mieszkańców w 2010 roku), Bolszoje Połpino (ros: Большое Полпино) podlegające administracji rejonu wołodarskiego (6 356 mieszkańców w 2010 roku) i Biełyje Bieriega (ros: Белые Берега) podlegające administracji rejonu fokińskiego (9 642 mieszkańców w 2010 roku). Łącznie z podlegającymi miastu osiedlami miejskiego okręg miejski Briańsk liczył w 2010 roku 435 245 mieszkańców[3].

Historia | edytuj kod

Briańsk na początku XX w.

Pierwsza wzmianka o mieście notowana w roku 1146, ale jako gród Briańsk istniał już od końca X wieku. W 1310 zostało najechane przez Mongołów. Od roku 1356 do końca XV wieku w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego. W czasie konfliktu z Witoldem w 1408 miasto spalił Świdrygiełło.

Na początku XVI w. Briańsk został przyłączony do Wielkiego Księstwa Moskiewskiego, od 1547 leżał w granicach Rosji. W czasie wojny polsko-rosyjskiej zdobyty w 1610 przez Rzeczpospolitą. Od 1709 przynależał administracyjnie do guberni kijowskiej, w 1778 przesunięty do namiestnictwa orłowskiego (od 1796 guberni). W 1919 miasto zdobyli bolszewicy.

Miasto okupowane było przez wojska niemieckie podczas II wojny światowej od 6 października 1941 do 17 września 1943.

Klimat | edytuj kod

Według uaktualnionej klasyfikacji Köppena-Geigera Briańsk leży w strefie Dfb – klimatu kontynentalnego wilgotnego[4].

Przemysł | edytuj kod

Miasto ma długie tradycje jako centrum produkcji środków transportu - produkuje się tu lokomotywy (w tym używane w Polsce SM48), wagony, traktory, samochody ciężarowe; odlewnia staliwa, elektrownia cieplna.

Transport | edytuj kod

Dworzec kolejowy Briańsk Orłowski

Głównym dworcem kolejowym miasta jest Briańsk Orłowski. Miejską komunikację publiczną obsługują autobusy i trolejbusy.

W pobliżu miasta znajduje się port lotniczy Briańsk.

Sport | edytuj kod

Miasta partnerskie | edytuj kod

Briańsk na mocy aktu o przyjaźni i umowy o partnerstwie z roku 1999 współpracuje z polskim miastem Skwierzyna. Miasto zobowiązane jest do współpracy w dziedzinie ekonomicznej, kulturalnej, sportowej i turystycznej. Odbywają się coroczne wymiany młodzieży z Polski i Rosji. Również z Koninem ma podpisaną umowę o partnerstwie.

Polacy w Briańsku | edytuj kod

Według carskich danych w 1897 Polacy stanowili 3,4% mieszkańców miasta i byli trzecią najliczniejszą grupą ludności po Rosjanach i Żydach[6]. Przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości w briańskich szkołach uczyli się podpułkownik saperów Wojska Polskiego Stanisław Magnuszewski oraz twórca Instytutu Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk Henryk Niewodniczański. Polski lekarz Piotr Ambrożewicz wydawał tu w latach 1890–1913 czasopismo medyczne Akuszerka. W Briańsku urodzili się:

Galeria | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Руководство Брянского городского Совета народных депутатов (ros.). www.bryansk032.ru. [dostęp 2019-11-09].
  2. Предварительная оценка численности населения Брянской области по городским округам и муниципальным районам на 1 января 2015 года (ros.). bryansk.gks.ru. [dostęp 2015-06-02].
  3. a b c Federalna Służba Statystyczna: Всероссийской переписи населения 2010 года (Narodowy spis powszechny 2010) (ros.). gks.ru, 2012-13. [dostęp 2013-12-22].
  4. M.C.M.C. Peel M.C.M.C., B.L.B.L. Finlayson B.L.B.L., T.A.T.A. McMahon T.A.T.A., Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification, t. 11, Hydrol. Earth Syst. Sci., 2007, s. 1633-1644, ISSN 1027-5606 .
  5. Погода и климат. ПОГОДА в Брянске (ros.). [dostęp 08.01.2014].
  6. Demoscope Weekly - Annex. Statistical indicators reference, www.demoscope.ru [dostęp 2018-04-09] .

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Brańsk w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.

Kontrola autorytatywna (miasto):
Na podstawie artykułu: "Briańsk" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy