Czarownica


Czarownica w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania John William WaterhouseMagic Circle (1886) Ludowa figurka w Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach

Czarownica – osoba[1], w niektórych wierzeniach ludowych kobieta, zajmująca się czarną magią, kojarzona z siłami nieczystymi – często z szatanem. W folklorze pojawiają się także dobre czarownice, które zajmują się białą magią.

W chrześcijańskich wierzeniach ludowych przyjmowano, że zdolność czarowania nabywa się przez podpisanie umowy z szatanem. Wiara w czary występuje w mniejszym lub większym zasięgu we wszystkich religiach pozachrześcijańskich, a jako jeden ze składników na marginesie chrześcijańskich wierzeń ludowych: przekonanie o możliwości czarów i lęk przed nimi są bardziej rozpowszechnione niż ich wykonywanie[2].

Pojęcie „czarostwo” pojawiło się dopiero pod koniec średniowiecza, a skutecznym instrumentem, za sprawą którego wiara w czarostwo i czarownice się rozprzestrzeniła, szczególnie wśród prostego ludu, były kazania. Młot na czarownice upowszechnił wśród elity duchowej i świeckiej pojęcie czarostwa i stereotyp czarownicy – kobiety. Wcześniejsza literatura rzadko wskazywała na kobiety jako szczególnie skłonne do czarów, dopiero ta książka i późniejsze prace uczyniły z tego reguły[3].

Obecnie wyznawcy religii Wicca uważają się za kontynuację „starożytnych” kultów czarownic.

Spis treści

Procesy o czary | edytuj kod

W kulturze chrześcijańskiej, czarownika – wiedźmę uważano za osobę złą i znienawidzoną, toteż często o czary lub o przynależność do wiedźm oskarżano nieprzyjaciół, rywali, nielubianych krewnych i powinowatych, ludzi niewygodnych[2].

 Osobny artykuł: Proces o czary.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. hasło „Czarownice”. W: Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa 1987: PIW. ISBN 83-06-00861-8.
  2. a b S. Zawadzki, H. Zimoń, Czary, [w;] Encyklopedia Katolicka, t. III, pod. red. R. Łukaszyka, L. Bieńkowskiego, F. Gryglewicza, Lublin 1989, s. 768–769.
  3. Krzysztof Mikulski, Jacek Wijaczka, Historia powszechna, wiek XVI – XVIII, Warszawa 2012, s. 166–167.

Bibliografia | edytuj kod

  • Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: PIW, 1985, s. 178.
  • S. Zawadzki, H. Zimoń, Czary, [w;] Encyklopedia Katolicka, t. III, pod. red. R. Łukaszyka, L. Bieńkowskiego, F. Gryglewicza, Lublin 1989, s. 768–769.
  • Krzysztof Mikulski, Jacek Wijaczka, Historia powszechna, wiek XVI – XVIII, Warszawa 2012, s. 166–167.
  • E. Wiśniowski, Czarownic procesy, [w;] Encyklopedia Katolicka, t. III, pod. red. R. Łukaszyka, L. Bieńkowskiego, F. Gryglewicza, Lublin 1989, s. 762–763

Literatura dodatkowa | edytuj kod

  • Bohdan Baranowski: Pożegnanie z diabłem i czarownicą. Łódź: 1965.
  • Bohdan Baranowski: Procesy czarownic w Polsce w XVII i XVIII wieku. Łódź: 1952.
  • Kurt Baschwitz: Czarownice. Dzieje procesów o czary. Warszawa: 1971.
  • Mona Chollet: Czarownice. Niezwyciężona siła kobiet. Kraków: 2019.
  • Michał Komar: Czarownice i inni. Kraków: 1980.
  • Anna Koprowska-Głowacka: Czarownice z Pomorza i Kujaw. Gdynia: 2010.
  • Brian Levack: Polowanie na czarownice w Europie wczesnonowożytnej. Wrocław: 1991.
  • Jules Michelet: Czarownica. Warszawa: 1961.
  • Małgorzata Pilaszek: Procesy o czary w Polsce w wiekach XV–XVIII. Kraków: 2008.
  • Bożena Ronowska: Czarownice Himmlera. Z niemieckiej kartoteki procesów o czary. Gdańsk: 2019.
  • Jean-Michel Sallmann: Czarownice. Oblubienice szatana. Wrocław: 1994.
  • Robert Thurston: Polowania na czarownice. Dzieje prześladowań czarownic w Europie i Ameryce Północnej. Warszawa: 2008.
  • Jacek Wijaczka: Procesy o czary w Prusach Książęcych (Brandenburskich) w XVI–XVIII wieku. Toruń: 2007.
  • Szymon Wrzesiński: Wspólniczki szatana. Czarownice na ziemiach polskich. Warszawa: Egros, 2006.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (zajęcie):
Na podstawie artykułu: "Czarownica" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy