Cordia


Kostliwka w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Cordia) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Cordia boissieri

Kostliwka (Cordia) – rodzaj roślin z rodziny Cordiaceae, wyróżnianej też w randze podrodziny Cordioideae w szeroko ujmowanej rodzinie ogórecznikowatych Boraginaceae. Obejmuje w zależności od ujęcia ok. 250[5] do ponad 400[6] gatunków. Rośliny te występują w całej strefie międzyzwrotnikowej, przy czym największe zróżnicowanie osiągają w Ameryce Południowej i Północnej, podczas gdy w Afryce i południowej oraz południowo-wschodniej Azji rosną nieliczne gatunki[7]. Gatunki o słodkich i mięsistych owocach są uprawiane jako drzewa owocowe. Jadalnych owoców na Bliskim Wschodzie dostarcza np. Cordia myxa, stosowana tu także jako roślina lecznicza[8]. Liczne gatunki sadzone są dla drewna, cenione ze względu na jego jakość i szybki wzrost. Szorstkie liście niektórych gatunków (np. C. dodecandra) używane są jako papier ścierny. Wiele gatunków to także cenione rośliny ozdobne (np. kostliwka szkarłatna C. sebestena)[5].

Morfologia | edytuj kod

Cordia dodecandra Cordia glabrata Cordia goeldiana Cordia lutea Cordia myxa Cordia nodosa Cordia pilosa
Pokrój
Drzewa i krzewy[7].
Liście
Skrętoległe, rzadziej naprzeciwległe, zwykle długoogonkowe, blaszka całobrzega lub piłkowana, rzadko klapowana[7].
Kwiaty
Zebrane w kwiatostany wierzchotkowe. Kwiaty obupłciowe, czasem funkcjonalnie jednopłciowe. Kielich rurkowaty lub dzwonkowaty, powiększa się podczas owocowania. Płatki białe, żółte, pomarańczowo czerwone, zrośnięte w koronę dzwonkowatą lub lejkowatą, najczęściej z 5 łatkami na szczycie, rzadziej inna liczba od 4 do 8. Pręciki często z nitkami owłosionymi u nasady. Zalążnia czterokomorowa, naga, w każdej komorze z pojedynczym zalążkiem. Szyjka słupka dwukrotnie rozwidlona i na każdym końcu z najczęściej główkowatym znamieniem[7].
Owoce
Pestkowce jajowate, elipsoidalne do kulistych. Miąższ bardzo soczysty lub gęsty i lepki. Endokarp bardzo twardy. Nasiona w liczbie od jednego do czterech[7].

Systematyka | edytuj kod

Owoce Cordia caffra

Rodzaj zaliczany jest do rodziny Cordiaceae w rzędzie ogórecznikowców[2] albo do szeroko ujmowanej rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae (np. w systemie APG IV (2016), łączącym wszystkie taksony w obrębie rzędu ogórecznikowców w tę jedną rodzinę)[9].

Wykaz gatunków[6]

Przypisy | edytuj kod

  1. Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-04]  (ang.).
  2. a b Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04]  (ang.).
  3. a b Cordia. W: Index Nominum Genericorum [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-01-01].
  4. Genus: Cordia L.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2021-01-27].
  5. a b David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 234. ISBN 978-1-107-11502-6.
  6. a b Cordia. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-01-01].
  7. a b c d e Cordia Linnaeus. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-01-01].
  8. Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 214. ISBN 83-7079-779-2.
  9. Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 529-532. ISBN 978-1-84246-634-6.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Cordia" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy