Czwarta Dzielnica (film)


Czwarta dzielnica (film) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Czwarta Dzielnica (film)) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Czwarta dzielnica (ang. The Fourth Partition) – film dokumentalny o początkach polskiego osadnictwa w Stanach Zjednoczonych ze szczególnym uwzględnieniem imigracji zarobkowej w Chicago na początku XX wieku, zrealizowany w roku 2013 przez AmerykaFilm LLC (Adrian Prawica[1] – reżyseria; Adrian Prawica i Rafał Muskała[2] – produkcja; Mirek Miyo Mardosz, Andrzej Krzeptowski-Bohac, Jeton Murtishi i Jan Zienko – muzyka). Film został zaprezentowany po raz pierwszy 8 listopada na 25. Festiwalu Filmów Polskich w Ameryce (Chicago), gdzie zdobył nagrodę „Odkrywcze Oko”[3], a następnie wyróżniony za najlepszy debiut na 20. Festiwalu Filmów Polskich w Ann Arbor w 2013 roku[4].

Spis treści

Temat filmu | edytuj kod

Na przełomie XIX i XX wieku do Stanów Zjednoczonych przybyło około 4 milionów emigrantów z podzielonej przez zaborców Polski. Lądowali na Ellis Island w Nowym Jorku, ale docelowym miejscem większości z nich było Chicago, wówczas drugie co do wielkości miasto USA. Tu znajdowali pracę, tu budowali zręby swej maleńkiej ojczyzny, tytułowej „czwartej dzielnicy”.

Po ważnych dla polskiej społeczności miejscach w „wietrznym mieście” oprowadzają widza historycy i zarazem znawcy przeszłości miasta Chicago: Donald Pienkos (University of Wisconsin-Madison)[5], James S. Pula (Purdue University)[6] i Dominik Pacyga (Columbia College)[7]. Ukazują ciężkie życie przybyszów, którzy nie znając języka i realiów Nowego Świata, zatrudniali się w hutach, stalowniach i rzeźniach wykonując najpodlejsze, najniżej płatne, często niebezpieczne prace. Pozwalają zobaczyć miejsca gdzie mieszkali, budowali kościoły, ale również własną wspólnotę w dzielnicach, którym – wbrew ustalonemu podziałowi miasta – nadawali nazwy polskich parafii (Stanisławowo, Trójcowo, Helenowo). Przy tym zwracają uwagę na fakt, że najważniejsze dla tych ubogich imigrantów było wsparcie, jakiego mogli udzielić swojej ojczyźnie w jej dążeniu do odzyskania niepodległości.

Autorzy filmu szeroko przedstawili kontekst ekonomiczny i historyczny polskiej imigracji w Stanach Zjednoczonych, poczynając od pierwszych rzemieślników w Jamestown w 1608 roku. Pokazali także rolę Kościoła w kształtowaniu tożsamości narodowej na obczyźnie – od pierwszej polskiej parafii w Panna Maria w Teksasie po wspaniałe świątynie w Chicago, ujawniając jednocześnie konflikty, do jakich dochodziło przy ich tworzeniu.

Zabierający w filmie głos historycy i dziennikarze polonijni zastanawiają się nad źródłami tej szczególnej siły społecznej i politycznej chicagowskiej Polonii, która skutkowała nie tylko aktywnym udziałem w samorządach lokalnych i władzach miejskich oraz stowarzyszeniach bratniej pomocy, ale również stworzeniem zaczątków własnej struktury militarnej – „Błękitnej Armii” gen. Józefa Hallera[3].

Realizacja | edytuj kod

Film powstał dzięki zaangażowaniu i zapałowi dwóch młodych twórców – Adriana Prawicy (ur. 1980) i Rafała Muskały (ur. 1985) oraz współpracy niektórych instytucji polonijnych i wielu ludzi dobrej woli, jak np. Jan Loryś i Julita Siegel z Muzeum Polskiego, Piotr Domaradzki z „Dziennika Związkowego” i innych osób, które udostępniały archiwalne, nieraz trudne do zdobycia materiały. Był prezentowany w środowiskach polonijnych i akademickich[8].

Premiera filmu odbyła się 8 listopada 2013 roku w Chicago[9][10]. Doczekał się kilku wyróżnień[11], omówień[12] i zapowiedzi[13].

Przypisy | edytuj kod

  1. Ardian Prawica na IMDb
  2. Rafał Muskała na IMDb
  3. a b Film o historii Polonii
  4. Najlepszy debiut w Ann Arbor
  5. Prof. of Political Science
  6. Dr. James Pula
  7. Dominic Pacyga of Columbia College Chicago
  8. University of Chicago - arts
  9. Światowa premiera na 25 Festiwalu Filmów Polskich
  10. Andrzej Baraniak. Pełen szacun dla twórców Czwartej Dzielnicy. „Dziennik Związkowy”, 17 listopada 2013. Chicago. 
  11. Polonusy 2013
  12. OFFBEAT: New documentary about Polish immigration features PNC profesor
  13. Chicago Sun-Times: Film intruduction

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Czwarta Dzielnica (film)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy