Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Stargardzie


Na mapach: 53°20′18,9″N 15°02′19,5″E/53,338583 15,038750

Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Stargardzie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Cerkiew pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawłaprawosławna cerkiew parafialna w Stargardzie. Należy do dekanatu Szczecin diecezji wrocławsko-szczecińskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Zlokalizowana przy ulicy św. Jana Chrzciciela, przed bramą Świętojańską.

Świątynię wpisano do rejestru zabytków 7 lipca 1987 pod nr 1042[1].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Neogotycki kościół zbudowany w latach 1889–1890 z czerwonej cegły. Od erygowania 17 września 1890 do zajęcia miasta przez Armię Czerwoną należał do gminy ewangelicko-reformowanej i nosił wezwanie Chrystusa (Christuskirche). Po wojnie, do 1951 kościół był wykorzystywany przez katolików. W 1953 świątynię przekazano Polskiemu Autokefalicznemu Kościołowi Prawosławnemu.

W końcu 2007 rozpoczął się pierwszy kapitalny remont cerkwi po II wojnie światowej, który zakończono jesienią 2012. Został położony nowy dach, wymieniona stolarka i uzupełnione braki w elewacji. Konsekracja cerkwi odbyła się 17 listopada 2012. W lipcu 2013 świątynia została wyróżniona dyplomem przez Kapitułę Ruchu „Piękniejsza Polska” (jako jedno z trzech miejsc w województwie zachodniopomorskim)[2]. W tym samym roku jednak cerkiew została podwójnie zdewastowana i sprofanowana przez nieznanych sprawców[3][4].

W 2013 w cerkwi po raz pierwszy odbył się Przegląd Pieśni Liturgicznych i Paraliturgicznych. W poprzednich latach (2011–2012) organizowana przez parafię impreza miała miejsce w Stargardzkim Centrum Kultury[5].

Architektura | edytuj kod

Kościół jest unikatem na Pomorzu ponieważ już podczas budowy nadano mu niektóre cechy charakterystyczne dla wschodniej architektury sakralnej, choć był przeznaczony dla protestantów. Świątynia wzniesiona na planie krzyża greckiego z dwiema smukłymi ośmiobocznymi wieżami. Niższa, niedokończona wieża wschodnia posiada ostrosłupowy, nieznacznie górujący nad dachem hełm, a pełna wieża zachodnia przykryta jest ośmiobocznym hełmem i mierzy 33 m. Elewacja budynku jest zdobiona motywami roślinnymi i wimpergami.

Wyposażenie | edytuj kod

Wnętrze cerkwi

We wnętrzu znajdował się uproszczony ikonostas (z ikonami Jezusa, Matki Bożej, Piotra i Pawła – patronów cerkwi, oraz św. Mikołaja – patrona filialnej cerkwi w Dolicach). W styczniu 2019 r. umieszczono w cerkwi nowy ikonostas, wykonany w Grecji[6].

Na wieży umieszczony jest dzwon odlany w szczecińskiej ludwisarni w 1890.

Przypisy | edytuj kod

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo zachodniopomorskie. 2020-09-30.
  2. Serwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Stargardzka cerkiew wyróżniona [dostęp: 28.07.2013.]
  3. Marek Synowiecki: XIX-wieczna cerkiew znów zdewastowana. To drugi raz w tym roku. radioszczecin.pl, 2013-09-22. [dostęp 2020-08-29].
  4. Emilia Chanczewska: Znów ktoś zdewastował prawosławną cerkiew w Stargardzie. Głos Szczeciński, 2013-09-23. [dostęp 2020-08-29].
  5. Serwis PAKP – III Przegląd Pieśni Liturgicznych i Paraliturgicznych w Stargardzie Szczecińskim [dostęp: 20.11.2013.]
  6. ks. Jarosław Biryłko: Nowy ikonostas w stargardzkiej Cerkwi. cerkiew.pl, 20 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-21].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Stargardzie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy