Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego


Na mapach: 50°03′44″N 19°56′00″E/50,062222 19,933333

Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Czapka studencka UJ CM

Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego (CM UJ) – jednostka Uniwersytetu Jagiellońskiego grupująca wydziały medyczne, najstarsza i jedna z większych tego typu w Polsce.

Od 2012 Collegium Medicum nieprzerwanie zajmuje 1. miejsce w rankingu najlepszych uczelni medycznych w Polsce, publikowanym przez miesięcznik edukacyjny „Perspektywy[2].

Według webometrycznego rankingu uniwersytetów świata ze stycznia 2015, pokazującego zaangażowanie instytucji akademickich w Internecie, uczelnia zajmuje 9. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów medycznych, a na świecie 3673. pośród wszystkich typów uczelni[3].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Źródło: oficjalna strona CM UJ[4].

Założona przez króla Kazimierza Wielkiego w 1364 Akademia Krakowska miała wydział medyczny, jednak po śmierci króla uczelnia podupadła finansowo.

W 1399 umierająca królowa Jadwiga przekazała swoje kosztowności na potrzeby mającego powstać uniwersytetu. Jego nowe otwarcie nastąpiło rok później. Według dokumentu króla Władysława Jagiełły z dnia 26 lipca 1400 roku odnawiającego uniwersytet, powstały cztery fakultety: prawa, teologii, filozofii i medycyny.

XV-wieczna medycyna w Krakowie (podobnie jak na innych uniwersytetach europejskich) nie miała wielu uczniów, ani profesorów – w tym czasie nikt nie otrzymał w Krakowie stopnia doktora medycyny (do wykonywania praktyki lekarskiej wystarczał wówczas stopień bakałarza).

W 1505 drugą katedrę medycyny ufundował Maciej z Miechowa – profesor medycyny, wielokrotny rektor UJ.

Na przełomie XVI i XVII wieku istotną dla Wydziału Medycznego postacią był Sebastian Petrycy z Pilzna – w 1862 jego postać została umieszczona na berle dziekańskim Wydziału Medycznego obok Kazimierza Wielkiego, św. Jana Kantego i Mikołaja Kopernika.

Po reformie Kołłątaja z 1780 Szkoła Główna Koronna (jak wówczas oficjalnie nazywano UJ) składała się z dwóch Kolegiów: Fizycznego i Moralnego. Kolegium Fizyczne oprócz Szkół Matematycznej i Fizycznej obejmowało także Szkołę Lekarską.

Wykładano na niej anatomię, fizjologię, farmację, patologię, internę, chirurgię, położnictwo i materię medyczną (czyli naukę o lekach). Pierwszy profesor Szkoły Andrzej Badurski założył szpital kliniczny (początkowo zlokalizowany w pojezuickim Kolegium św. Barbary na rogu Siennej i Małego Rynku, następnie przeniesiony do karmelitów bosych na Wesołą, po czym przeniesiony przez Macieja Józefa Brodowicza na ulicę Kopernika).

Po III rozbiorze Polski w 1795 rząd austriacki początkowo nie wprowadził na uniwersytecie żadnych zmian. W 1805 utworzono na Wydziale Lekarskim 11 katedr. Wykładali na nich profesorowie niemieccy i austriaccy. Za czasów Księstwa Warszawskiego, Wolnego Miasta Krakowa (czyli tzw. Rzeczypospolitej Krakowskiej) wykładano po polsku i łacinie, dominowali polscy profesorowie. W okresie wiosny ludów na krótko ponownie rozpoczęła się germanizacja, której aktywnie przeciwstawiał się lekarz, profesor, rektor UJ i prezydent Krakowa, Józef Dietl.

Był najsilniejszym wydziałem Uniwersytetu Jagiellońskiego w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku[5].

W latach 1848–1850 dziekanem Wydziału Lekarskiego był Fryderyk Hechel.

W owych czasach (na przełomie XIX i XX w.) na Wydziale Lekarskim działali m.in.: Ludwik Teichmann, odkrywca kryształków chlorheminy, Napoleon Cybulski, Jan Mikulicz, Alfred Biesiadecki, Tadeusz Browicz, Ludwik Rydygier, Alfred Obaliński, Maurycy Madurowicz, Henryk Jordan, Aleksander Rosner, Jan Piltz i Kazimierz Kostanecki.

Po wybuchu II wojny światowej i Sonderaktion Krakau uniwersytet został zamknięty. Trwało jednak tajne nauczanie.

W 1950 Wydział Lekarski wyłączono z Uniwersytetu Jagiellońskiego i utworzono z niego odrębną uczelnię. W 1973 Akademia Medyczna w Krakowie otrzymała imię Mikołaja Kopernika[6]. Akademia została na powrót włączona do Uniwersytetu Jagiellońskiego 12 maja 1993[7]. Od tej pory funkcjonuje pod swoją obecną nazwą: Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum. Obecnie stanowi grupę wydziałów Uniwersytetu Jagiellońskiego i jest zarządzana przez prorektora UJ ds. Collegium Medicum.

Budynki dydaktyczne Collegium Medicum (Instytuty, Katedry i Zakłady) znajdują się głównie przy ulicy Kopernika i ul. Grzegórzeckiej oraz okolicach Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Prokocimiu. Część obiektów znajduje się także przy ulicy Czystej oraz na terenie Szpitala im. Jana Pawła II w Krakowie.

Krajowy Naukowy Ośrodek Wiodący | edytuj kod

Wydział Lekarski Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w konsorcjum z Instytutem Farmakologii PAN – otrzymał w 2012 roku na okres pięciu lat prestiżowy status pierwszego w Polsce Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego w obszarze nauk medycznych. Jednostki o statusie KNOW mogą liczyć na dodatkowe dofinansowanie z budżetu państwa wynoszące nawet 50 mln zł[8]. W badania prowadzone przez Konsorcjum będą włączeni studenci medycyny lub nauk pokrewnych. Spośród najzdolniejszych będą rekrutowani przyszli kandydaci na studia doktoranckie oraz przyszli pracownicy naukowi[9].

Wydziały | edytuj kod

Wykładowcy | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Wykładowcy Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Absolwenci | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Przypisy | edytuj kod

  1. Collegium Medicum – Statystyki.
  2. Ranking uczelni medycznych 2016 Perspektywy
  3. Ogólnoświatowy ranking uczelni CSIC.
  4. Historia. cm-uj.krakow.pl [dostęp 2019-07-16]
  5. Andrzej Kazimierz Banach: Młodzież chłopska na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1860/61-1917/18. Kraków: Księgarnia Akademicka, 1997, s. 97. ISBN 83-7188-188-6.
  6. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 września 1973 r. w sprawie nadania Akademii Medycznej w Krakowie imienia Mikołaja Kopernika (Dz.U. z 1973 r. nr 36, poz. 215).
  7. Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o włączeniu Akademii Medycznej im. Mikołaja Kopernika w Krakowie do Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (Dz.U. z 1993 r. nr 44, poz. 200).
  8. Wybrano Krajowe Wiodące Ośrodki Naukowe.
  9. CM UJ Krajowym Naukowym Ośrodkiem Wiodącym.
Kontrola autorytatywna (uczelnia medyczna):
Na podstawie artykułu: "Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy