Czarny Dunajec (wieś)


Na mapach: 49°26′22″N 19°51′15″E/49,439444 19,854167

Czarny Dunajec (wieś) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Nieoficjalny herb wsi Czarny Dunajec

Czarny Dunajecwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec.

Wieś królewska Dunajec, położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sądeckim województwa krakowskiego, należała do tenuty nowotarskiej[1]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Czarny Dunajec. Położona jest w południowej Małopolsce w regionie geograficznym Kotlina Nowotarska i historyczno-etnograficznym Podhale. W okresie zaboru austriackiego była siedzibą tzw. „państwa czarnodunajeckiego”. W latach 1880–1934 miejscowość miała prawa miejskie. W okresie międzywojennym stacjonował w miejscowości komisariat Straży Granicznej[2] oraz funkcjonowało kolejowe przejście graniczne Czarny Dunajec-Suchá Hora.

8 września 1939 żołnierze Wehrmachtu rozstrzelali 2 mieszkańców i spalili ogółem 36 budynków[3][4].

Czarny Dunajec jest miejscem urodzenia Karola Zająca, Józefa Rafacza oraz Stanisława Cikowskiego.

W 2016 r. Czarny Dunajec uzyskał wraz z sołectwem Piekielnik w gminie Czarny Dunajec status obszaru ochrony uzdrowiskowej („Obszar Ochrony Uzdrowiskowej Czarny Dunajec”)[5].

Spis treści

Klimat | edytuj kod

Czarny Dunajec leży w strefie klimatu umiarkowanego chłodnego, średnia temperatury w bieżącym stuleciu wynosi średnio 5,3 °C. Najwyższa temperatura, jaką zanotowano wynosiła 33,9 °C[6], a najniższa temperatura wynosiła –42 °C[7] (10 lutego 1929). 3 lutego 2012 roku temperatura spadła do –34,8 °C. Średnia roczna suma opadów wynosi 743 mm[8]. Torfowiska (szczególnie Puścizna Rękowiańska) w Czarnym Dunajcu są jednym z najchłodniejszych miejsc w Polsce. Nawet latem, w lipcu i sierpniu temperatura przy bezchmurnym niebie potrafi spadać poniżej zera. Przykładowo 8 lipca 2016 zanotowano –1,9 °C a 8 stycznia 2017 –39,8 °C.[9][10]

Sport | edytuj kod

We wsi istnieje klub sportowy TS Podhalański Czarny Dunajec (Towarzystwo Sportowe Podhalański), utworzony w 2010. W chwili obecnej prowadzi sekcję piłki siatkowej. Debiut w rozgrywkach IV Ligi Piłki Siatkowej w sezonie 2011/2012 przyniósł drużynie 3 miejsce.

TS Podhalański posiada boiska do siatkówki plażowej oraz boisko do piłki nożnej plażowej.

Zabytki | edytuj kod

Ludzie związani z Czarnym Dunajcem | edytuj kod

 Zobacz też kategorie: Ludzie związani z Czarnym Dunajcem, Ludzie urodzeni w Czarnym Dunajcu.

Przypisy | edytuj kod

  1. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 97.
  2. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 28. ISBN 83-87424-77-3.
  3. Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939–1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 241.
  4. Rozstrzelani to Jan Gliściński i Władysław Ogrodny.
  5. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 maja 2016 r. w sprawie nadania statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej sołectwu Czarny Dunajec i sołectwu Piekielnik położonym na obszarze gminy Czarny Dunajec (Dz.U. z 2016 r. poz. 755)
  6. Gmina Czarny Dunajec Geografia, klimat, czarny-dunajec.pl [dostęp 2017-10-24]  (pol.).
  7. JerzyJ. Michalczewski JerzyJ., Zagadnienia Klimatyczne Kotliny Podhalańskiej, str. 55, 1962 .
  8. Czarny Dunajec | Klimat
  9. Zastoisko mrozowe w Cz. Dunajcu- klimat
  10. -39.8 °C i -38.9 °C - Pogoda i Klimat, „Pogoda i Klimat”, 8 stycznia 2017 [dostęp 2017-10-24]  (ang.).

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (wieś w Polsce):
Na podstawie artykułu: "Czarny Dunajec (wieś)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy