Crurotarsi


Crurotarsi w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Crurotarsi (z łac. crusgoleń, podudzie, oraz tarsusstęp) – grupa archozauromorfów z kladu Archosauriformes obejmująca krokodylomorfy (w tym dzisiejsze krokodyle), rauizuchy, aetozaury, rodzinę Ornithosuchidae i fitozaury (a być może również grupę Avemetatarsalia, do której należą m.in. ptaki – patrz niżej). Grupa ta została wyodrębniona na podstawie podobieństw w budowie stawu skokowego[1]. Ich nazwa nawiązuje do występującego u przedstawicieli grupy stawu łączącego jedną z kości podudzia – kość strzałkową – z jedną z kości stępu – kością piętową; według Sereno (1991) u Crurotarsi występuje kłykieć kości piętowej w kształcie połówki walca, który tworzy staw obrotowy z wyrostkiem kostnym na dorsalnej (górnej) części kości skokowej i z końcem dalszym kości strzałkowej[2]. Nesbitt (2011) podaje jednak, że ów kłykieć nie występuje u przedstawicieli rodziny Ornithosuchidae. W dodatku taki kłykieć występuje też na kości skokowej Asilisaurus i być może również marazucha, należących do kladu Avemetatarsalia tradycyjnie uznawanego za siostrzany do Crurotarsi (nie występuje natomiast u przedstawicieli rodziny Lagerpetidae, nie wiadomo zaś, czy był on obecny u bazalnych pterozaurów; nie jest więc pewne, czy kłykieć ten występował już u najstarszych przedstawicieli Avemetatarsalia)[3]. Staw skokowy u Crurotarsi łączy kość skokową z kością piętową. U większości przedstawicieli Crurotarsi kość skokowa ma główkę obracającą się w panewce kości piętowej; jedynie u przedstawicieli rodziny Ornithosuchidae to na kości piętowej jest główka, a na kości skokowej – panewka[2]. Z większości analiz kladystycznych wynika, że archozaury o takiej budowie stawu skokowego tworzyły klad, do którego nie należały żadne inne archozaury; z analizy Nesbitta (2011) wynika jednak, że fitozaury były grupą siostrzaną do kladu Archosauria. Jeśli taką pozycję filogenetyczną tej grupy potwierdzą przyszłe analizy kladystyczne, będzie to dowodzić, że uważany za charakterystyczny dla Crurotarsi staw skokowy z główką na kości skokowej i panewką na piętowej w rzeczywistości powstał już u przodków wszystkich archozaurów, w tym tych z kladu Avemetatarsalia. Według Nesbitta obecnie brak jest danych potrzebnych do stwierdzenia, czy tak zbudowany staw między kośćmi: skokową i piętową występował u bazalnych pterozaurów, Lagerpetidae, silezaura i bazalnych dinozaurów; wydaje się natomiast, że podobnie zbudowany staw między tymi kośćmi występował u Asilisaurus i Marasuchus[3].

Paul Sereno (1991) zdefiniował Crurotarsi jako klad obejmujący grupę Parasuchia (tj. fitozaury), rodzinę Ornithosuchidae, rodzaj Prestosuchus, klad Suchia i wszystkich innych potomków ich ostatniego wspólnego przodka[2]. W większości późniejszych publikacji używano tej lub podobnych definicji Crurotarsi; np. Nesbitt (2011) zdefiniował Crurotarsi jako najwęższy klad obejmujący gatunki Rutiodon carolinensis i Crocodylus niloticus[3]. Tak definiowane Crurotarsi nie są synonimem Pseudosuchia sensu Gauthier (1986)[4], tj. kladu obejmującego krokodyle i wszystkie archozaury bliżej spokrewnione z nimi niż z ptakami. Jeśli potwierdzi się pozycja filogenetyczna fitozaurów wynikająca z analizy Nesbitta (2011) to do Crurotarsi sensu Sereno (1991) należałby także klad Avemetatarsalia (w tym ptaki); fitozaury nie należałyby natomiast do Pseudosuchia sensu Gauthier (1986).

Pierwsi przedstawiciele tej grupy pojawili się we wczesnym triasie (olenek) i pod koniec środkowego triasu (ladyn) dominowali w lądowych niszach ekologicznych.

Spis treści

Klasyfikacja | edytuj kod

Crurotarsi

Filogeneza | edytuj kod

Kladogram Crurotarsi według Brusatte i współpracowników (2010)[5]:


Kladogram Crurotarsi (sensu Sereno, 1991) według França, Ferigolo i Langera (2011) - drzewo zgodności wygenerowane na podstawie 1005 najbardziej oszczędnych drzew metodą majority rule consensus[6]:


Kladogram Crurotarsi (sensu Nesbitt, 2011) według Nesbitta (2011) - drzewo ścisłej zgodności wygenerowane na podstawie 360 najbardziej oszczędnych drzew[3]:


Przypisy | edytuj kod

  1. Tomasz Sulej, Instytut Paleobiologii PAN: Próba odtworzenia ewolucji rauizuchidów w związku z nowymi materiałami Teratosaurus sp. z Krasiejowa (pol.). [dostęp 20 listopada 2010].
  2. a b c Paul C. Sereno. Basal archosaurs: phylogenetic relationships and functional implications. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 11 (4, suppl.), s. 1–51, 1991 (ang.). 
  3. a b c d Sterling J. Nesbitt. The early evolution of archosaurs : relationships and the origin of major clades. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 352, s. 1–292, 2011 (ang.). 
  4. Jacques A. Gauthier: Saurischian monophyly and the origin of birds. W: Kevin Padian (red.): The Origin of Birds and the Evolution of Flight. Memoirs of the California Academy of Sciences 8, 1986, s. 1–55. ISBN 0-940228-14-9.
  5. Stephen L. Brusatte, Michael J. Benton, Julia B. Desojo, Max C. Langer. The higher-level phylogeny of Archosauria (Tetrapoda: Diapsida). „Journal of Systematic Palaeontology”. 8 (1), s. 3–47, 2010. DOI: 10.1080/14772010903537732 (ang.). 
  6. Marco Aurélio G. França, Jorge Ferigolo i Max C. Langer. Associated skeletons of a new middle Triassic “Rauisuchia” from Brazil. „Naturwissenschaften”. 98 (5), s. 389-395, 2011. DOI: 10.1007/s00114-011-0782-3 (ang.). 
  7. Wcześniej uznawany za przedstawiciela gatunku Postosuchus kirkpatricki - m.in. przez: Karin Peyer, Joseph G. Carter, Hans-Dieter Sues, Stephanie E. Novak i Paul E. Olsen. A new suchian archosaur from the Upper Triassic of North Carolina. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 28 (2), s. 363–381, 2008. DOI: 10.1671/0272-4634(2008)28%5B363:ANSAFT%5D2.0.CO;2 (ang.). 
  8. Takson znany m.in. z materiału kopalnego opisanego przez Clarka, Suesa i Bermana (2000). Patrz: James M. Clark, Hans-Dieter Sues, David S. Berman. A new specimen of Hesperosuchus agilis from the Upper Triassic of New Mexico and the interrelationships of basal crocodylomorph archosaurs. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 20 (4), s. 683–704, 2000. DOI: 10.1671/0272-4634(2000)020%5B0683:ANSOHA%5D2.0.CO;2 (ang.). 

Linki zewnętrzne | edytuj kod

  • Mikko's Phylogeny Archive: Crurotarsi (ang.). [dostęp 20 listopada 2010].
  • Sereno, P. C. 2005. Crurotarsi. Stem Archosauria—TaxonSearch [version 1.0, 2005 November 7] (ang.) [dostęp 28 lutego 2012]
Na podstawie artykułu: "Crurotarsi" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy