Cortinarius callisteus


Zasłonak płomienny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Cortinarius callisteus) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zasłonak płomienny (Cortinarius callisteus (fr.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1818 r. Elias Fries nadając mu nazwę Agaricus callisteus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1838 r. ten sam autor, przenosząc go do rodzaju Cortinarius[1]. Synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus abruptus Fr. 1852
  • Agaricus callisteus Fr. 1818
  • Cortinarius callisteus var. abruptus (Fr.) Melot 2007
  • Cortinarius callisteus (Fr.) Fr. 1838 var. callisteus
  • Cortinarius callisteus var. infucatus (Fr.) Melot 2007
  • Cortinarius infucatus Fr. 1861
  • Flammula abrupta (Fr.) Sacc. 1887
  • Gymnopilus abruptus (Fr.) Horniček 1984

Nazwę polską nadał Andrzej Nespiak w 1975 r[3].

Morfologia | edytuj kod

Kapelusz

Zasłonak średniej wielkości. Średnica kapelusza (3) 4–8 cm, kształt początkowo półkulisty, później wypukły, na koniec płaski. Brzeg ostry. Powierzchnia sucha, pokryta drobnymi, ciemniejszymi włókienkami. Jest mięsisty i niehigrofaniczny. Ma barwę od żółtopomarańczowej do czerwonawej, w stanie wyschniętym jest jaśniejszy[4].

Blaszki

Średnio gęste, dość grube, o szerokości do 1 cm. U młodych owocników mają barwę jasnożółtą, później są coraz ciemniejsze; żótobrązowe, cynamonowobrązowe,rdzawobrązowe. Ostrza gładkie[4].

Trzon

Wysokość do 7 cm, grubość do 1,5 cm, kształt walcowaty, u podstawy nieco szerszy lub bulwiasty. Jest mocny, pełny. Powierzchnia łuseczkowata lub włókienkowata z żółtymi resztkami osłony, pomarańczowożółta, dołem czerwonobrązowa[4].

Miąższ

Gruby, mięsisty. W kapeluszu ma barwę żółtawą, w trzonie szafranową. Jest bez smaku[4], posiada natomiast nieprzyjemny zapach, nieco podobny do zapachu szamba[5]

Cechy mikroskopowe

Pod działaniem KOH miąższ barwi się na ciemnoczerwono-brązowo. Zarodniki kuliste lub niemal kuliste, o rozmiarach (6.7) 7.0-8.4 (8.8) × (5,0) 5,8 – 6,6 (7,0) μm i drobnokolczastej powierzchni. Podstawki o rozmiarach 30-36 × 9-11 μm, z 4 sterygmami. Strzępki ze sprzążkami[4].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Opisano jego występowanie tylko w Ameryce Północnej i Europie[6]. W Polsce jest rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – gatunek narażony na wymarcie[7]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Niemczech, Holandii i Norwegii[3].

Rośnie na ziemi, w lasach iglastych, wśród mchów. Stanowiska opisane w polskim piśmiennictwie mykologicznych znajdują się w górskich lasach, pod sosnami[3]. W innych krajach Europy opisano jego występowanie również w górskich lasach, ale pod świerkami i jodłami, rzadziej pod sosnami[4].

Znaczenie | edytuj kod

Grzyb mikoryzowy[3]. Jest niejadalny, być może nawet trujący[5].

Gatunki podobne | edytuj kod

Wśród żółtych zasłonaków najbardziej podobne są: zasłonak cyrynowożółty (Cortinarius limonius) i zasłonak terowy (Cortinarius tofaceus)[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2015-12-25].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2015-12-25].
  3. a b c d Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g J. A. Cadinanos Aguirre 1,2 & E. Benguria Iichaurriet. Cortinarius callisteus Fr.: Fr., primeras citas para el País Vasco. Munibe (Ciencias Naturales-Natur Zientziak) • NO. 57 (2009) • 5-13 • ISSN 0214-7688
  5. a b Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2015-12-16].
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
Na podstawie artykułu: "Cortinarius callisteus" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy