Chrystus niosący krzyż (obraz El Greco)


Chrystus niosący krzyż (obraz El Greco) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Chrystus niosący krzyż (hiszp. El expolio) – obraz olejny hiszpańskiego malarza pochodzenia greckiego Dominikosa Theotokopulosa, znanego jako El Greco. Obraz jest sygnowany: domènikos theotokópoulos epoíei.

Postać Chrystusa niosącego krzyż na górę Kalwarię, przedstawionego w półpostaci jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych w malarstwie El Greca. Znanych jest około dwudziestu kopii tego motywu. Do pierwszych z nich należy wersja z madryckiego muzeum Prado[1]. Amerykański historyk sztuki Harold Wethey rozróżnił trzy wersje tego tematu. Pierwsze, których jest sześć oryginalnych wersji, posiadają niewielkie różnice w przedstawieniu korony i fizjonomii Chrystusa, ale tę samą kompozycję. Drugie wersje mają inny typ aureoli; Chrystus inaczej ma zwróconą głowę i inna jest pozycja krzyża. W trzeciej ramiona krzyża są pominięte a głowa Chrystusa odwraca się do swojej prawej strony. Prekursorem tak ujętej sceny z Triduum Paschalnego jest włoski artysta Sebastiano del Piombo i jego obraz z paryskiego Luwru[2].

Spis treści

Opis obrazu | edytuj kod

Artysta ukazuje Jezusa w podobnej scenerii jak na portretach przedstawiających pokutujących świętych. Ma wzniesione oczy ku niebu, przepełnione łzami, a twarz promieniującą blaskiem. Wokół jego głowy widoczna jest prostokątna aureola. Czoło ranione jest przez koronę cierniową, a krew ścieka na jego twarz. Chrystus odziany jest w jaskrawopurpurową tunikę zatopioną w refleksach światła. Niebieski płaszcz ma połysk stali; brunatne drzewo jest zabarwione czerwienią odbijającą się od tuniki. El Greco przedstawia fragment sceny Drogi Krzyżowej w sposób odmienny od tradycyjnego. Na twarzy Chrystusa nie widać cierpienia, krzyż nie jest dla niego ciężarem. Widać to po sposobie przedstawienia dłoni i długich palców, które delikatnie obejmują drewno, przy czym dwa palce tradycyjnie już są ze sobą złożone, pozostałe rozchylone. Tłem dla postaci jest zachmurzone niebo.

W innych wersjach ręce spoczywające na krzyżu jeszcze bardziej sprawiają wrażenie, iż nic nie trzymają. Wydaje się, że grają na harfie. Scena z Chrystusem niosącym krzyż jest przekształcona w scenę modlitwy do Boga. Cierpienie towarzyszące wierze nie ma tu znaczenia.

Inne wersje | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Christ carrying the Cross - The Collection - Museo Nacional del Prado, www.museodelprado.es [dostęp 2017-11-17] .
  2. www.atlantedellarteitaliana.it, www.atlantedellarteitaliana.it [dostęp 2020-06-23] .
  3. El Greco (Domenikos Theotokopoulos) | Christ Carrying the Cross | The Met, www.metmuseum.org [dostęp 2017-11-17] .
  4. Obraz w muzeum
  5. Obraz w muzeum
  6. Obraz sprzedany na aukcji anonimowemu nabywcy w domu aukcyjnym Sotheby's, London w 1996 roku za kwotę 91.700 funtów
  7. New York Art Resources Consortium /FP, arcade.nyarc.org [dostęp 2017-11-17] .

Bibliografia | edytuj kod

  • Antonina Vallentin: El Greco. Warszawa: PIW, 1958.
  • Leo Bronstein: 'El Greco'. London: The Idehurst Press, 1951.
Na podstawie artykułu: "Chrystus niosący krzyż (obraz El Greco)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy