Columbo


Columbo w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Richard Kiley i Peter Falk w scenie serialu Patrick McGoohan czterokrotnie wcielał się w rolę mordercy. Wyreżyserował także 5 odcinków serialu[1] Faye Dunaway zagrała morderczynię w odcinku It's All in the Game. Jest to jedyny odcinek, do którego scenariusz napisał Peter Falk Johnny Cash zagrał piosenkarza country, który zamordował swoją żonę w odcinku Swan Song

Columboamerykański kryminalny serial telewizyjny, emitowany w USA w latach 1968–1978 (45 odcinków) i 1989–2003 (24 odcinki). Rolę główną grał Peter Falk.

W dwóch odcinkach (w latach 70.) wystąpił Leslie Nielsen Laurence Harvey zagrał mordercę w odcinku The Most Dangerous Match. Aktor zmarł osiem miesięcy po premierze tego odcinka w wieku 45 lat

W Polsce serial wyświetlany był po raz pierwszy przez TVP w latach 70. (pod tytułem Colombo), a następnie powtarzany przez wiele stacji.

Spis treści

Fabuła | edytuj kod

Tytułowym bohaterem serialu jest porucznik Columbo, który pracuje w wydziale zabójstw policji w Los Angeles. Zbrodniarzami są głównie osoby dobrze sytuowane o wysokim statusie społecznym (lekarze, adwokaci, politycy, prezenterzy telewizyjni, sportowcy, ludzie filmu, przedsiębiorcy). Motywami zbrodni są między innymi: zabicie szantażysty[b], zabicie osoby, która zamierza ujawnić kompromitujące informacje[c], względy finansowe[d], chęć niedopuszczenia do sprzedaży firmy[e], zabicie niewiernego partnera/partnerki[f], wrobienie w morderstwo inną osobę[g] i inne.

Serial spopularyzował specyficzny układ fabuły, tzw. „odwróconą tajemnicę”. Najczęściej na początku każdego odcinka widzowie dowiadują się, kto jest mordercą, poznają motyw, przygotowania oraz wykonanie zbrodni. Następnie większość każdego odcinka zajmuje dochodzenie prowadzone przez porucznika Columbo, który odnajduje zabójcę i wiąże go ze zbrodnią. Z początku zbrodniarze traktują Columbo z lekceważeniem z powodu jego sposobu bycia i niedbałego ubrania. Dla widza zagadką jest sposób wykrycia sprawcy i udowodnienia mu winy[2].

W standardowym układzie odcinka widz w pierwszych scenach poznaje przyszłego mordercę oraz jego ofiarę, zostaje przedstawiony motyw, a następnie przygotowania do zbrodni i jej wykonanie. Po dokonaniu morderstwa, na miejscu przestępstwa zjawia się porucznik Columbo. Porucznik rozpoczyna śledztwo, koncentrując się od początku na osobie[h], która popełniła zbrodnię[i]. Od tego standardu było jednak wiele odstępstw. W części odcinków morderca nie czyni przygotowań do popełnienia morderstwa i popełnia je pod wpływem impulsu[j]. W odcinku Columbo Goes To College Columbo towarzyszy mordercom przed i w trakcie dokonywania zbrodni oraz sam znajduje ciało. W odcinku No Time To Die Columbo nie tropi mordercy, tylko stara się wraz z innymi policjantami odnaleźć porwaną z wesela pannę młodą, na którym gościł także główny bohater (jest to jedyne w całej serii odstępstwo polegające na tym, iż nie jest popełnione morderstwo i Columbo nie spotyka się z mordercą). W odcinku Undercover Columbo nie rozwiązuje stricte sprawy morderstwa, ale szuka fragmentów układanki, pracując incognito. W części z odcinków miało miejsce więcej niż jedno zabójstwo[k]. W części odcinków[l] przestępstwo bądź przestępstwa były dokonywane przez dwie osoby.

Porucznik Columbo | edytuj kod

 Osobny artykuł: Porucznik Columbo.

Porucznik Columbo na przestrzeni wszystkich epizodów opowiadał o sobie, na ogół w rozmowach z podejrzanymi. Niemniej jednak w epizodzie Dead Weight Columbo przyznał, iż niektóre detale o sobie zmyśla, po to, aby uzyskać przewagę nad podejrzanymi. Często też wspomina o swojej żonie, która jednak osobiście nie pojawia się w żadnym z odcinków.

Najbardziej charakterystyczną cechą Columbo jest jego ubiór (podniszczony stary prochowiec, niechlujny krawat oraz sfatygowana koszula). Prochowiec posiada wiele kieszeni, do których Columbo chowa dowody oraz swój nieodłączny notes. Ze względu na ubiór Columbo bywał mylony z bezdomnymi lub akwizytorami. Porucznikowi towarzyszy również cygaro, które bardzo często pali lub przynajmniej trzyma w ustach. Porusza się samochodem Peugeot 403 w wersji cabrio.

W rozmowach z podejrzanymi Columbo przedstawia siebie jako nieudolnego policjanta, którego zadaniem jest jedynie napisanie raportu dla zwierzchnika. W ten sposób usypia czujność podejrzanych. Columbo stara się uzyskiwać informacje mimochodem, zadając niezobowiązujące pytania, na które podejrzani chętnie odpowiadają. Porucznik zawsze bardzo interesuje się tym, czym zawodowo zajmują się podejrzani[m].

Porucznik Columbo służył w armii podczas wojny koreańskiej, a po niej dołączył do nowojorskiej policji i został przydzielony do 12 posterunku. W 1958 roku za namową kuzyna Freda przeniósł się do Los Angeles.

Kwestia liczby serii | edytuj kod

W zależności od źródła podaje się, iż serial posiada 13 lub 10 serii. Według serwisu IMDb liczba serii wynosi 13, podczas gdy wydania DVD zawierają 10 serii. Przy podziale na 10 serii, ostatnia rozpoczyna się odcinkiem Columbo Goes to College wydanym w grudniu 1990 roku i liczy 14 odcinków (nagranych w latach 1990-2003).

Obsada | edytuj kod

Odtwórcą głównej roli był Peter Falk.

Wielokrotne występy | edytuj kod

Poniższa lista zawiera osoby, które wystąpiły w przynajmniej 4 odcinkach (grając różne postacie)[3]:

Odtwórcy ról czarnych charakterów | edytuj kod

Poza jednym wyjątkiem każda wymieniona osoba na liście grała rolę mordercy lub osobę, która pomagała w zabójstwie (np. poprzez świadome zapewnienie sprawcy fałszywego alibi).

Lista odcinków[5] | edytuj kod

Odcinki pilotowe

Seria pierwsza

Seria druga

Seria trzecia

18. Słodka lecz śmiertelna (Lovely But Lethal, premiera: 23 września 1973) 19. Koneser win (Any Old Port In A Storm, premiera: 7 października 1973) 20. Kandydat na mordercę (Candidate For Crime, premiera: 4 listopada 1973) 21. Przekaz podświadomy (Double Exposure, premiera: 16 grudnia 1973) 22. Pisz albo giń (Publish Or Perish, premiera: 18 stycznia 1974) 23. Umysł ponad prawem (Mind Over Mayhem, premiera: 10 lutego 1974) 24. Łabędzia pieśń (Swan Song, premiera: 3 marca 1974) 25. Wspólnik zbrodni (A Friend In Deed, premiera: 5 maja 1974)

Seria czwarta

26. Zabójczy trening (An Exercise In Fatality, premiera: 15 września 1974) 27. Błędna reakcja (Negative Reaction, premiera: 6 października 1974) 28. W świetle poranka (By Dawn's Early Light, premiera: 26 października 1974) 29. Wzburzone wody (Troubled Waters, premiera: 9 lutego 1975) 30. Playback (Playback, premiera: 2 marca 1975) 31. Śmiertelny stan umysłu (A Deadly State Of Mind, premiera: 27 kwietnia 1975)

Seria piąta

32. Zapomniana dama (Forgotten Lady, premiera: 14 września 1975) 33. Sprawa immunitetu (A Case Of Immunity, premiera: 12 października 1975) 34. Kryzys tożsamości (Identity Crisis, premiera: 2 listopada 1975) 35. Sprawa honoru (A Matter Of Honor, premiera: 1 lutego 1976) 36. Iluzjonista (Now You See Him, premiera: 29 lutego 1976) 37. Ostatni toast za Komandora (Last Salute To The Commodore, premiera: 2 maja 1976)

Seria szósta

38. Filmowe morderstwo (Fade In To Murder, premiera: 10 października 1976) 39. Staromodne morderstwo (Old Fashioned Murder, premiera: 28 listopada 1976) 40. Test na inteligencję (The Bye Bye Sky-High I.Q. Murder Case, premiera: 22 maja 1977)

Seria siódma

41. Spróbuj mnie złapać (Try And Catch Me, premiera: 21 listopada 1977) 42. Morderstwo pod szkłem (Murder Under Glass, premiera: 30 stycznia 1978) 43. Morderstwo prawie doskonałe (Make Me A Perfect Murder, premiera: 28 lutego 1978) 44. Morderstwo przez telefon (How To Dial A Murder, premiera: 15 kwietnia 1978) 45. Konspiratorzy (The Conspirators, premiera: 13 maja 1978)

Seria ósma

46. Columbo pod gilotyną (Columbo Goes To The Guillotine, premiera: 6 lutego 1989) 47. Morderstwo, mgła i cienie (albo „W cieniu iluzji”, Murder, Smoke, And Shadows, premiera: 27 lutego 1989) 48. Kobieta w czerni (Sex And The Married Detective, premiera: 3 kwietnia 1989) 49. Wielkie oszustwo (Grand Deceptions, premiera: 1 maja 1989)

Seria dziewiąta

50. Morderstwo: autoportret (Murder, A Self Portrait, premiera: 25 listopada 1989) 51. Fałszywy alarm (Columbo Cries Wolf, premiera: 20 stycznia 1990) 52. Morderstwo w programie dnia (Agenda For Murder, premiera: 10 lutego 1990) 53. Spoczywaj w pokoju (Rest In Peace, Mrs Columbo, premiera: 31 marca 1990) 54. Zemsta dentysty (Uneasy Lies The Crown, premiera: 28 kwietnia 1990) 55. Morderstwo w Malibu (Murder In Malibu, premiera: 14 maja 1990)

Seria dziesiąta

56. Columbo na uczelni (Columbo Goes To College, premiera: 9 grudnia 1990) 57. Uwaga: Morderstwo może zaszkodzić zdrowiu (Caution: Murder Can Be Hazardous To Your Health, premiera: 20 lutego 1991) 58. Columbo i śmierć gwiazdy rocka (Columbo And The Murder Of A Rock Star, premiera: 29 kwietnia 1991)

Seria jedenasta

59. Śmiertelna wygrana (Death Hits The Jackpot, premiera: 15 grudnia 1991) 60. Nie czas na umieranie (No Time To Die, premiera: 15 marca 1992) 61. Lepszy wróbel w garści... (A Bird In The Hand..., premiera: 22 listopada 1992)

Seria dwunasta

62. To tylko gra (It's All In The Game, premiera: 31 października 1993) 63. Motyl w odcieniach szarości (Butterfly In Shades Of Gray, premiera: 10 stycznia 1994) 64. Tajny agent (Undercover, premiera: 2 maja 1994)

Seria trzynasta

65. Dziwna znajomość (Strange Bedfellows, premiera: 8 maja 1995) 66. Ślady zbrodni (A Trace of Murder – 25th Anniversary, premiera: 15 maja 1997) 67. W proch się obrócisz (Ashes to Ashes, premiera: 8 października 1998) 68. Śmiertelna partytura (Murder With Too Many Notes, premiera: 12 marca 2001) 69. Nocne życie porucznika (Columbo Likes the Nightlife, premiera: 30 stycznia 2003)

Uwagi | edytuj kod

  1. Niektóre źródła dzielą serial na 10 sezonów → Kwestia liczby sezonów.
  2. Motyw obecny np. w odcinkach: Now You See Him..., Columbo Likes the Nightlife.
  3. Motyw obecny np. w odcinkach: An Exercise in Fatality, Ashes to Ashes.
  4. Motyw obecny np. w odcinkach: The Greenhouse Jungle, Death Hits the Jackpot.
  5. Motyw obecny np. w odcinkach: Short Fuse, Any Old Port in a Storm.
  6. Motyw obecny np. w odcinkach: Sex and the Married Detective, Columbo and the Murder of a Rock Star.
  7. Motyw obecny np. w odcinkach: Suitable For Framing, Uneasy Lies the Crown, A Trace of Murder.
  8. Od tej zasady były odstępstwa. W odcinku Death Lends a Hand Columbo dopiero po pewnym czasie poznaje sprawcę morderstwa, wcześniej koncentrując się na mężu zamordowanej, który był niewinny.
  9. Ten model pojawia się wielokrotnie w każdej serii serialu. Przykładem jest np. odcinek Murder With Too Many Notes, nakręcony jako przedostatni w serii.
  10. Np. w Death Lends a Hand, Columbo Likes the Nightlife
  11. Np. w Murder by the Book, Dagger Of The Mind, Double Exposure, A Stitch in Crime, Old Fashioned Murder, A Bird In The Hand..., Strange Bedfellows, Columbo Likes the Nightlife.
  12. Patrz sekcja Odtwórcy ról czarnych charakterów.
  13. Przykłady : w odcinku Any Old Port in a Storm stara się dowiedzieć jak najwięcej o winach, ponieważ główny podejrzany prowadził winnice. Z kolei w odcinku An Exercise in Fatality Columbo zapisuje się na siłownię, ponieważ główny podejrzany prowadzi sieć siłowni.

Przypisy | edytuj kod

  1. Patrick McGoohan w bazie IMDb (ang.)
  2. Columbo: przepis na udany serial kryminalny. kinoskop.pl.
  3. Columbo w bazie IMDb (ang.)
  4. Prescription: Murder w bazie IMDb (ang.)
  5. Lista odcinków serialu Columbo w bazie IMDb (ang.)

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (serial telewizyjny):
Na podstawie artykułu: "Columbo" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy