Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej Pyrohoszczy w Kijowie


Na mapach: 50°27′47″N 30°30′59″E/50,463056 30,516389

Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej Pyrohoszczy w Kijowie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wnętrze świątyni

Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożejprawosławna cerkiew w Kijowie, przy placu Kontraktowym, w dzielnicy Padół. Działająca przy niej parafia pozostaje w jurysdykcji eparchii kijowskiej Kościoła Prawosławnego Ukrainy (do 2018 r. Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego).

Historia | edytuj kod

Pierwotne świątynia została zbudowana na targu na Padole przez Mścisława i Jaropełka, synów Włodzimierza Monomacha[1]. Była to pierwsza w Kijowie cerkiew wzniesiona w całości z cegły, bez użycia kamieni[2]. Świątynia nie poniosła strat podczas mongolskiego najazdu na Kijów, dopiero w 1482 zniszczyły ją wojska tatarskie pod wodzą Mengli Gireja. Została odbudowana w 1613 w stylu renesansowym, według projektu włoskiego architekta Bracciego. W latach 1651 i 1718 budynek niszczyły pożary. Kolejna przebudowa cerkwi miała miejsce w latach 70. XVIII wieku, według projektu Iwana Hryhorowicza-Barskiego (architekt ten po śmierci został pochowany właśnie w cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej)[1].

W XVII stuleciu, pełniąc nieprzerwanie funkcje sakralne, cerkiew mieściła dodatkowo kijowskie archiwum miejskie[1]. Była to najważniejsza cerkiew na kijowskim Padole; działały przy niej przytułek dla ubogich i szkoła[3].

Po kolejnych dwóch pożarach świątyni w 1808 i 1811 kolejnej przebudowy świątyni dokonał Andriej Mielenski, tym razem w stylu klasycystycznym. W 1835 dostawiono natomiast trójkondygnacyjną dzwonnicę zwieńczoną polisferyczną kopułą i wysoką iglicą. Po wszystkich przebudowach cerkiew pozostawała świątynią krzyżowo-kopułową, z trzema absydami i jedną kopułą. Jej elewacje zdobiły rzędy kolumn w porządku doryckim, na fasadzie frontowej znajdował się tympanon. W końcu XIX wieku na południowy zachód od cerkwi wzniesiono kaplicę (czasownię) w stylu rosyjsko-bizantyjskim[1].

W 1935 na polecenie władz stalinowskich zniszczona została cała grupa prawosławnych świątyń Kijowa: cerkwie Dziesięcinna[4], Narodzenia Pańskiego[5], św. Mikołaja Dobrego[6], Trzech Świętych Hierarchów[7], monastery św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach[8] oraz Objawienia Pańskiego[9]. Analogiczny los spotkał cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej Pyrohoszczy[2].

W latach 1976–1979 odsłonięte zostały fundamenty świątyni, pojawiła się również koncepcja, by odbudować ją z przeznaczeniem na muzeum Słowa o wyprawie Igora (cerkiew jest wspomniana w tym utworze). Ostatecznie jednak cerkiew odbudowano dopiero w latach 1997–1998, w pierwotnej postaci z XII wieku, i natychmiast po zakończeniu prac przywrócono do użytku liturgicznego[1]. Świątynię użytkuje Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego[3].

Nazwa | edytuj kod

Etymologia słowa Pyrohoszcza w nazwie świątyni odnoszącego się do Matki Bożej nie jest jednoznacznie wyjaśniona. Według jednej z wersji wskazuje ono na ufundowanie budowli przez handlujących na Padole – powstanie cerkwi za pieniądze (pyroh, dosł. pieróg, chleb) kupców (hoszczy). Inne wyjaśnienie zakłada, że po wzniesieniu budynku umieszczono w nim cudowną ikonę maryjną przywiezioną z Bizancjum i określaną po grecku pirgotissa, co wskazywałoby na przechowywanie w baszcie, wieży. Słowo to miałoby na Rusi zostać zniekształcone na pyrohoszcza[1].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f Церковь Успения Богородицы Пирогощей, mesta.kiev.ua [dostęp 2016-03-23] .
  2. a b The Lost Landmarks of Kyiv - The Collegiate Church Of The Pyrohoshcha Madonna, oldkyiv.kiev.ua [dostęp 2016-03-23] .
  3. a b Церковь Успения Богородицы Пирогощи, Интернет-журнал «Наш Киев» [dostęp 2016-03-23] .
  4. The Lost Landmarks of Kyiv – The Church of the Assumption of the Virgin or Church of the Tithes, oldkyiv.kiev.ua [dostęp 2016-03-23] .
  5. The Lost Landmarks of Kyiv – The Church of the Nativity, oldkyiv.kiev.ua [dostęp 2016-03-23] .
  6. The Lost Landmarks of Kyiv – The Church of St. Nicholas the Good, oldkyiv.kiev.ua [dostęp 2016-03-23] .
  7. The Lost Landmarks of Kyiv – The Church Of St. Basil Or Three Hierarchs, oldkyiv.kiev.ua [dostęp 2016-03-23] .
  8. The Lost Landmarks of Kyiv – The Monastery Of St. Michael Of The Golden Domes, oldkyiv.kiev.ua [dostęp 2016-03-23] .
  9. The Lost Landmarks of Kyiv - The Main Church Of The Bratskyi Monastery Of The Epiphany, oldkyiv.kiev.ua [dostęp 2016-03-23] .
Na podstawie artykułu: "Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej Pyrohoszczy w Kijowie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy